ਮਦੁਕ੍ਤੇਨੈਵ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਯ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਚੇਤਸਃ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਂਤਰਨਿਰੋਧੋ ਯੋ ਯੋਗ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਜਦ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਨ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੀ ਜੋਗ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਗਣਾਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਂ ਦੇਵਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸਾਧਨਮ੍ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਚ ਤਥਾ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਵਿषਯੈषਿਣਾਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗੀ ਲਈ ਇਹ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਯਮੇਨ ਨਿਯਮੇਨ ਚ ਪੂਰ੍ਵਪਾਪਹਰੋ ਯੋਗੋ ਵਿਰਕ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਯਮ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਗ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਜੋਗ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯੋਗਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜੋਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗਜ੍ਞਃ ਪਤਿਤੋ ਵਾਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ਦਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾਥ ਸਤਤਮਹਿਂਸਾ ਜ੍ਞਾਨਸਂਗ੍ਰਹਃ
ਜੋ ਜੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆ, ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤੇਯਮਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਚੇਂਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਃ ਅਧ੍ਯਾਪਨਂ ਚਾਧ੍ਯਯਨਂ ਯਜਨਂ ਯਾਜਨਂ ਤਥਾ
ਸਚਾਈ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਭਰੋਸਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ, ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਯਜਨਾ ਕਰਨਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਕਰਵਾਉਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਅਮਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਯਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਸਤਤਂ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ੀਲਤਾ ਯ ਏਵਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਧਿਆਨ, ਪ੍ਰਭੂ-ਭਾਵਨਾ, ਤੇ ਸਦਾ ਗਿਆਨ-ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ—ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ-ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਚਿਰਾਦੇਵ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਯੋਗਂ ਚ ਵਿਂਦਤਿ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਦੇਹਮਿਮਂ ਜ੍ਞਾਨੀ ਕ੍ਸ਼ਣਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜਲਦੀ ਹੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਮ ਯੋਗਜ੍ਞਃ ਕਰ੍ਮਬਂਧਂ ਪ੍ਰਹਾਸ੍ਯਤਿ ਪੁਣ੍ਯਃਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਕਰ੍ਮਮੁਕ੍ਤੇਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਬਂਧਕਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਯੋਗਤੋ ਯੋਗੀ ਪੁਣ੍ਯਾਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੋ ਜੋਗ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਕਰਮ ਦੋਵੇਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਲਕਾਮਨਯਾ ਕਰ੍ਮਕਰਣਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਬਧ੍ਯਤੇ ਨ ਕਰ੍ਮਮਾਤ੍ਰਕਰਣਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍ਮਫਲਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਬੰਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਕਰ੍ਮਯਜ੍ਞੇਨ ਬਹਿਃ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਮਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਰਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯੋਗਂ ਸਮਭ੍ਯਸੇਤ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਮ-ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਬਾਹਰਲੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ; ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਲਗ ਕੇ, ਜੋਗ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰ।
ਵਿਦਿਤੇ ਮਮ ਯਾਥਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕਰ੍ਮਯਜ੍ਞੇਨ ਦੇਹਿਨਃ ਨ ਯਜਂਤਿ ਹਿ ਮਾਂ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਮਲੋष੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਂਚਨਾਃ
ਜਦ ਮੇਰੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਹਧਾਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਮ-ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ—ਜੋ ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਮਾਹਿਤਃ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਰਤੋ ਯੋਗੀ ਮਮ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਮੁਨੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਵਿਰਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਯੇ ਵਰ੍ਣਿਨੋ ਮਦੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਜ੍ਞਾਨਚਰ੍ਯਾਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਵੇਵ ਤੇ ऽਧਿਕੁਰ੍ਯੁਸ੍ਤਦਰ੍ਹਕਾਃ
ਪਰ ਜੇ ਕੁਝ ਵਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵੈਰਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ, ਚਲਣ-ਚਾਲ ਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ।
ਦ੍ਵਿਧਾ ਮਤ੍ਪੂਜਨਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਬਾਹ੍ਯਮਾਭ੍ਯਂਤਰਂ ਤਥਾ ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਾਯਭੇਦਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਧਾ ਮਦ੍ਭਜਨਂ ਵਿਦੁਃ
ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਇਕ ਬਾਹਰਲੀ ਤੇ ਇਕ ਅੰਦਰਲੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਬੋਲੀ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ।
ਤਪਃ ਕਰ੍ਮ ਜਪੋ ਧ੍ਯਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵੇਤ੍ਯਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ ਪਞ੍ਚਧਾ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਦੇਵ ਭਜਨਂ ਪੁਨਃ
ਤਪ, ਕਰਮ, ਜਪ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ — ਇਹ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦਿਤਂ ਬਾਹ੍ਯਮਸ੍ਮਦਭ੍ਯਰ੍ਚਨਾਦਿਕਮ੍ ਤਦੇਵ ਤੁ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦ੍ਯਮਾਭ੍ਯਂਤਰਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਜੋ ਮੇਰੀ ਬਾਹਰਲੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਾਹਰਲੇ ਕੰਮ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਪੂਜਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਮਤ੍ਪ੍ਰਵਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਮਨੋਮਾਤ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਮਨ੍ਨਾਮਨਿਰਤਾ ਵਾਣੀ ਵਾਙ੍ਮਤਾ ਖਲੁ ਨੇਤਰਾ
ਜੋ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਬੋਲੀ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਬੋਲੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਲਿਂਗੈਰ੍ਮਚ੍ਛਾਸਨਾਦਿष੍ਟੈਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਾਦਿਭਿਰਂਕਿਤਃ ਮਮੋਪਚਾਰਨਿਰਤਃ ਕਾਯਃ ਕਾਯੋ ਨ ਚੇਤਰਃ
ਜੋ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਆਦਿ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਰੀਰ ਅਸਲ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਮਦਰ੍ਚਾਕਰ੍ਮ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਬਾਹ੍ਯੇ ਯਾਗਾਦਿਨੋਚ੍ਯਤੇ ਮਦਰ੍ਥੇ ਦੇਹਸਂਸ਼ੋषਸ੍ਤਪਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦਿ ਨੋ ਮਤਮ੍
ਬਾਹਰਲੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਯਾਗ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਠਿਨ ਤਪ ਆਦਿ, ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਪਃ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਾਭ੍ਯਾਸਃ ਪ੍ਰਣਵਾਭ੍ਯਾਸ ਏਵ ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਧ੍ਯਾਯਾਦਿਕਾਭ੍ਯਾਸੋ ਨ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਾਦਿਕਮ੍
ਜਪ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਧਿਆਇ ਆਦਿ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦ ਆਦਿ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਪ ਨਹੀਂ।
ਧ੍ਯਾਨਮ੍ਮਦ੍ਰੂਪਚਿਂਤਾਦ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਮਾਦ੍ਯਰ੍ਥਸਮਾਧਯਃ ਮਮਾਗਮਾਰ੍ਥਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਨਾਨ੍ਯਾਰ੍ਥਵੇਦਨਮ੍
ਧਿਆਨ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ; ਗਿਆਨ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ।
ਬਾਹ੍ਯੇ ਵਾਭ੍ਯਂਤਰੇ ਵਾਥ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਨਸੋ ਰਤਿਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਾਸਨਾਵਸ਼ਾਦ੍ਦੇਵਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿष੍ਠਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਬਾਹਰ ਜਾਂ ਅੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨ ਨੂੰ ਰੁਚੀ ਆਵੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਥੇ ਹੀ ਤੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਾਦਾਭ੍ਯਂਤਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਭਵੇਚ੍ਛਤਗੁਣਾਧਿਕਮ੍ ਅਸਂਕਰਤ੍ਵਾਦ੍ਦੋषਾਣਾਂ ਦृष੍ਟਾਨਾਮਪ੍ਯਸਮ੍ਭਵਾਤ੍
ਅੰਦਰਲੀ ਪੂਜਾ ਬਾਹਰਲੀ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬਾਹਰਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸ਼ੌਚਮਾਭ੍ਯਂਤਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਬਾਹ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਮੁਚ੍ਯਤੇ ਅਂਤਃ ਸ਼ੌਚਵਿਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੁਚਿਰਪ੍ਯਸ਼ੁਚਿਰ੍ਯਤਃ
ਅਸਲ ਪਵਿਤਰਤਾ ਅੰਦਰਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਾਹਰਲੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪਵਿਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਦਰ ਪਵਿਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਅਪਵਿਤਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਪਵਿਤਰ ਹੀ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਮਾਭ੍ਯਂਰ੍ਤਰਂ ਚੈਵ ਭਜਨਂ ਭਵਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਨ ਭਾਵਰਹਿਤਂ ਦੇਵਿ ਵਿਪ੍ਰਲਂਭੈਕਕਾਰਣਮ੍
ਬਾਹਰਲੀ ਜਾਂ ਅੰਦਰਲੀ ਭਗਤੀ, ਦਿਲੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭਗਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਕृਤਕृਤ੍ਯਸ੍ਯ ਪੂਤਸ੍ਯ ਮਮ ਕਿਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰੈਃ ਬਹਿਰ੍ਵਾਭ੍ਯਂਤਰਂ ਵਾਥ ਮਯਾ ਭਾਵੋ ਹਿ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਤੇ ਪਵਿਤਰ ਹਾਂ, ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਂ ਅੰਦਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਭਾਵੈਕਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਦੇਵਿ ਮਮ ਧਰ੍ਮਸ੍ਸਨਾਤਨਃ ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਹ੍ਯਨਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਫਲਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਕਰਮ ਦੀ ਜੜ ਭਾਵ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਹੈ — ਮਨ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਫਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
ਫਲੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਲਘੁਰ੍ਮਮ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ ਫਲਾਰ੍ਥੀ ਤਦਭਾਵੇ ਮਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਯਤਃ
ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਜੇ ਕਰਮ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਲ ਚਾਹਣ ਵਾਲਾ, ਜਦੋਂ ਫਲ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਰ੍ਥਿਨੋ ऽਪਿ ਯਸ੍ਯੈਵ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਭਾਵਾਨੁਰੂਪਫਲਦਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਹਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਫਲ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।