ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਨ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਕਾਲਭੇਦਾਃ ਕਲਾਦਯਃ

ਜੋ ਕੁਝ ਹੁਣ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ—

ਯਚ੍ਚ ਕਿਂਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ऽਪਿ ਵਾ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯਾਜ੍ਞਾ ਬਲੇਨ ਸਮਧਿष੍ਠਿਤਮ੍

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਆਜ੍ਞਾਬਲਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧਰਾ ਸ੍ਥਿਤੇਹ ਧਰਾਧਰਾ ਵਾਰਿਧਰਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਥਿਰਂ ਚਿਰਂ ਵਾ ਚਿਦਚਿਦ੍ਯਦਸ੍ਤਿ

ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਇੱਥੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਹਾੜ, ਬੱਦਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਤਾਰੇ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਚੇਤਨ ਜਾਂ ਅਚੇਤਨ—

ਅਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਿਦਂ ਕृष੍ਣ ਸ਼ਂਭੋਰਮਿਤਕਰ੍ਮਣਃ ਆਜ੍ਞਾਕृਤਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮੁਖੇ ਮਯਾ

ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਅਸੀਮ ਕਰਤਬ; ਇਹ ਮੈਂ ਵੇਦ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਸੁਣ।

ਪੁਰਾ ਕਿਲ ਸੁਰਾਃ ਸੇਂਦ੍ਰਾ ਵਿਵਦਂਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਅਸੁਰਾਨ੍ਸਮਰੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਾਹਮਹਮਿਤ੍ਯੁਤ

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ! ਨਹੀਂ, ਮੈਂ!'

ਤਦਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯਤੋ ਵਰਵੇषਧृਕ੍ ਸ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਵਿਹੀਨਾਂਗਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯਕ੍ਸ਼ ਇਵਾਭਵਤ੍

ਫਿਰ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਜੋਕੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਕਸ਼ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਇਆ।

ਸ ਤਾਨਾਹ ਸੁਰਾਨੇਕਂ ਤृਣਮਾਦਾਯ ਭੂਤਲੇ ਯ ਏਤਦ੍ਵਿਕृਤਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਸ ਤੁ ਦੈਤ੍ਯਜਿਤ੍

ਉਹ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇਕ ਤਿੰਨਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਇਹ ਤਿੰਨਾ ਬਦਲ ਸਕੇ, ਉਹੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'

ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰਪਾਣਿਃ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਿਹਸ੍ਯੈਨਂ ਤृਣਮਾਦਾਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ

ਯਕਸ਼ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਕੁਝ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

ਨ ਤਤ੍ਤृਣਮੁਪਦਾਤੁਂ ਮਨਸਾਪਿ ਚ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਯਥਾ ਤਥਾਪਿ ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਵਜ੍ਰਂ ਵਜ੍ਰਧਰੋ ऽਸृਜਤ੍

ਉਹ ਤਿੰਨਾ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ; ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਵਜਰ ਫੈਂਕਿਆ।

ਤਦ੍ਵਜ੍ਰਂ ਨਿਜਵਜ੍ਰੇਣ ਸਂਸृष੍ਟਮਿਵ ਸਰ੍ਵਤਃ ਤृਣੇਨਾਭਿਹਤਂ ਤੇਨ ਤਿਰ੍ਯਗਗ੍ਰਂ ਪਪਾਤ ਹ

ਉਹ ਵਜਰ, ਯਕਸ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ, ਤਿੰਨੇ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਪਾਸੇ ਪੈਂਦਾ ਗਿਆ।

ਤਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਸੁਸਂਰਬ੍ਧਾ ਲੋਕਪਾਲਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ਸਸृਜੁਸ੍ਤृਣਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਾਯੁਧਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ

ਫਿਰ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਥਿਆਰ ਤਿੰਨੇ ਵੱਲ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗੇ।

ਪ੍ਰਜਜ੍ਜ੍ਵਾਲ ਮਹਾਵਹ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਚਂਡਃ ਪਵਨੋ ਵਵੌ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੋ ऽਪਾਂਪਤਿਰ੍ਯਦ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ

ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉਠੀ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਆਉਣ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਦੇਵੈਸ੍ਸਮਾਰਬ੍ਧਂ ਤृਣਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਾਸੀਦਹੋ ਕृष੍ਣ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਤ੍ਮਬਲੇਨ ਵੈ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤਿੰਨੇ ਵੱਲ ਜੁਟੇ, ਪਰ ਯਕਸ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਅਰਥ ਰਹੀ।

ਤਦਾਹ ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰਃ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤ੍ਯਮਰ੍षਿਤਃ ਤਤਸ੍ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਾਮੇਵ ਤੇषਾਮਂਤਰਧਾਦਥ

ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਦਂਤਰੇ ਹੈਮਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯਵਿਭੂषਣਾ ਆਵਿਰਾਸੀਨ੍ਨਭੋਰਂਗੇ ਸ਼ੋਭਮਾਨਾ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।

ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਾ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਕੋ ऽਸੌ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਜਿਹੀ ਯਕਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ?"

ਸਾ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਦੇਵੀ ਸ ਯੁष੍ਮਾਕਮਗੋਚਰਃ ਤੇਨੇਦਂ ਭ੍ਰਮ੍ਯਤੇ ਚਕ੍ਰਂ ਸਂਸਾਰਾਖ੍ਯਂ ਚਰਾਚਰਮ੍

ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੁਸਕਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਜਿੰਨਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਤੇਨਾਦੌ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤੇਨ ਸਂਹ੍ਰਿਯਤੇ ਪੁਨਃ ਨ ਤਨ੍ਨਿਯਨ੍ਤਾ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਯਮ੍ਯਤੇ

ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਦਾ ਨਿਯੰਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧਤ੍ਤ ਵੈ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦਿਵਂ ਯਯੁਃ

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਸ਼ृਣੁ ਕृष੍ਣ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਭਿਸ੍ਤਤਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮਹੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ — ਪਰਮਾਤਮਾ — ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ ਸ਼ਿਵਸ੍ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਸ੍ਵਕੀਯਾਭਿਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤ੍ਯਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨੁਸ੍ਮृਤਮ੍

ਉਹ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਚ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹੇਸ਼ਾਨਸ੍ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ਮੂਰ੍ਤਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਯਾਭਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ — ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਥਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਨਵਃ ਪਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਾਹ੍ਵਯਾਃ ਤਨੂਭਿਸ੍ਤਾਭਿਰਾਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਹ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਪੰਜ ਰੂਪ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ।

ਈਸ਼ਾਨਃ ਪੁਰੁषੋ ऽਘੋਰੋ ਵਾਮਃ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਯਃ ਪਞ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ

ਈਸ਼ਾਨ, ਪੁਰੁਸ਼, ਅਘੋਰ, ਵਾਮ ਤੇ ਸਦਯ — ਇਹ ਪੰਜ ਰੂਪ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਈਸ਼ਾਨਾਖ੍ਯਾ ਤੁ ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਰਾਦ੍ਯਾ ਗਰੀਯਸੀ ਭੋਕ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਮਧਿਤਿष੍ਠਤਿ

ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਰੂਪ 'ਈਸ਼ਾਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ, ਖੇਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਥਾਣੋਸ੍ਤਤ੍ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਾ ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਤਃ ਪ੍ਰਭੋਃ ਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ਮਕਂ ਭੋਗ੍ਯਮਵ੍ਯਕ੍ਤਮਧਿਤਿष੍ਠਤਿ

ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋ 'ਤਤਪੁਰੁਸ਼' ਨਾਮ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਅਭਿਵਕਤ ਭੋਗ ਦੇ ਉੱਤੇ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਧਰ੍ਮਾਦ੍ਯष੍ਟਾਂਗਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਿਨਾਕਿਨਃ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤ੍ਯਘੋਰਾਖ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰਤ੍ਯਂਤਪੂਜਿਤਾ

ਪਿਨਾਕੀ ਦੀ 'ਅਘੋਰ' ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਰੂਪ, ਧਰਮ ਆਦਿ ਅਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬੁੱਧਿ ਤੱਤ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਾਮਦੇਵਾਹ੍ਵਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਵੇਧਸਃ ਅਹਂਕृਤੇਰਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀਮਾਹੁਰਾਗਮਵੇਦਿਨਃ

ਅਗਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ 'ਵਾਮਦੇਵ' ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸਦ੍ਯੋ ਜਾਤਾਹ੍ਵਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰਮਿਤਵਰ੍ਚਸਃ ਮਾਨਸਃ ਸਮਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀਂ ਮਤਿਮਂਤਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ

ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ 'ਸਦਯੋਜਾਤ' ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬੇਹੱਦ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।