ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਵ੍ਯਕ੍ਤਕਾਲਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍ ਹੇਤੁਰ੍ਨੇਤਾਧਿਪਸ੍ਤੇषਾਂ ਧਾਤਾ ਚੋਕ੍ਤਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਦਿ ਪਦਾਰਥ, ਜੀਵ, ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਮਾਲਕ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ—ਮਹੇਸ਼ਵਰ।

ਵਿਰਾਡ੍ਢਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਤ੍ਮਾ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦੀਸ਼ੋ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹੇਤੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਕੋ ਵਿਰਾਟ੍

ਕੁਝ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਰਾਟ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।

ਅਂਤਰ੍ਯਾਮੀ ਪਰਸ਼੍ਚੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ ਕਵਿਭਿਸ਼੍ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੈਜਸਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮੇਤ੍ਯਪਰੇ ਸਂਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ

ਕਵੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯੰਤਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧੀ, ਚਾਨਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤੁਰੀਯਮਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸੌਮ੍ਯਮੇਵ ਪਰੇ ਵਿਦੁਃ ਮਾਤਾ ਮਾਨਂ ਚ ਮੇਯਂ ਚ ਮਤਿਂ ਚਾਹੁਰਥਾਪਰੇ

ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਥਾ ਅਵਸਥਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਮ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਂ, ਮਾਪ, ਮਾਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੁਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕਰ੍ਤਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਕਰਣਂ ਕਾਰਣਂ ਪਰੇ ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁषੁਪ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮੇਤ੍ਯਪਰੇ ਸਂਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ

ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਕਰਮ, ਵਸਤੂ, ਸਾਧਨ ਤੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਾਗਣ, ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।

ਤੁਰੀਯਮਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤੁਰ੍ਯਾਤੀਤਮਿਤੀਤਰੇ ਤਮਾਹੁਰ੍ਵਿਗੁਣਂ ਕੇਚਿਦ੍ਗੁਣਵਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਵਿਦੁਃ

ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਥਾ ਅਵਸਥਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਚੌਥੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਕੇਚਿਤ੍ਸਂਸਾਰਿਣਂ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤਮਸਂਸਾਰਿਣਂ ਪਰੇ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਮਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਂ ਪਰੇ ਵਿਦੁਃ

ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਤੰਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਅਸਰਤੰਤਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਘੋਰਮਿਤ੍ਯਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸੌਮ੍ਯਮੇਵ ਪਰੇ ਵਿਦੁਃ ਰਾਗਵਂਤਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵੀਤਰਾਗਂ ਤਥਾ ਪਰੇ

ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਨਰਮ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਨਿष੍ਕ੍ਰਿਯਂ ਚ ਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸਕ੍ਰਿਯਂ ਚੇਤਰੇ ਜਨਾਃ ਨਿਰਿਂਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸੇਂਦ੍ਰਿਯਂ ਚ ਤਥਾਪਰੇ

ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਰਮ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਧ੍ਰੁਵਮਿਤ੍ਯਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤਮਧ੍ਰੁਵਾਮਿਤੀਰਤੇ ਅਰੂਪਂ ਕੇਚਿਦਾਹੁਰ੍ਵੈ ਰੂਪਵਂਤਂ ਪਰੇ ਵਿਦੁਃ

ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਅਸਥਿਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਅਦृਸ਼੍ਯਮਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਮਿਤ੍ਯਪਰੇ ਵਿਦੁਃ ਵਾਚ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰਵਾਚ੍ਯਮਿਤਿ ਚਾਪਰੇ ਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਮਕਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਾਤੀਤਮਥਾਪਰੇ

ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਦਿੱਸਦਾ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਬੋਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਧੁਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਧੁਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਕੇਚਿਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਂ ਪ੍ਰਾਹੁਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਰਹਿਤਂ ਪਰੇ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਕਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਿਤਿ ਚਾਪਰੇ

ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਚੇਤਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕੇਚਿਚ੍ਜ੍ਞੇਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਰਜ੍ਞੇਯਮਿਤਿ ਕੇਚਨ ਪਰਮੇਕੇ ਤਮੇਵਾਹੁਰਪਰਂ ਚ ਤਥਾ ਪਰੇ

ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਵਿਕਲ੍ਪ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਯਾਥਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ਨਾਧ੍ਯਵਸ੍ਯਂਤਿ ਮੁਨਯੋ ਨਾਨਾਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਣਾਤ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਸਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।

ਯੇ ਪੁਨਸ੍ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਤੇ ਹਿ ਜਾਨਂਤ੍ਯਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ਿਵਂ ਪਰਮਕਾਰਣਮ੍

ਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਸ਼ਿਵ, ਪਰਮ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਤਾਵਦ੍ਦੁਃਖੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਬਦ੍ਧਪਾਸ਼ਃ ਸਂਸਾਰੇ ऽਸ੍ਮਿਞ੍ਚਕ੍ਰਨੇਮਿਕ੍ਰਮੇਣ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਏ ਦੀ ਗੱਡੀ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤਦਾਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਪੁਣ੍ਯਪਾਪੇ ਵਿਧੂਯ ਨਿਰਂਜਨਃ ਪਰਮਮੁਪੈਤਿ ਸਾਮ੍ਯਮ੍

ਜਦੋਂ ਅਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਣਵੋ ਬਂਧਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਮਾਯੇਯ ਏਵ ਵਾ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਵਾਥ ਬੋਦ੍ਧਾ ਵਾ ਹ੍ਯਹਂਕਾਰਾਤ੍ਮਕਸ੍ਤਥਾ

ਅਣੂ ਆਤਮਾ ਦੀ ਬੰਧਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਾਇਆ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਨੈਵਾਸ੍ਯ ਮਾਨਸੋ ਬਂਧੋ ਨ ਚੈਤ੍ਤੋ ਨੇਂਦ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਕਃ ਨ ਚ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਬਂਧੋ ऽਪਿ ਭੂਤਬਂਧੋ ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ

ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਮਨ ਦਾ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਨਾ ਚਿੱਤ ਦਾ, ਨਾ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦਾ, ਨਾ ਤੱਤਾਂ ਦਾ, ਨਾ ਭੌਤਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਹੈ।

ਨ ਚ ਕਾਲਃ ਕਲਾ ਚੈਵ ਨ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨਿਯਤਿਸ੍ਤਥਾ ਨ ਰਾਗੋ ਨ ਚ ਵਿਦ੍ਵੇषਃ ਸ਼ਂਭੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ

ਅਣੰਤ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਾਂ, ਨਾ ਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਗਾਂ, ਨਾ ਗਿਆਨ, ਨਾ ਨਿਯਤੀ, ਨਾ ਲਗਾਵ, ਨਾ ਵਿਰੋਧ ਬੰਨਦੇ ਹਨ।

ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਯਭਿਨਿਵੇਸ਼ੋ ऽਸ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲਾ ऽਕੁਸ਼ਲਾਨ੍ਯਪਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਦ੍ਵਿਪਾਕਸ਼੍ਚ ਸੁਖਦੁਃਖੇ ਚ ਤਤ੍ਫਲੇ

ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਗਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮ, ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨਦੇ ਹਨ।

ਆਸ਼ਯੈਰ੍ਨਾਪਿ ਸਂਬਨ੍ਧਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰੈਃ ਕਰ੍ਮਣਾਮਪਿ ਭੋਗੈਸ਼੍ਚ ਭੋਗਸਂਸ੍ਕਾਰੈਃ ਕਾਲਤ੍ਰਿਤਯਗੋਚਰੈਃ

ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਆਸ਼ਾਵਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ, ਭੋਗਾਂ ਜਾਂ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਨ ਤਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਕਰ੍ਤਾ ਨਾਦਿਰਂਤਸ੍ਤਥਾਂਤਰਮ੍ ਨ ਕਰ੍ਮ ਕਰਣਂ ਵਾਪਿ ਨਾਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਮੇਵ ਚ

ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਕਰਤਾ, ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ, ਨਾ ਅੰਤ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹੈ; ਨਾ ਕਰਮ, ਨਾ ਸਾਧਨ, ਨਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਨਾ ਫਲ ਹੈ।

ਨਾਸ੍ਯ ਬਂਧੁਰਬਂਧੁਰ੍ਵਾ ਨਿਯਂਤਾ ਪ੍ਰੇਰਕੋ ऽਪਿ ਵਾ ਨ ਪਤਿਰ੍ਨ ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਰਾਤਾ ਨਾਧਿਕੋ ਨ ਸਮਸ੍ਤਥਾ

ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਮਿਤਰ, ਨਾ ਵੈਰੀ, ਨਾ ਨਿਯੰਤਰਕ, ਨਾ ਪ੍ਰੇਰਕ; ਨਾ ਮਾਲਕ, ਨਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਧੀਆ, ਨਾ ਬਰਾਬਰ।

ਨ ਜਨ੍ਮਮਰਣੇ ਤਸ੍ਯ ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਮਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ਨ ਵਿਧਿਰ੍ਨ ਨਿषੇਧਸ਼੍ਚ ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਚ ਬਨ੍ਧਨਮ੍

ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਜਨਮ, ਨਾ ਮਰਨ, ਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਅਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੁਕਮ, ਨਾ ਮਨਾਈ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ, ਨਾ ਬੰਧਨ ਹੈ।

ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਦ੍ਯਦਕਲ੍ਯਾਣਂ ਤਤ੍ਤਦਸ੍ਯ ਕਦਾਚਨ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਕਲਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵੋ ਯਤਃ

ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਹੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ।

ਸ ਸ਼ਿਵਸ੍ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਦਮਧਿष੍ਠਾਯ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ਅਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਸ੍ਸ੍ਵਤੋ ਭਾਵਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵੇਨਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਯਸ੍ਮਾਜ੍ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍ ਸਰ੍ਵਰੂਪਃ ਸ੍ਮृਤਸ਼੍ਸ਼ਰ੍ਵਸ੍ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ

ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ।

ਸ਼ਰ੍ਵੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਪੁਰੁषਃ ਸਤ੍ਪਰੋ ਮਹਾਨ੍ ਹਿਰਣ੍ਯਬਾਹੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਹਿਰਣ੍ਯਪਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ

ਸਰਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।