ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਿਵਾਗਮਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣਂ ਵਾਚਨਂ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤਥਾ ਦੇਸ਼ਿਕਦੇਸ਼ਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਤੋ ਨ ਚਾਨ੍ਯਤਃ

ਸ਼ਿਵ ਆਗਮ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਃ ਸਮਯਾਹ੍ਵਯਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਿਵਪੁਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਨृਣਾਂ ਪਰਮਸਾਧਨਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ 'ਸਮਯ' ਨਾਮਕ ਸੰਸਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਧਨ ਹੈ।

ਅਤਃ ਪਰਂ ਸਮਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਯੋਗ੍ਯਤਾਮ੍ षਡਧ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਰ੍ਵਬਂਧਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਛੇ ਪਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ।

ਕਲਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਭੁਵਨਂ ਵਰ੍ਣਂ ਪਦਮਤਃ ਪਰਮ੍ ਮਂਤ੍ਰਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸਮਾਸੇਨ षਡਧ੍ਵਾ ਪਰਿਪਠ੍ਯਤੇ

ਕਲਾ, ਤੱਤ, ਭੁਵਨ, ਵਰਣ, ਪਦ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ — ਇਹ ਛੇ ਪਥਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਕਲਾਃ ਪਞ੍ਚ ਕਲਾਧ੍ਵਾ ਕਥ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਃ ਕਲਾਭਿਰਿਤਰੇ ਤ੍ਵਧ੍ਵਾਨਃ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਭਿਃ

ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਪਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਪੰਜ ਪਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਚ ਪੰਜ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹਨ।

ਸ਼ਿਵਤਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਭੂਮ੍ਯਂਤਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਧ੍ਵਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਸਂਖ੍ਯਯੋਪੇਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸ਼ੁਦ੍ਧੋਭਯਾਤ੍ਮਕਃ

ਤੱਤ ਪਥ ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਭੂਮਿ ਤਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛਬੀਹ ਤੱਤ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਆਧਾਰਾਦ੍ਯੁਨ੍ਮਨਾਂਤਸ਼੍ਚ ਭੁਵਨਾਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਵਿਨਾ ਭੇਦੋਪਭੇਦਾਭ੍ਯਾਂ षष੍ਟਿਸਂਖ੍ਯਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ

ਭੁਵਨ ਪਥ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਉਨਮੱਤ ਅਵਸਥਾ ਤਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਭੁਵਨ ਹਨ, ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਉਪਵਿਭਾਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ।

ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਰੁਦ੍ਰਰੂਪਾਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਣਾ ਵਰ੍ਣਾਧ੍ਵਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ ਅਨੇਕਭੇਦਸਂਪਨ੍ਨਃ ਪਦਾਧ੍ਵਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ

ਪੰਜਾਹ ਰੂਦਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅੱਖਰ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੋਪਮਂਤ੍ਰੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰਾਧ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਃ ਪਰਮਵਿਦ੍ਯਯਾ ਯਥਾ ਸ਼ਿਵੋ ਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇषੁ ਗਣ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਨਾਯਕਃ

ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।

ਮਂਤ੍ਰਾਧ੍ਵਨਿ ਨ ਗਣ੍ਯੇਤ ਤਥਾਸੌ ਮਂਤ੍ਰਨਾਯਕਃ ਕਲਾਧ੍ਵਨੋ ਵ੍ਯਾਪਕਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਤ੍ਵਂ ਚੇਤਰਾਧ੍ਵਨਾਮ੍

ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਕਲਾ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਵਿਆਪਿਤ ਹੋਣਾ ਹੈ।

ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਯਸ੍ਯ ਨੈਵਾਰ੍ਹਤ੍ਯਧ੍ਵਸ਼ੋਧਨਮ੍ षਡ੍ਵਿਧਸ੍ਯਾਧ੍ਵਨੋ ਰੂਪਂ ਨ ਯੇਨ ਵਿਦਿਤਂ ਭਵੇਤ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਰਾਹ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਰਾਹ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕਤਾ ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤੁਮੇਵ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦਧ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕਤਾਂ ਤਥਾ

ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਿਆਪਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਸਮਝੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਹ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ-ਵਿਆਪਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਯਥਾਵਦਵਗਮ੍ਯੈਵ ਕੁਰ੍ਯਾਦਧ੍ਵਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍ ਕੁਂਡਮਂਡਲਪਰ੍ਯਂਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਪੁਰਾ

ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਹ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੁੰਡ ਮੰਡਲ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦ੍ਵਿਹਸ੍ਤਮਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਕਲਸ਼ਮਂਡਲਮ੍ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤਸ਼੍ਸ਼ਿਵਾਚਾਰ੍ਯਃ ਸਸ਼ਿष੍ਯਃ ਕृਤਨੈਤ੍ਯਕਃ

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੋ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਕਲਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਆਚਾਰਯ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨਿੱਤ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ—

ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਮਂਡਲਂ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪੂਜਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵਦਾਚਰੇਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਢਕਾਵਰੈਸ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਂਦੁਲੈਃ ਪਾਯਸਂ ਪ੍ਰਭੋਃ

ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਯੋਗ ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਪਾਇਆਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ—

ਅਰ੍ਧਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਹੋਮਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ੇषਂ ਸਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਪੁਰਤਃ ਕਲ੍ਪਿਤੇ ਵਾਥ ਮਂਡਲੇ ਵਰ੍ਣਿਮਂਡਿਤੇ

ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਹਵਨ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਬਚਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ,

ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਪਞ੍ਚਕਲਸ਼ਾਨ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਦੇਸ਼ਿਕਃ ਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਿ ਮੂਲਾਰ੍ਣੈਰ੍ਬਿਨ੍ਦੁਨਾਦਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ

ਉਸਤਾਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਕਲਸ਼ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਤਰ ਮੂਲ ਅੱਖਰਾਂ, ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਾਦ ਸਮੇਤ, ਰੱਖਣੇ ਹਨ।

ਨਮ ਆਦ੍ਯੈਰ੍ਯਕਰਾਂਤੈਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਕਲ੍ਪਵਿਤ੍ਤਮਃ ਈਸ਼ਾਨਂ ਮਧ੍ਯਮੇ ਕੁਂਭੇ ਪੁਰੁषਂ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤੇ

ਨਮਸਕਾਰ ਵਾਲੇ, 'ਯ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਸਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ। ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖ ਰੱਖੇ।

ਅਘੋਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਮੇ ਵਾਮਂ ਸਦ੍ਯਂ ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਿਧਾਯ ਮੁਦ੍ਰਾ ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕੁਂਭਾਭਿਮਂਤ੍ਰਣਮ੍

ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਘੋਰ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਾਮ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਦ੍ਯ ਰੱਖੇ। ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮুদ্রਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੇ।

ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਨਲੈਰ੍ਹੋਮਂ ਪ੍ਰਾਰਭੇਤ੍ ਯਥਾ ਪੁਰਾ ਯਦਰ੍ਧਂ ਪਾਯਸਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹੋਮਾਰ੍ਥਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਾਇਆਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਸੀ—

ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਤਚ੍ਛੇषਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਸਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਤਰ੍ਪਣਾਂਤਂ ਚ ਮਂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਯਥਾ ਪੁਰਾ

ਉਹ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਰੱਖੇ। ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਰਸਮ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।

ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਣਾਹੁਤਿਂ ਤੇषਾਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਦੀਪਨਮ੍ ਓਂਕਾਰਾਦਨੁ ਹੁਂਕਾਰਂ ਤਤੋ ਮੂਲਂ ਫਡਂਤਕਮ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਦೀಪਨ ਕਰੇ। ਓਂਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਕਾਰ, ਫਿਰ ਮੂਲ ਤੇ ਫਟ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰੇ।

ਸ੍ਵਾਹਾਂਤਂ ਦੀਪਨੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰਂਗਾਨਿ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਤੇषਾਮਾਹੁਤਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਦੇਯਾ ਦੀਪਨਕਰ੍ਮਣਿ

ਸਵਾਹਾ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਦೀಪਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ। ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪ੍ਰਦೀಪਨ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਂਤ੍ਰੈਰੇਕੈਕਸ਼ਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦੀਪ੍ਤਮੂਰ੍ਤਯਃ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣੀ ਕृਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਕਨ੍ਯਾਕृਤਂ ਸਿਤਮ੍

ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਗੁਣੀ ਕਰਮ, ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਵਲੋਂ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸਂਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਸ਼ਿਖਾਗ੍ਰੇ ਬਂਧਯੇਚ੍ਛਿਸ਼ੋਃ ਚਰਣਾਂਗੁष੍ਠਪਰ੍ਯਂਤਮੂਰ੍ਧ੍ਵਕਾਯਸ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਃ

ਧਾਗਾ, ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਧਾਗਾ ਪੈਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੱਕ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇ।

ਲਂਬਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੁषੁਮ੍ਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਸ਼ਾਂਤਯਾ ਮੁਦ੍ਰਯਾਦਾਯ ਮੂਲਮਂਤ੍ਰੇਣ ਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍

ਫਿਰ, ਉਸ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁਦਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੁਲ਼ ਮੰਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ।

ਹੁਤ੍ਵਾਹੁਤਿਤ੍ਰਯਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਹृਦਿ ਸਂਤਾਡ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍

ਤਿੰਨ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਰੱਖ ਕੇ ਟਚ ਕਰੇ।

ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਸਮੁਪਾਦਾਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਤੇ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਸਂਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਮਣਾ

ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਦਸ਼ਾਂਤ 'ਤੇ ਰੱਖੇ। ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅਸਤਰੂਪ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਅਵਗੁਂਠ੍ਯਾਥ ਤਤ੍ਸੂਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿष੍ਯਦੇਹਂ ਵਿਚਿਂਤਯੇਤ੍ ਮੂਲਤ੍ਰਯਮਯਂ ਪਾਸ਼ਂ ਭੋਗਭੋਗ੍ਯਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਫਿਰ, ਉਸ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁਲ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਚੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੋਗਿਆ ਹੋਇਆ ਦੋਵੇਂ ਹਨ।