ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਧ੍ਯਾਪਨਂ ਯਾਜਨਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਧੀਯਤੇ

ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਪਾਠ ਕਰਾਉਣਾ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।

ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਧਸ੍ਤਥਾ ਦੁष੍ਟਪਕ੍ਸ਼ਿਮृਗਾਣਾਂ ਚ ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਸ਼ਾਤਨਂ ਨृਣਾਮ੍

ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਤੇ ਮਾੜੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣਾ ਇਹ ਕਰਤਬ ਹਨ।

ਅਵਿਸ਼੍ਵਾਸਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋ ਮਮ ਯੋਗਿषੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇषੁ ਚਮੂਰਕ੍ਸ਼ਣਮੇਵ ਚ

ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਅਣਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖੋ, ਯੋਗੀਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ, ਅਣਉਚਿਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ—ਇਹ ਵੀ ਕਰਤਬ ਹਨ।

ਸਦਾ ਸਂਚਾਰਿਤੈਸ਼੍ਚਾਰੈਰ੍ਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਂਤਵੇਦਨਮ੍ ਸਦਾਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਣਂ ਚੈਵ ਭਸ੍ਮਕਂਚੁਕਧਾਰਣਮ੍

ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਪਤ ਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦੇ ਰਹੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰ ਪਹਿਨੇ ਰਹੋ, ਤੇ ਭਸਮ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨੋ।

ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਨਾਮੇष ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਹਃ ਗੋਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਵਾਣਿਜ੍ਯਂ ਕृषਿਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਕਥ੍ਯਤੇ

ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਇਹ ਹੈ; ਵੈਸ਼ ਲਈ ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਵਪਾਰ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੇਤਰਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥ੍ਯਤੇ ਉਦ੍ਯਾਨਕਰਣਂ ਚੈਵ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ

ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ, ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਬਾਗ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਵੀ।

ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਗਮਨਂ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਵਨਸ੍ਥਾਨਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍

ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਲਈ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਿਯਮ ਹੈ; ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ, ਯਤੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤੁ ਭਰ੍ਤृਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਸਨਾਤਨਃ ਮਮਾਰ੍ਚਨਂ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਨਿਯੋਗੋ ਭਰ੍ਤੁਰਸ੍ਤਿ ਚੇਤ੍

ਸਤੀਆਂ ਲਈ, ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਤੇ, ਸੁਭਾਗੀਏ, ਜੇ ਪਤੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਯਾ ਨਾਰੀ ਭਰ੍ਤृਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਵਿਹਾਯ ਵ੍ਰਤਤਤ੍ਪਰਾ ਸਾ ਨਾਰੀ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ

ਜੋ ਨਾਰੀ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਕੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਅਥ ਭਰ੍ਤृਵਿਹੀਨਾਯਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਤਪਃ ਸ਼ੌਚਂ ਭੂਸ਼ਯ੍ਯਾਨਕ੍ਤਭੋਜਨਮ੍

ਹੁਣ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਨਾਰੀ ਲਈ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਵ੍ਰਤ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਪਵਿਤਰਤਾ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੌਣਾ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰਨਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਸਦਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਭਸ੍ਮਨਾ ਸਲਿਲੇਨ ਵਾ ਸ਼ਾਂਤਿਰ੍ਮੌਨਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਵਿਭਾਗੋ ਯਥਾਵਿਧਿ

ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਰੋਜ਼ ਭਸਮ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮੌਨ, ਸਦਾ ਮਾਫ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਣਾ ਨਿਯਮ ਹਨ।

ਅष੍ਟਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਧਿਵਦੁਪਵਾਸੋਮਮਾਰ੍ਚਨਮ੍

ਅਠਵੀਂ, ਚੌਦਵੀਂ, ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਯਾਸ਼੍ਰਮਨਿषੇਵਿਣਾਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਂ ਦੇਵਿ ਯਤੀਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਯਤੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀਆਂ—ਦਾ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਤਥੈਵ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਂ ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਮਥ ਨਾਰੀਣਾਂ ਧਰ੍ਮ ਏष ਸਨਾਤਨਃ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰਿ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।

ਧ੍ਯੇਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਸਦਾ ਜਾਪ੍ਯਃ षਡਕ੍ਸ਼ਰਃ ਵੇਦੋਕ੍ਤਮਖਿਲਂ ਧਰ੍ਮਮਿਤਿ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਗ੍ਰਹਃ

ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰ, ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸਾਰਾ ਧਰਮ ਅਮਲ ਕਰ—ਇਹ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ।

ਅਥ ਯੇ ਮਾਨਵਾ ਲੋਕੇ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਧृਤਵਿਗ੍ਰਹਾਃ ਭਾਵਾਤਿਸ਼ਯਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਕਾਰਸਂਯੁਤਾਃ

ਹੁਣ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੰਜਮ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਹਨ—

ਵਿਰਕ੍ਤਾ ਵਾਨੁਰਕ੍ਤਾ ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਵਿषਯੇष੍ਵਪਿ

ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਰਕਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਲੱਗੇ ਹੋਣ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਵੀ।

ਤੇषਾਂ ਮਮਾਤ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵਿਵੇਕਿਨਾਮ੍ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਦੁਃਖਮਾਸ਼੍ਰਮਰਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍

ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੋਝੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।

ਨਾਸ੍ਤਿ ਕृਤ੍ਯਮਕृਤ੍ਯਂ ਚ ਸਮਾਧਿਰ੍ਵਾ ਪਰਾਯਣਮ੍ ਨ ਵਿਧਿਰ੍ਨ ਨਿषੇਧਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਂ ਮਮ ਯਥਾ ਤਥਾ

ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਨਾ ਅਕਰਤਵ, ਨਾ ਸਮਾਧੀ ਹੈ, ਨਾ ਉੱਚਾ ਲਕੜ; ਨਾ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਨਾ ਮਨਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹੈ।

ਤਥੇਹ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸਾਧ੍ਯਂ ਮਮ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਥੈਵ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤੇषਾਮਪਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਪੂਰਨ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਮਾਨੁषਂ ਭਾਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਰੁਦਰ ਲੋਕ ਤੋਂ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਰੁਦਰ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਮਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਂ ਯਦ੍ਵਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਮ੍ ਤਥਾ ਨਰਾਣਾਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਤਨ੍ਨਿਯੋਗਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ

ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਕੰਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹਨ।

ਮਮਾਜ੍ਞਾਧਾਰਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਭਾਵਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਚ ਤਦਾਲੋਕਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍

ਜੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨ ਕੇ ਤੇ ਸੱਚੀ ਨਿਭੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਫਲਸੂਚਕਾਃ ਮਯਿ ਭਾਵਵਤਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਪ੍ਰਾਗਦृष੍ਟਾਰ੍ਥਗੋਚਰਾਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਮੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਲਕੜ ਅਜੇ ਮਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।

ਕਂਪਸ੍ਵੇਦੋ ऽਸ਼੍ਰੁਪਾਤਸ਼੍ਚ ਕਣ੍ਠੇ ਚ ਸ੍ਵਰਵਿਕ੍ਰਿਯਾ ਆਨਂਦਾਦ੍ਯੁਪਲਬ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਦਾਕਸ੍ਮਿਕੀ ਮੁਹੁਃ

ਕੰਪਣਾ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਣਾ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਬਦਲਾਵ, ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲਹਿਰ — ਇਹ ਸਭ ਅਣਜਾਣੇ ਵਕਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ ਤੈਰ੍ਵ੍ਯਸ੍ਤੈਸ੍ਸਮਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਲਿਂਗੈਰਵ੍ਯਭਿਚਾਰਿਭਿਃ ਮਂਦਮਧ੍ਯੋਤ੍ਤਮੈਰ੍ਭਾਵੈਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ

ਇਹ ਪਛਾਣਵਾਂ, ਚਾਹੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ, ਤੇ ਹੌਲੀ, ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯਥਾਯੋਗ੍ਨਿਸਮਾਵੇਸ਼ਾਨ੍ਨਾਯੋ ਭਵਤਿ ਕੇਵਲਮ੍ ਸ ਤਥੈਵ ਮਮ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤੇ ਕੇਵਲਮਾਨੁषਾਃ

ਜਿਵੇਂ ਲੋਹਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿਰਫ ਲੋਹਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।

ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਵਪੁਰ੍ਧਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਨਿਵ ਮਨ੍ਵਾਨੋ ਨਾਵਜਾਨੀਤ ਪਂਡਿਤਃ

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਨਾ ਸਮਝੋ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰੁਦਰ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਅਵਜ੍ਞਾਨਂ ਕृਤਂ ਤੇषੁ ਨਰੈਰ੍ਵ੍ਯਾਮੂਢਚੇਤਨੈਃ ਆਯੁਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਕੁਲਂ ਸ਼ੀਲਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਮਾਵਹੇਤ੍

ਜੇ ਮੂੜ੍ਹ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਵਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਧਨ, ਵੰਸ਼, ਤੇ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਖੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।