ਅਨਂਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਯਸ੍ਯਾ ਇਚ੍ਛਾਜ੍ਞਾਨਕ੍ਰਿਯਾਦਯਃ ਮਾਯਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਭਵਨ੍ਵਹ੍ਨੋਰ੍ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਂਗਾ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬੇਅੰਤ ਹਨ—ਇੱਛਾ, ਗਿਆਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਹੋਰ। ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਦਾਸ਼ਿਵੇਸ਼੍ਵਰਾਦ੍ਯਾ ਹਿ ਵਿਦ੍ਯਾ ऽਵਿਦ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਾਦਯਃ ਅਭਵਨ੍ਪੁਰੁषਾਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਾਤ੍ਪਰਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ, ਈਸ਼ਵਰ ਆਦਿ, ਵਿਦਯੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਅਵਿਦਯੇਸ਼ਵਰ, ਪੁਰਖ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕੁਦਰਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਦਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਾਂਤਾਸ੍ਤ੍ਵਜਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੂਰ੍ਤਯਃ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮਹਾ ਤੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਸਰ੍ਵਗਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਪ੍ਰਬੋਧਾਨਂਦਰੂਪਿਣੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨੁਚ੍ਯਤੇ ਦੇਵਸ਼੍ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਭੂषਣਃ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਨਜ਼ੁਕ, ਜਾਗਣ ਦੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ।
ਵੇਦ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਸ਼ਿਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਧृਤਿਰੇषਾ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਨਿष੍ਠਾ ਜ੍ਞਾਨੇਚ੍ਛਾਕਰ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਬੁਧੀ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵੀ; ਉਹ ਹੀ ਹੌਸਲਾ, ਟਿਕਾਅ, ਠੀਕ ਰਹਿਣਾ, ਤੇ ਗਿਆਨ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੈ।
ਆਜ੍ਞਾ ਚੈਵ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਯੇ ਚ ਪਰਾਪਰੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਕਲਾ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਕृਤਂ ਯਤਃ
ਆਗਿਆ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ — ਉੱਚਾ ਤੇ ਨੀਵਾਂ — ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਲਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਯਾ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਜੀਵੋ ਵਿਕਾਰੋ ਵਿਕृਤਿਸ੍ਤਥਾ ਅਸਚ੍ਚ ਸਚ੍ਚ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍
ਮਾਇਆ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੀਵ, ਬਦਲਾਅ, ਰੂਪ-ਬਦਲਾਅ, ਝੂਠ ਤੇ ਸੱਚ — ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਰਚਿਆ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਾਯਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ਮੋਹਯਤ੍ਯਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਮੋਚਯਤ੍ਯਪਿ ਲੀਲਯਾ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਨੂੰ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨਯਾ ਸਹ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਪ੍ਰਕਾਰਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੱਤਾਈ (੨੭) ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ ਪੁਰਾ ਕੇਚਿਨ੍ਮੁਨਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ ਸਂਸ਼ਯਾਵਿष੍ਟਮਨਸੋ ਵਿਸ੍ਮृਸ਼ਂਤਿ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਕਦੇ, ਕੁਝ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਦੇਹ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ ਕੁਤੋ ਜਾਤਾ ਜੀਵਾਮਃ ਕੇਨ ਵਾ ਵਯਮ੍ ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸਂਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਕੇਨ ਵਾਧਿष੍ਠਿਤਾ ਵਯਮ੍
ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ? ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਵਦੇ ਹਾਂ? ਸਾਡੀ ਨੀਵ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਕਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਟਿਕਾਇਆ ਹੈ?
ਕੇਨ ਵਰ੍ਤਾਮਹੇ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸੁਖੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਚਾਨਿਸ਼ਮ੍ ਅਵਿਲਂਘ੍ਯਾ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੇਨ ਵਾ ਕृਤਾ
ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਜੀਵਦੇ ਹਾਂ, ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ-ਰਾਤ? ਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਜੋ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕ੍ਰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?
ਕਾਲਸ੍ਯ ਭਾਵੋ ਨਿਯਤਿਰ੍ਯਦृਚ੍ਛਾ ਨਾਤ੍ਰ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਭੂਤਾਨਿ ਯੋਨਿਃ ਪੁਰੁषੋ ਯੋਗੀ ਚੈषਾਂ ਪਰੋ ऽਥ ਵਾ
ਕਾਲ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਨਿਯਤੀ ਜਾਂ ਯਾਦ੍ਰਚਾ ਇੱਥੇ ਢੁੱਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਤੱਤ, ਜਨਮ-ਸਥਾਨ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਉੱਚਾ ਯੋਗੀ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਅਚੇਤਨਤ੍ਵਾਤ੍ਕਾਲਾਦੇਸ਼੍ਚੇਤਨਤ੍ਵੇਪਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ਸੁਖਦੁਃਖਾਨਿ ਭੂਤਤ੍ਵਾਦਨੀਸ਼ਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ
ਕਾਲ ਆਦਿਕ ਅਚੇਤਨ ਹਨ, ਤੇ ਜੇ ਆਤਮਾ ਚੇਤਨ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸੁਖ-ਦੁਖ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਅਸਮਰਥਤਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਤਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਾਨੁਗਤਾਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਞ੍ਛਕ੍ਤਿਮੈਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ਪਾਸ਼ਵਿਚ੍ਛੇਦਿਕਾਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਿਗੂਢਾਂ ਸ੍ਵਗੁਣੈਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਧਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਬੰਧਨ ਤੋੜਣ ਵਾਲੀ, ਪਰਗਟ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਇਸ਼ਵਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਹ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਤਯਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪਾਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਂਤਂ ਮਹਾਦੇਵਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਦਿਵ੍ਯਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੇਖਿਆ।
ਯਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਕਾਲਾਤ੍ਮਸਹਿਤਾਨਿ ਚ ਅਪ੍ਰਮੇਯੋ ऽਨਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਕਲਂ ਯੋ ऽਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ, ਕਾਲ ਤੇ ਆਤਮਾ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਘਾਟ ਦੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯੋਗੇਨ ਯੋਗੇਨ ਪਰਮੇਣ ਚ ਦृष੍ਟੇਨ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਦਿਵ੍ਯਃ ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਫਿਰ, ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਜੋੜ ਤੇ ਪਰਮ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਕਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਹ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹृਦਿ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਿਕੀ ਸ਼ਾਂਤਿਰ੍ਨੈਤਰੇषਾਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ — ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਤਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਪ੍ਰਯੋਗੋ ऽਸ੍ਤਿ ਜਾਤੁਚਿਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਕ੍ਤੇਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਤਸ੍ਤਾਦਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵृਤਿਰ੍ਦ੍ਵਯੋਃ
ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਇਕਤਾ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰਮੋ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਨੂਨਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤੌ ਜ੍ਞਾਨਕਰ੍ਮਣੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਸਤਿ ਸਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰਤਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਜੋ ਕਰਮਕ੍ਰਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੂਪ ਇੰਝ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਦੇਵੋ ਵਾ ਦਾਨਵੋ ਵਾਪਿ ਪਸ਼ੁਰ੍ਵਾ ਵਿਹਗੋ ऽਪਿ ਵਾ ਕੀਰੋ ਵਾਥ ਕृਮਿਰ੍ਵਾਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ, ਦੈਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਤੋਤਾ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੀੜਾ ਵੀ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋ ਜਾਯਮਾਨੋ ਵਾ ਬਾਲੋ ਵਾ ਤਰੁਣੋ.ਪਿ ਵਾ ਵृਦ੍ਧੋ ਵਾ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣੋ ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਵਾਥ ਨਾਰਕੀ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਗਰਭ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਜਨਮ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਜਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਬੁੱਢਾ ਹੋਵੇ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿਚ—
ਪਤਿਤੋ ਵਾਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਂਡਿਤੋ ਮੂਢ ਏਵ ਵਾ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਚਾਹੇ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੂਰਖ—ਜਦੋਂ ਦਇਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਯੋਗ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਵਿਗृਹ੍ਯ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਮਲਾਨ੍
ਜੋ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਦਾਦੇਵ ਸਾ ਭਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਸਾਦੋ ਭਕ੍ਤਿਸਂਭਵਃ ਅਵਸ੍ਥਾਭੇਦਮੁਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ
ਭਗਤੀ ਸਿਰਫ ਦਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦਇਆ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਗਿਆਨੀ ਉਥੇ ਭਟਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਸਾਦਪੂਰ੍ਵਿਕਾ ਯੇਯਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਵਿਧਾਯਿਨੀ ਨੈਵ ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਨਰੈਰੇਕੇਨ ਜਨ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਦਇਆ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ ਵਿਰਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਬਹੁਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਸਿਧ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੇਦ ਤੇ ਸਮਰਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਵਿਅਰਾਗੀ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਪਸ਼ੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਥੋ ਮਮੇਤ੍ਯਲ੍ਪਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਪੁਰਸ੍ਸਰਾ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਦਇਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਨਵਰ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ 'ਇੱਕ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਪਸਾ ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਸ਼ੈਵੈਰ੍ਧਰ੍ਮੈਸ੍ਸਂਯੁਜ੍ਯਤੇ ਨਰਃ ਤਤ੍ਰ ਯੋਗੇ ਤਦਭ੍ਯਾਸਸ੍ਤਤੋ ਭਕ੍ਤਿਃ ਪਰਾ ਭਵੇਤ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਿਵ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਧਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਜੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।