ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਯਸ੍ਯ ਨੈਵਾਰ੍ਹਤ੍ਯਧ੍ਵਸ਼ੋਧਨਮ੍ षਡ੍ਵਿਧਸ੍ਯਾਧ੍ਵਨੋ ਰੂਪਂ ਨ ਯੇਨ ਵਿਦਿਤਂ ਭਵੇਤ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਰਾਹ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਰਾਹ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕਤਾ ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤੁਮੇਵ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦਧ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕਤਾਂ ਤਥਾ

ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਿਆਪਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਸਮਝੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਹ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ-ਵਿਆਪਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਯਥਾਵਦਵਗਮ੍ਯੈਵ ਕੁਰ੍ਯਾਦਧ੍ਵਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍ ਕੁਂਡਮਂਡਲਪਰ੍ਯਂਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਪੁਰਾ

ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਹ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੁੰਡ ਮੰਡਲ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦ੍ਵਿਹਸ੍ਤਮਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਕਲਸ਼ਮਂਡਲਮ੍ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤਸ਼੍ਸ਼ਿਵਾਚਾਰ੍ਯਃ ਸਸ਼ਿष੍ਯਃ ਕृਤਨੈਤ੍ਯਕਃ

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੋ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਕਲਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਆਚਾਰਯ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨਿੱਤ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ—

ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਮਂਡਲਂ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪੂਜਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵਦਾਚਰੇਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਢਕਾਵਰੈਸ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਂਦੁਲੈਃ ਪਾਯਸਂ ਪ੍ਰਭੋਃ

ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਯੋਗ ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਪਾਇਆਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ—

ਅਰ੍ਧਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਹੋਮਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ੇषਂ ਸਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਪੁਰਤਃ ਕਲ੍ਪਿਤੇ ਵਾਥ ਮਂਡਲੇ ਵਰ੍ਣਿਮਂਡਿਤੇ

ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਹਵਨ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਬਚਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ,

ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਪਞ੍ਚਕਲਸ਼ਾਨ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਦੇਸ਼ਿਕਃ ਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਿ ਮੂਲਾਰ੍ਣੈਰ੍ਬਿਨ੍ਦੁਨਾਦਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ

ਉਸਤਾਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਕਲਸ਼ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਤਰ ਮੂਲ ਅੱਖਰਾਂ, ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਾਦ ਸਮੇਤ, ਰੱਖਣੇ ਹਨ।

ਨਮ ਆਦ੍ਯੈਰ੍ਯਕਰਾਂਤੈਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਕਲ੍ਪਵਿਤ੍ਤਮਃ ਈਸ਼ਾਨਂ ਮਧ੍ਯਮੇ ਕੁਂਭੇ ਪੁਰੁषਂ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤੇ

ਨਮਸਕਾਰ ਵਾਲੇ, 'ਯ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਸਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ। ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖ ਰੱਖੇ।

ਅਘੋਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਮੇ ਵਾਮਂ ਸਦ੍ਯਂ ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਿਧਾਯ ਮੁਦ੍ਰਾ ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕੁਂਭਾਭਿਮਂਤ੍ਰਣਮ੍

ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਘੋਰ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਾਮ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਦ੍ਯ ਰੱਖੇ। ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮুদ্রਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੇ।

ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਨਲੈਰ੍ਹੋਮਂ ਪ੍ਰਾਰਭੇਤ੍ ਯਥਾ ਪੁਰਾ ਯਦਰ੍ਧਂ ਪਾਯਸਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹੋਮਾਰ੍ਥਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਾਇਆਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਸੀ—

ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਤਚ੍ਛੇषਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਸਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਤਰ੍ਪਣਾਂਤਂ ਚ ਮਂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਯਥਾ ਪੁਰਾ

ਉਹ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਰੱਖੇ। ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਰਸਮ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।

ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਣਾਹੁਤਿਂ ਤੇषਾਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਦੀਪਨਮ੍ ਓਂਕਾਰਾਦਨੁ ਹੁਂਕਾਰਂ ਤਤੋ ਮੂਲਂ ਫਡਂਤਕਮ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਦೀಪਨ ਕਰੇ। ਓਂਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਕਾਰ, ਫਿਰ ਮੂਲ ਤੇ ਫਟ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰੇ।

ਸ੍ਵਾਹਾਂਤਂ ਦੀਪਨੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰਂਗਾਨਿ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਤੇषਾਮਾਹੁਤਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਦੇਯਾ ਦੀਪਨਕਰ੍ਮਣਿ

ਸਵਾਹਾ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਦೀಪਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ। ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪ੍ਰਦೀಪਨ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਂਤ੍ਰੈਰੇਕੈਕਸ਼ਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦੀਪ੍ਤਮੂਰ੍ਤਯਃ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣੀ ਕृਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਕਨ੍ਯਾਕृਤਂ ਸਿਤਮ੍

ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਗੁਣੀ ਕਰਮ, ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਵਲੋਂ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸਂਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਸ਼ਿਖਾਗ੍ਰੇ ਬਂਧਯੇਚ੍ਛਿਸ਼ੋਃ ਚਰਣਾਂਗੁष੍ਠਪਰ੍ਯਂਤਮੂਰ੍ਧ੍ਵਕਾਯਸ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਃ

ਧਾਗਾ, ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਧਾਗਾ ਪੈਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੱਕ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇ।

ਲਂਬਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੁषੁਮ੍ਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਸ਼ਾਂਤਯਾ ਮੁਦ੍ਰਯਾਦਾਯ ਮੂਲਮਂਤ੍ਰੇਣ ਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍

ਫਿਰ, ਉਸ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁਦਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੁਲ਼ ਮੰਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ।

ਹੁਤ੍ਵਾਹੁਤਿਤ੍ਰਯਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਹृਦਿ ਸਂਤਾਡ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍

ਤਿੰਨ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਰੱਖ ਕੇ ਟਚ ਕਰੇ।

ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਸਮੁਪਾਦਾਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਤੇ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਸਂਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਮਣਾ

ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਦਸ਼ਾਂਤ 'ਤੇ ਰੱਖੇ। ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅਸਤਰੂਪ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਅਵਗੁਂਠ੍ਯਾਥ ਤਤ੍ਸੂਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿष੍ਯਦੇਹਂ ਵਿਚਿਂਤਯੇਤ੍ ਮੂਲਤ੍ਰਯਮਯਂ ਪਾਸ਼ਂ ਭੋਗਭੋਗ੍ਯਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਫਿਰ, ਉਸ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁਲ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਚੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੋਗਿਆ ਹੋਇਆ ਦੋਵੇਂ ਹਨ।

ਵਿषਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦੇਹਾਦਿਜਨਕਂ ਤਸ੍ਯ ਭਾਵਯੇਤ੍ ਵ੍ਯੋਮਾਦਿਭੂਤਰੂਪਿਣ੍ਯਃ ਸ਼ਾਂਤ੍ਯਤੀਤਾਦਯਃ ਕਲਾਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨੇ। ਸ਼ਾਂਤਿਆਤੀਤਾ ਆਦਿ ਕਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ।

ਸੂਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਨਾਮਭਿਰ੍ਯੋਜ੍ਯਃ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਨਮੋਯੁਤੈਃ ਅਥਵਾ ਬੀਜਭੂਤੈਸ੍ਤਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵੋਦਿਤਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਧਾਗੇ ਵਿਚ ਜੋੜੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ ਰੂਪ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਕਰਮ ਕਰੇ।

ਤਤੋ ਮਲਾਦੇਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਦੌ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਂ ਸਮਲੋਕਯੇਤ੍ ਕਲਾਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਂ ਮਲਾਦੌ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਂਦੀਪਯੇਤ੍ਕਲਾਃ

ਫਿਰ, ਮਲ ਆਦਿਕ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਵੇਖੇ। ਮਲ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਟ ਕਰੇ।

ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਸਂਤਾਡ੍ਯ ਸੂਤ੍ਰਂ ਦੇਹੇ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਸ਼ਾਂਤ੍ਯਤੀਤਪਦੇ ਸੂਤ੍ਰਂ ਲਾਞ੍ਛਯੇਨ੍ਮਂਤ੍ਰਮੁਚ੍ਚਰਨ੍

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਸਰੀਰ 'ਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਰੇ। ਸ਼ਾਂਤਿਆਤੀਤਾ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ, ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਧਾਗਾ ਲਿਖੇ।

ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਂਤ੍ਯਤੀਤਮਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਹੁਤ੍ਵਾਹੁਤਿਤ੍ਰਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲੇ ਚ ਸ਼ਿਵਂ ਯਜੇਤ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿਆਤੀਤਾ ਤੱਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਹਵਨ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ਼ਿष੍ਯਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਮੁਖਮ੍ ਸਦਰ੍ਭੇ ਮਣ੍ਡਲੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੋਮਸ਼ਿष੍ਟਂ ਚਰੁਂ ਗੁਰੁਃ

ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾਏ। ਦਰਭਾ ਵਾਲੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਹਵਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਚਾਰੂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।

ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਗੁਰੁਣਾ ਦਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਿਵਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦ੍ਵਿਰਾਚਮ੍ਯ ਸ਼ਿਵਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍

ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਾਕ੍ਹੀ ਰੱਖ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਲਏ, ਖਾਏ, ਫਿਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਜਪੇ।

ਅਪਰੇ ਮਣ੍ਡਲੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਤਥਾ ਗੁਰੁਃ ਸੋ ऽਪਿ ਤਚ੍ਛਕ੍ਤਿਤਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਰਾਚਮ੍ਯ ਸ਼ਿਵਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍

ਦੂਜੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਗੁਰੂ ਪੰਜ ਗਉ ਦੇ ਤੱਤ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ।

ਤृਤੀਯੇ ਮਣ੍ਡਲੇ ਸ਼ਿष੍ਯਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯ ਯਥਾ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਂਤਪਵਨਂ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਤੀਜੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਦੇਵੇ।

ਅਗ੍ਰੇਣ ਤਸ੍ਯ ਮृਦੁਨਾ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਵਾਪ੍ਯੁਦਙ੍ਮੁਖਃ ਵਾਚਂ ਨਿਯਮ੍ਯ ਚਾਸੀਨਸ਼੍ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਦਂਤਾਨ੍ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍

ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਾ ਨਰਮ ਹੋਵੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੈਠ ਕੇ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰੇ।