ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਲ੍ਪਭਾਵੋ ऽਪਿ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਸੋ ऽਪਿ ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਾਤ੍ਪਰਮ੍ ਨਯੋਨਿਯਂਤ੍ਰਪੀਡਾਯੈ ਭਵੇਨ੍ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਇਹ ਭਾਵ ਜੇਕਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨੀਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਸਾਂਗਾ ऽਨਂਗਾ ਚ ਯਾ ਸੇਵਾ ਸਾ ਭਕ੍ਤਿਰਿਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਾ ਪੁਨਰ੍ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰੇਧਾ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਸਾਧਨੈਃ

ਜੋ ਸੇਵਾ ਸਰੀਰਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਭਗਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ—ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ।

ਸ਼ਿਵਰੂਪਾਦਿਚਿਂਤਾ ਯਾ ਸਾ ਸੇਵਾ ਮਾਨਸੀ ਸ੍ਮृਤਾ ਜਪਾਦਿਰ੍ਵਾਚਿਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰ੍ਮਪੂਜਾਦਿ ਕਾਯਿਕੀ

ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਮਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਪ ਆਦਿ ਬੋਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ; ਕਰਮ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ।

ਸੇਯਂ ਤ੍ਰਿਸਾਧਨਾ ਸੇਵਾ ਸ਼ਿਵਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸ ਤੁ ਪਞ੍ਚਵਿਧਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ

ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਤਪਃ ਕਰ੍ਮ ਜਪੋ ਧ੍ਯਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚੇਤਿ ਸਮਾਸਤਃ ਕਰ੍ਮਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਾਦ੍ਯਂ ਚ ਤਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਾਦਿਕਮ੍

ਤਪ, ਕਰਮ, ਜਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨ—ਇਹ ਪੰਜ ਹਨ। ਕਰਮ ਵਿਚ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਗੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ।

ਜਪਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤੁ ਸ਼ਿਵਾਗਮੋਕ੍ਤਂ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਦਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਜਪ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਚਿੰਤਨ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਹੈ; ਜੋ ਗਿਆਨ ਸ਼ਿਵ ਅਗਮਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੇਨ ਸ਼ਿਵੇਨੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਾਯੈ ਚ ਸ਼ਿਵਾਗਮਃ ਸ਼ਿਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨਾਂ ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੇਯਸਾਮੇਕਸਾਧਨਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਰਾਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਅਗਮ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਇਕੋ ਰਸਤਾ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਵਰ੍ਧਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਿਵੇ ਪਰਮਕਾਰਣੇ ਤ੍ਯਜੇਚ੍ਚ ਵਿषਯਾਸਂਗਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ऽਰ੍ਥੀ ਮਤਿਮਾਨ੍ਨਰਃ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਧਾਵੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।

ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਰਿਭਾषਿਤਮ੍ ਵੇਦਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨਾਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਭਕ੍ਤਾਨਾਮਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮਯੁਕ੍ਤਾਨਾਮਗੋਚਰਮ੍ ਅਰ੍ਥੈਰ੍ਦਸ਼ਰ੍ਧੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਗੂਢਮਪ੍ਰਾਜ੍ਞਨਿਂਦਿਤਮ੍

ਇਹ ਗਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਅਕਲ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਇਹ ਦੱਸੀਆਂ ਦੱਸ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਾਣਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਕृਤੈਰ੍ਧਰ੍ਮੈਰ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸਮਮ੍ ਵੇਦਾਤ੍षਡਂਗਾਦੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸਾਂਖ੍ਯਾਦ੍ਯੋਗਾਚ੍ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ

ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਹ ਗਿਆਨ ਵਰਣਾਂ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ, ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਜੋਗ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਗ੍ਰਂਥਸਂਖ੍ਯਯਾ ਕਥਿਤਂ ਪਰਮੇਸ਼ੇਨ ਤਤ੍ਰ ਪੂਜਾ ਕਥਂ ਪ੍ਰਭੋਃ

ਇਹ ਗਿਆਨ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਵਲੋਂ ਲੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

ਕਸ੍ਯਾਧਿਕਾਰਃ ਪੂਜਾਦੌ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਾਦਯਃ ਕਥਮ੍ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦੇਵ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ

ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਲਈ ਕੌਣ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸੁਚੱਜੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾ।

ਸ਼ੈਵਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਰਿਭਾषਿਤਮ੍ ਸ੍ਤੁਤਿਨਿਂਦਾਦਿਰਹਿਤਂ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਣਮ੍

ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵਲੋਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਿਵ ਮਤ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਰੀਫ਼ ਹੈ ਨਾ ਨਿੰਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ।

ਗੁਰੁਪ੍ਰਸਾਦਜਂ ਦਿਵ੍ਯਮਨਾਯਾਸੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍ ਕਥਯਿष੍ਯੇ ਸਮਾਸੇਨ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਨ ਵਿਸ੍ਤਰਃ

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਇਸਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।

ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ਯਾ ਪੁਰਾਵ੍ਯਕ੍ਤਾਚ੍ਛਿਵਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣੋਪੇਤਸ੍ਸ੍ਵਯਮਾਵਿਰਭੂਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ

ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਜੋ ਅਡੋਲ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ-ਫਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਣਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

ਜਨਯਾਮਾਸ ਚ ਤਦਾ ऋषਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਧਿਕਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਪਤਿਮ੍

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਪਿਤਰਂ ਦੇਵਂ ਜਾਯਮਾਨਂ ਨ੍ਯਵੈਕ੍ਸ਼ਤ ਤਂ ਜਾਯਮਾਨਂ ਜਨਕੋ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ-ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਦृष੍ਟੋ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਦੇਵੋ ऽਸਾਵਸृਜਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਂ ਚ ਚਕਾਰ ਸ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍

ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਵਰਣਾਂ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੱਧੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਥਾ ਬਣਾਈ।

ਸੋਮਂ ਸਸਰ੍ਜ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਸੋਮਾਦ੍ਦ੍ਯੌਸ੍ਸਮਜਾਯਤ ਧਰਾ ਚ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੋ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ

ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਸੋਮ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ; ਸੋਮ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਯਜਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਸੁਰਾ ਰੁਦ੍ਰਂ ਰੁਦ੍ਰਾਧ੍ਯਾਯੇਨ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਦੇਵਾਨਾਮਗ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ

ਉਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਰੁਦਰ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਪ੍ਰਭੂ ਖਿੜੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

ਅਪਹृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਲੀਲਾਰ੍ਥਂ ਤੇषਾਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਤਮਪृਚ੍ਛਂਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਮੋਹਿਤਾਃ

ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?'

ਸੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਹ੍ਯਹਮੇਕਃ ਪੁਰਾਤਨਃ

ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਹੀ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਂ।'

ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਚ ਮਤ੍ਤੋਨ੍ਯੋ ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤੋ ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ ਅਹਮੇਵ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ

'ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'

ਮਤ੍ਤੋ ऽਧਿਕਃ ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਂ ਯੋ ਵੇਦ ਸ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧਤ੍ਤ ਸ ਅਪਸ਼੍ਯਂਤਸ੍ਤਮੀਸ਼ਾਨਂ ਸ੍ਤੁਵਂਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸਾਮਭਿਃ

'ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਵ੍ਰਤਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਥਰ੍ਵਸ਼ਿਰਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਭਸ੍ਮਸਂਛਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਂਗਾ ਬਭੂਵੁਰਮਰਾਸ੍ਤਦਾ

ਜਦੋਂ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਾ ਲਈ।

ਅਥ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਾਰ੍ਥਂ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ

ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ—

ਸਗਣਸ਼੍ਚੋਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮਕਰੋਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ਯਂ ਵਿਨਿਦ੍ਰਾ ਜਿਤਸ਼੍ਵਾਸਾ ਯੋਗਿਨੋ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਾਃ

ਆਪਣੇ ਸੰਗੀ-ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜੋਗੀ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਹृਦਿ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਤਂ ਦੇਵਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਦੇਵਪੁਂਗਵਾਃ ਯਾਮਾਹੁਃ ਪਰਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮੀਸ਼੍ਵਰੇਚ੍ਛਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨੀਮ੍

ਜੋ ਜੋਗੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਜੋ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ।