ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਦਾਨਾਦ੍ਧਨਕृਤਂ ਨਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨਾ ऽਨ੍ਯਥਾਕਲ੍ਪਕੋਟਿਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਾਪੇਨ ਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਵृਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵੇਣ ਨਸ਼੍ਯਤਿ

ਧਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਪੂਰਵਲੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਨੇਕਾਈ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬੀਜਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਵृਦ੍ਧ੍ਯਂਸ਼ੋ ਭੋਗਾਂਸ਼ਃ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਯੋਃ ਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼੍ਯੋ ਹਿ ਬੀਜਾਂਸ਼ੋ ਵृਦ੍ਧਿਰੁਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰਤਃ

ਬੀਜ, ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਭੋਗ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਨੇਕਾਈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਹਨ; ਬੀਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਧਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ।

ਭੋਜਾਂਸ਼ੋ ਭੋਗਨਾਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਪੁਣ੍ਯਕੋਟਿਭਿਃ ਬੀਜਪ੍ਰਰੋਹੇ ਨष੍ਟੇ ਤੁ ਸ਼ੇषੋ ਭੋਗਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ

ਭੋਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਨੇਕਾਈ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਬੀਜ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਭੋਗ ਲਈ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੂਜਯਾ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਦਾਨਤਃ ਤਪੋਧਿਕ੍ਯਾਚ੍ਚ ਕਾਲੇਨ ਭੋਗਃ ਸਹ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਮਕृਤ੍ਵੈਵ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂਸ੍ਸੁਖਮਿਚ੍ਛਤਾ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰਕੇ ਵੱਸਣ।

ਸਦਾਚਾਰਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਾਸ਼ੁ ਯੇਨ ਲੋਕਾਞ੍ਜਯੇਦ੍ਬੁਧਃ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਮਯਾਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਾਰਕਦਾਂਸ੍ਤਥਾ

ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਿਖਾਉ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਨਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਦਾਚਾਰਯੁਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ਵੇਦਾਚਾਰਯੁਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਹ੍ਯੇਤੈਰੇਕੈਕਵਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਃ

ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਪ੍ਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਅਲ੍ਪਾਚਾਰੋਲ੍ਪਵੇਦਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਰਾਜਸੇਵਕਃ ਕਿਂਚਿਦਾਚਾਰਵਾਨ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕृषਿਵਾਣਿਜ੍ਯਕृਤ੍ਤਯਾ

ਜਿਸ ਦੇ ਅਚਰਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਅਚਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ ਹੈ, ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ਕਰ੍षਕਃ ਅਸੂਯਾਲੁਃ ਪਰਦ੍ਰੋਹੀ ਚਂਡਾਲਦ੍ਵਿਜ ਉਚ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪृਥਿਵੀਪਾਲਕੋ ਰਾਜਾ ਇਤਰੇਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਮਤਾਃ ਧਾਨ੍ਯਾਦਿਕ੍ਰਯਵਾਨ੍ਵੈਸ਼੍ਯ ਇਤਰੋ ਵਣਿਗੁਚ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਧਾਨ ਆਦਿ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਵਪਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਵੈਸ਼੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਉਚ੍ਯਤੇ ਕਰ੍षਕੋ ਵृषਲੋ ਜ੍ਞੇਯ ਇਤਰੇ ਚੈਵ ਦਸ੍ਯਵਃ

ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਯੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੋ ਹ੍ਯੁषਃਪ੍ਰਾਚੀਮੁਖਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਦੇਵਪੂਰ੍ਵਕਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਾਨਰ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨਾਯਂ ਚ ਵ੍ਯਯਮੇਵ ਚ

ਸਵੇਰੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਕਰਤਵਾਂ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਉਸ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੇ ਖਰਚ ਬਾਰੇ ਸੋਚੇ।

ਆਯੁਰ੍ਦ੍ਵੇषਸ਼੍ਚ ਮਰਣਂ ਪਾਪਂ ਭਾਗ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਨਦਿਕ੍ਫਲਮ੍

ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਮਰ, ਵੈਰ, ਮੌਤ, ਪਾਪ, ਕਿਸਮਤ, ਬਿਮਾਰੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉਠਣ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਾਂਤ੍ਯਾਯਾਮੋषਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਯਾਮਾਰ੍ਧਂ ਸਂਧਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਵਿਸृਜੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ

ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਧਾ ਯਾਮ ਸੰਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਠ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੇ ਪਖਾਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗृਹਾਦ੍ਦੂਰਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਬਾਹ੍ਯਤਃ ਪ੍ਰਵृਤਸ੍ਤਥਾ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ ਸਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਬਂਧੇ ऽਨ੍ਯਦਿਙ੍ਮੁਖਃ

ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਬਾਹਰਲੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਰੋਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰ ਲਵੇ।

ਜਲਾਗ੍ਨਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੀਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਭਿਮੁਖ੍ਯਤਃ ਲਿਂਗਂ ਪਿਧਾਯ ਵਾਮੇਨ ਮੁਖਮਨ੍ਯੇਨ ਪਾਣਿਨਾ

ਜਲ, ਅੱਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਢੱਕੋ।

ਮਲਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚੈਵ ਤਨ੍ਮਲਮ੍ ਉਦ੍ਧृਤੇਨ ਜਲੇਨੈਵ ਸ਼ੌਚਂ ਕੁਰ੍ਯਾਜ੍ਜਲਾਦ੍ਬਹਿਃ

ਪਖਾਣਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਠ ਜਾਵੇ ਤੇ ਉਸ ਗੰਦ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖੇ; ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਫਾਈ ਕਰੇ।

ਅਥਵਾ ਦੇਵਪਿਤ੍ਰਾਰ੍षਤੀਰ੍ਥਾਵਤਰਣਂ ਵਿਨਾ ਸਪ੍ਤ ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਤ੍ਰੀਨ੍ਵਾ ਗੁਦਂ ਸਂਸ਼ੋਧਯੇਨ੍ਮृਦਾ

ਜੇ ਦੇਵ, ਪਿਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਗੁਦਾ ਨੂੰ ਸੱਤ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਾਫ ਕਰ ਲਵੇ।

ਲਿਂਗੇ ਕਰ੍ਕੋਟਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਗੁਦੇ ਪ੍ਰਸृਤਿਰਿष੍ਯਤੇ ਤਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਪਦ੍ਧਸ੍ਤਸ਼ੌਚਂ ਗਣ੍ਡੂषਮष੍ਟਕਮ੍

ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਕਰਕੋਟਾ ਜਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਲਓ; ਗੁਦਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਾਈ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਉਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਧੋਵੋ ਤੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਗਰਾਰੇ ਕਰੋ।

ਯੇਨ ਕੇਨ ਚ ਪਤ੍ਰੇਣ ਕਾष੍ਠੇਨ ਚ ਜਲਾਦ੍ਬਹਿਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤਰ੍ਜਨੀਂ ਦਂਤਧਾਵਨਮੀਰਿਤਮ੍

ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਰਤਨ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਸਫਾਈ ਕਰੋ; ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲ ਨਾ ਵਰਤੋ; ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਜਲਦੇਵਾਨ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍ ਅਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਂਠਦਘ੍ਨਂ ਵਾ ਕਟਿਦਘ੍ਨਮਥਾਪਿ ਵਾ

ਪਾਣੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਗਲ੍ਹ ਜਾਂ ਕਮਰ ਤੱਕ ਹੀ ਨ੍ਹਾ ਲਵੇ।

ਆਜਾਨੁ ਜਲਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਦੇਵਾਦੀਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਜਲੇਨ ਚ

ਘੁੱਟਣ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰੇ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਥੇ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ।

ਧੌਤਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਦਾਯ ਪਞ੍ਚਕਚ੍ਛੇਨ ਧਾਰਯੇਤ੍ ਉਤ੍ਤਰੀਯਂ ਚ ਕਿਂ ਚੈਵ ਧਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ

ਧੋਇਆ ਹੋਇਆ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ, ਪੰਜ ਕੱਛਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਨੋ; ਉੱਤਰੀਆ ਵੀ ਹਰ ਕਰਮ ਵਿਚ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਦ੍ਯਾਦਿਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨੇ ਤੁ ਸ੍ਨਾਨਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ਵਾਪੀਕੂਪਗृਹਾਦੌ ਤੁ ਸ੍ਨਾਨਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਯੇਦ੍ਬੁਧਃ

ਨਦੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਨਾਨ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾ ਧੋਵੋ; ਪਰ ਵਾਪੀ, ਕੂਆਂ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਸਤ੍ਰ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਲਾਦਾਰ੍ਵਾਦਿਕੇ ਵਾਪਿ ਜਲੇ ਵਾਪਿ ਸ੍ਥਲੇਪਿ ਵਾ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ ਪੀਡਯੇਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਃਣਾਂ ਤृਪ੍ਤਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਚਾਹੇ ਪੱਥਰ, ਘਾਹ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਵਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਨਿਚੋੜੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ।

ਜਾਬਾਲਕੋਕ੍ਤਮਂਤ੍ਰੇਣ ਭਸ੍ਮਨਾ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਚੇਜ੍ਜਲੇ ਪਾਤ ਇਤਸ੍ਤਨ੍ਨਰਕਮृਚ੍ਛਤਿ

ਜਾਬਾਲਕ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭਸਮ ਲਾ ਕੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਲਾਓ; ਜੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਆਪੋਹਿष੍ਠੇਤਿ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਪਾਪਸ਼ਾਂਤਯੇ ਯਸ੍ਯੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਂ ਪਾਦੇ ਤੁ ਸਂਧਿਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਸਿਰ 'ਤੇ 'ਆਪੋਹਿਸ਼ਠ' ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ 'ਯਸ੍ਯ' ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਾਦੇ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਹृਦਿ ਚੈਵ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਹृਤ੍ਪਾਦ ਏਵ ਚ ਹृਤ੍ਪਾਦਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ

ਪੈਰ, ਸਿਰ ਤੇ ਦਿਲ 'ਤੇ, ਫਿਰ ਸਿਰ, ਦਿਲ ਤੇ ਪੈਰ 'ਤੇ, ਦਿਲ, ਪੈਰ ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਤਰ-ਸਨਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਈषਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਚ ਦੌਃ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯੇ ਰਾਜਰਾष੍ਟ੍ਰਭਯੇ ऽਪਿ ਚ ਅਤ੍ਯਾਗਤਿਕਾਲੇ ਚ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍

ਜਦੋਂ ਹੌਲਕੇ ਛੂਹ ਲੱਗੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਰਾਜ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਡਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ 'ਤੇ, ਮੰਤਰ-ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੂਰ੍ਯਾਨੁਵਾਕੇਨ ਸਾਯਮਗ੍ਨ੍ਯਨੁਵਾਕਤਃ ਅਪਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤਥਾਮਧ੍ਯੇ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਮਾਚਰੇਤ੍

ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅੱਗ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਫਿਰ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।