ਸ਼ृਣੁ ਕृष੍ਣ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਭਿਸ੍ਤਤਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮਹੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ — ਪਰਮਾਤਮਾ — ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ ਸ਼ਿਵਸ੍ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਸ੍ਵਕੀਯਾਭਿਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤ੍ਯਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨੁਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਚ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹੇਸ਼ਾਨਸ੍ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ਮੂਰ੍ਤਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਯਾਭਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ — ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਥਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਨਵਃ ਪਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਾਹ੍ਵਯਾਃ ਤਨੂਭਿਸ੍ਤਾਭਿਰਾਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਹ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਪੰਜ ਰੂਪ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ।
ਈਸ਼ਾਨਃ ਪੁਰੁषੋ ऽਘੋਰੋ ਵਾਮਃ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਯਃ ਪਞ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਈਸ਼ਾਨ, ਪੁਰੁਸ਼, ਅਘੋਰ, ਵਾਮ ਤੇ ਸਦਯ — ਇਹ ਪੰਜ ਰੂਪ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਈਸ਼ਾਨਾਖ੍ਯਾ ਤੁ ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਰਾਦ੍ਯਾ ਗਰੀਯਸੀ ਭੋਕ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਮਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਰੂਪ 'ਈਸ਼ਾਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ, ਖੇਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਣੋਸ੍ਤਤ੍ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਾ ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਤਃ ਪ੍ਰਭੋਃ ਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ਮਕਂ ਭੋਗ੍ਯਮਵ੍ਯਕ੍ਤਮਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋ 'ਤਤਪੁਰੁਸ਼' ਨਾਮ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਅਭਿਵਕਤ ਭੋਗ ਦੇ ਉੱਤੇ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਦ੍ਯष੍ਟਾਂਗਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਿਨਾਕਿਨਃ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤ੍ਯਘੋਰਾਖ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰਤ੍ਯਂਤਪੂਜਿਤਾ
ਪਿਨਾਕੀ ਦੀ 'ਅਘੋਰ' ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਰੂਪ, ਧਰਮ ਆਦਿ ਅਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬੁੱਧਿ ਤੱਤ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਮਦੇਵਾਹ੍ਵਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਵੇਧਸਃ ਅਹਂਕृਤੇਰਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀਮਾਹੁਰਾਗਮਵੇਦਿਨਃ
ਅਗਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ 'ਵਾਮਦੇਵ' ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਯੋ ਜਾਤਾਹ੍ਵਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰਮਿਤਵਰ੍ਚਸਃ ਮਾਨਸਃ ਸਮਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀਂ ਮਤਿਮਂਤਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ 'ਸਦਯੋਜਾਤ' ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬੇਹੱਦ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਚਃ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਵਿਭੋਰ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਈਸ਼੍ਵਰੀਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੇਮਾਮੀਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਹਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਈਸ਼ਾਨ' ਰੂਪ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਕੰਨ, ਬੋਲ, ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਕ੍ਪਾਣਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਾਯੂਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮੈਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਂ ਵਿਦੁਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਪੁਰੁਸ਼' ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰੂਪ, ਚਮੜੀ, ਹੱਥ, ਸਪਰਸ਼ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁषਸ਼੍ਚਰਣਸ੍ਯਾਪਿ ਰੂਪਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਅਘੋਰਾਖ੍ਯਾਮਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਘੋਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਰੂਪ ਅੱਖ, ਪੈਰ, ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਮਨਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪਾਯੋਸ਼੍ਚ ਰਸਸ੍ਯਾਪਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ਈਸ਼੍ਵਰੀਂ ਵਾਮਦੇਵਾਖ੍ਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਤਨ੍ਨਿਰਤਾਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਮ ਦੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਹੈ, ਸੁਖ, ਜੀਭ, ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਘ੍ਰਾਣਸ੍ਯ ਚੈਵੋਪਸ੍ਥਸ੍ਯ ਗਂਧਸ੍ਯ ਚ ਭੁਵਸ੍ਤਥਾ ਸਦ੍ਯੋ ਜਾਤਾਹ੍ਵਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮੀਸ਼੍ਵਰੀਂ ਸਂਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਉਹ ਸਦਯੋਜਾਤ ਨਾਮ ਦੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਹੈ, ਨੂੰ ਨੱਕ, ਜਨਨ ਅੰਗ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮੂਰ੍ਤਯਃ ਪਞ੍ਚ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਂਦਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ਥਿਭਿਰ੍ਨਰੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਮੇਕਹੇਤਵਃ
ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੰਜ ਰੂਪ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਨ, ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਪੱਲੇ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਵਜ੍ਹਾ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਾਦਿਦੇਵਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯष੍ਟਕਮਯਂ ਜਗਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸੂਤ੍ਰੇ ਮਣਿਗਣਾ ਇਵ
ਉਸ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਜਗਤ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਣਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸੂਤ 'ਤੇ।
ਈਸ਼ਾਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦੇਵੋ ਮੂਰ੍ਤਯਸ਼੍ਚਾष੍ਟ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਈਸ਼ਾਨ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਅਤੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੂਮ੍ਯਂਭੋਗ੍ਨਿਮਰੁਦ੍ਵ੍ਯੋਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਾਰ੍ਕਨਿਸ਼ਾਕਰਾਃ ਅਧਿष੍ਠਿਤਾ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਦ੍ਯੈਰष੍ਟਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ
ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ, ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਰਵਾ ਆਦਿ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਰਾਚਰਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਧਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂਭਰਾਤ੍ਮਿਕਾ ਸ਼ਾਰ੍ਵੀਰ੍ਸ਼ਿਵਾਹ੍ਵਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰਿਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਸ਼ਾਰਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਸਂਜੀਵਨਂ ਸਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਗਤਸ੍ਸਲਿਲਾਤ੍ਮਿਕਾ ਭਾਵੀਤਿ ਗੀਯਤੇ ਮੂਰ੍ਤਿਭਵਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰੂਪ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹਿਰਂਤਰ੍ਗਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤੇਜੋਮਯੀ ਸ਼ੁਭਾ ਰੌਦ੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਾਵ੍ਯਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰਾਸ੍ਥਿਤਾ ਘੋਰਰੂਪਿਣੀ
ਰੌਦਰੀ, ਜੋ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਵਿਆਪਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇਜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਪਂਦਯਤ੍ਯਨਿਲਾਤ੍ਮਦਂ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਸ੍ਪਂਦਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਔਗ੍ਰੀਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰੁਗ੍ਰਸ੍ਯ ਵੇਧਸਃ
ਉਗ੍ਰਾ ਦੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਰਜਨਹਾਰ ਹੈ, ਸਿਆਣਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਝਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਵਕਾਸ਼ਦਾ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਿਕਾ ਗਗਨਾਤ੍ਮਿਕਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਭੀਮਸ੍ਯ ਭੀਮਾਖ੍ਯਾ ਭੂਤਵृਂਦਸ੍ਯ ਭੇਦਿਕਾ
ਭੀਮਾ ਦੀ ਭੀਮ ਨਾਮ ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਰੂਪ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਮਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀ ਸਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਨਿਵਾਸਿਨੀ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਸ਼ੁਪਤੇਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਨਿਕृਂਤਨੀ
ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਦੀਪਯਂਤੀ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦਿਵਾਕਰਸਮਾਹ੍ਵਯਾ ਈਸ਼ਾਨਾਖ੍ਯਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਦਿਵਿ ਵਿਸਰ੍ਪਤਿ
ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀ ਈਸ਼ਾਨ ਨਾਮ ਰੂਪ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਆਪ੍ਯਾਯਯਤਿ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਮृਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਸਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਦੇਵਸਮਾਹ੍ਵਯਾ
ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨਾਮ ਰੂਪ, ਚੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਯਾष੍ਟਮੀ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਵ੍ਯਾਪਿਕੇਤਰਮੂਰ੍ਤੀਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਿਵਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਰੂਪ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਿਵ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਮੂਲਸੇਕੇਨ ਸ਼ਾਖਾਃ ਪੁष੍ਯਂਤਿ ਵੈ ਯਥਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਪੂਜਯਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਪੁष੍ਯਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਪੁਰ੍ਜਗਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸ਼ਾਖਾਂ ਫਲ-ਫੂਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਫਲਦਾ-ਫੂਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਭਯਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੁਗ੍ਰਹਣਂ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵੋਪਕਾਰਕਰਣਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਰਾਧਨਂ ਵਿਦੁਃ
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਸਾਰੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।