ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਤੇषਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਵਿਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਿਤਾਮਹਃ ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਦੇਹਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ।'

ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਸ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਧਰੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ਪਦ੍ਮਯੋਨਯੇ

ਉਸ ਪੰਜ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਪਦਮਯੋਨੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਚਾਰਿਆ।

ਸ ਪਞ੍ਚਵਦਨੈਸ੍ਤਾਨਿ ਗृਹ੍ਣਂਲ੍ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ਵਾਚ੍ਯਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਮਾਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਅੱਖਰ ਲਏ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ ਦੇ ਸਬੰਧ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ, ਜਾਣ ਲਿਆ।

ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਵਿਵਿਧਂ ਸਿਦ੍ਧਮਂਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਮਂਤ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਯਥਾਤਥਮ੍

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਤੇ ਚ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਰਤ੍ਨਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਾਤ੍ ਤਦਾਜ੍ਞਪ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਦਾਰਾਧਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ

ਉਹ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਤੋਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਰਤਨ ਸਿੱਧਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮੁਂਜਵਾਨ੍ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ ਸਤਤਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਦ੍ਭਕ੍ਤੈ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਸਦਾ

ਮੇਰੂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਮੁੰਜਵਤ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਲੋਕਂ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਃ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਸਮਾਚਰਨ੍

ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।

ਤੇषਾਂ ਭਕ੍ਤਿਮਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਮਿਯਾਮ੍ ऋषਿਂ ਛਂਦਸ਼੍ਚ ਕੀਲਂ ਚ ਬੀਜਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਦੈਵਤਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਿਸ਼ੀ, ਛੰਦ, ਕੀਲ, ਬੀਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਸਮੇਤ।

ਨ੍ਯਾਸਂ षਡਂਗਂ ਦਿਗ੍ਬਂਧਂ ਵਿਨਿਯੋਗਮਸ਼ੇषਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਹਮਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਜਗਤ੍ਸृष੍ਟਿਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ

ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਨਿਆਸ, ਦਿਸ਼ਾ-ਬੰਨ੍ਹ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਨਿਯੋਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਏ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਮਂਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਦृषਯਸ੍ਤਪਸੇਧਿਤਾਃ ਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਤਨ੍ਵਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषੀਮ੍

ਫਿਰ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

ਅਸ੍ਯਾਃ ਪਰਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਸ੍ਸ੍ਵਰੂਪਮਧੁਨੋਚ੍ਯਤੇ ਆਦੌ ਨਮਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਾਯ ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍

ਹੁਣ ਇਸ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ: ਪਹਿਲਾਂ 'ਨਮਸਕਾਰ' ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ 'ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ', ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ।

ਸੈषਾ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੁਤਿਸ਼ਿਰੋਗਤਾ ਸਰ੍ਵਜਾਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਬੀਜਭੂਤਾ ਸਨਾਤਨੀ

ਇਹ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਬੀਜ-ਰੂਪ ਹੈ।

ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਨ੍ਮੁਖੋਦ੍ਗੀਰ੍ਣਾ ਸਾ ਮਮੈਵਾਸ੍ਤਿ ਵਾਚਿਕਾ ਤਪ੍ਤਚਾਮੀਕਰਪ੍ਰਖ੍ਯਾ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਬੋਲੀ ਹੈ, ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਮੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ।

ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ ਤ੍ਰਿਨਯਨਾ ਬਾਲੇਂਦੁਕृਤਸ਼ੇਖਰਾ ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਕਰਾ ਸੌਮ੍ਯਾ ਵਰਦਾਭਯਪਾਣਿਕਾ

ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਨੌਜਵਾਨ, ਚੰਦ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਕੌਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕੌਲ ਫੜੀ, ਮ੍ਰਿਦੂ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ ਸਿਤਪਦ੍ਮਾਸਨਾਸੀਨਾ ਨੀਲਕੁਂਚਿਤਮੂਰ੍ਧਜਾ

ਸਭ ਸੁੰਦਰ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਚਿੱਟੇ ਕੌਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਨੀਲੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ।

ਅਸ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਵਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਦ੍ਰਸ਼੍ਮਿਮਂਡਲਾਃ ਪੀਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਥਾ ਧੂਮ੍ਰਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਾਭੋ ਰਕ੍ਤ ਏਵ ਚ

ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਰੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਚਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਸਰੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਪੀਲਾ, ਕਾਲਾ, ਧੂਮਰ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਤੇ ਲਾਲ।

ਪृਥਕ੍ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਯਦ੍ਯੇਤੇ ਬਿਂਦੁਨਾਦਵਿਭੂषਿਤਾਃ ਅਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭੋ ਬਿਂਦੁਰ੍ਨਾਦੋ ਦੀਪਸ਼ਿਖਾਕृਤਿਃ

ਇਹ ਰੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਬਿੰਦੀ ਤੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਨਾ ਜਾਣ। ਬਿੰਦੀ ਅਰਧ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਦ ਦੀ ਆਕਰਤੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬੀਜਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਬੀਜੇषੁ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ ਦੀਰ੍ਘਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁਰੀਯਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਮਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍

ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਅੱਖਰ ਬੀਜ ਹੈ; ਚੌਥਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਤੀਜਾ ਹੈ; ਪੰਜਵਾਂ ਅੱਖਰ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਾਮਦੇਵੋ ਨਾਮ ऋषਿਃ ਪਂਕ੍ਤਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਏਵਾਹਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ

ਵਾਮਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਪੰਕਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ, ਸ਼ਿਵ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।

ਗੌਤਮੋ ऽਤ੍ਰਿਰ੍ਵਰਾਰੋਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾਂਗਿਰਾਃ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕ੍ਰਮਸ਼ਸ਼੍ਚਰ੍षਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ

ਗੌਤਮ, ਅਤ੍ਰਿ, ਸੁੰਦਰੋ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਅੰਗਿਰਸ ਤੇ ਭਰਦਵਾਜ — ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ ਚ ਛਂਦਾਂਸਿ ਬृਹਤੀ ਵਿਰਾਟ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਹਰਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਕਂਦਸ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਦੇਵਤਾਃ

ਗਾਯਤਰੀ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਤੇ ਵਿਰਾਟ ਛੰਦ ਹਨ; ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸਕੰਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ।

ਮਮ ਪਞ੍ਚਮੁਖਾਨ੍ਯਾਹੁਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤੇषਾਂ ਵਰਾਨਨੇ ਪੂਰ੍ਵਾਦੇਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਪਰ੍ਯਂਤਂ ਨਕਾਰਾਦਿ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੰਜ ਮੁਖ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉਪਰ ਵੱਲ, 'ਨ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਦਾਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਃ ਪਞ੍ਚਮਃ ਸ੍ਵਰਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤृਤੀਯੋ ਨਿਹਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਚੌਥਾ ਦੂਜਾ ਹੈ, ਪੰਜਵਾਂ ਸਵਰਿਤ (ਉੱਚਾਰਿਤ) ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਨਿਹਤ (ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ) ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੂਲਵਿਦ੍ਯਾ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ੈਵਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਤਥਾ ਨਾਮਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਜਾਨੀਯਾਚ੍ਛੈਵਂ ਮੇ ਹृਦਯਂ ਮਹਤ੍

ਮੂਲ ਵਿਦਿਆ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ੈਵ ਸੂਤਰ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ੈਵ ਹਿਰਦਾ ਜਾਣੋ।

ਨਕਾਰਸ਼੍ਸ਼ਿਰ ਉਚ੍ਯੇਤ ਮਕਾਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਖੋਚ੍ਯਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰਃ ਕਵਚਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਕਾਰੋ ਨੇਤ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ

'ਨ' ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਸਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 'ਮ' ਨੂੰ ਚੋਟੀ, 'ਸ਼ਿ' ਨੂੰ ਕਵਚ, ਤੇ 'ਵ' ਨੂੰ ਅੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਕਾਰੋ ऽਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਮਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ ਵषਟ੍ ਹੁਂਵੌषਡਿਤ੍ਯਪਿ ਫਡਿਤ੍ਯਪਿ ਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮਨ੍ਤੇ ऽਙ੍ਗਤ੍ਵਂ ਯਦਾ ਤਦਾ

'ਯ' ਅਸਤਰ ਹੈ; 'ਨਮਹ', 'ਸਵਾਹਾ', 'ਵਸ਼ਟ', 'ਹੁੰ', 'ਵਉਸ਼ਟ', 'ਫਟ' — ਜਦ ਇਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਮੂਲਮਂਤ੍ਰੋ ऽਯਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਭੇਦਸਮਨ੍ਵਯਾਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਞ੍ਚਮੋ ਵਰ੍ਣੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਵਰਭੂषਿਤਃ

ਉਥੇ ਵੀ, ਇਹ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਪੰਜਵਾਂ ਅੱਖਰ ਬਾਰਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਾਸ੍ਮਾਦਨੇਨ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਭੇਦਤਃ ਆਵਯੋਰਰ੍ਚਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਜ੍ਜਪਹੋਮਾਦਿਕਂ ਤਥਾ

ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ, ਜਪ, ਹੋਮ ਆਦਿ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਯਥਾਪ੍ਰਜ੍ਞਂ ਯਥਾਕਾਲਂ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਯਥਾਮਤਿ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਯਥਾਸਂਪਦ੍ਯਥਾਯੋਗਂ ਯਥਾਰਤਿ

ਜਿਵੇਂ ਸਮਝ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਤ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਰਥਾ, ਯੋਗਤਾ ਤੇ ਰੁਝਾਨ ਹੋਵੇ।