ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਾਂਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਿਨਃ ਪਸ਼ਵਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਯਂਤੇ ਸਂਸਾਰਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵ-ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਜੀਵ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾਦ੍ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪਸ਼ੁਪਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਮਲਮਾਯਾਦਿਭਿਃ ਪਾਸ਼ੈਃ ਸ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਪਸ਼ੂਨ੍ਪਤਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਲਕੀ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ੁਪਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਲ, ਮਾਇਆ ਆਦਿ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਸ ਏਵ ਮੋਚਕਸ੍ਤੇषਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮ੍ਯਗੁਪਾਸਿਤਃ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਮਾਯਾਕਰ੍ਮਗੁਣਾ ਅਮੀ
ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਤੀ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ। ਚੌਵੀ ਤੱਤ—ਮਾਇਆ, ਕਰਮ, ਤੇ ਗੁਣ—ਇਹ ਹਨ।
ਵਿषਯਾ ਇਤਿ ਕਥ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਾਸ਼ਾ ਜੀਵਨਿਬਨ੍ਧਨਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਂਤਾਨ੍ ਪਸ਼ੂਨ੍ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਹ ਵਿਸ਼ੇ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸ਼ੈਰੇਤੈਃ ਪਤਿਰ੍ਦੇਵਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਰਯਤਿ ਸ੍ਵਕਮ੍ ਤਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰੁषੋਚਿਤਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਲਕ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਜੋ ਢੰਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਸੂਤੇ ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰਹਂਕਾਰਮਹਂਕृਤਿਃ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਦਸ਼ੈਕਂ ਚ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਪਞ੍ਚਕਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਅਹੰਕਾਰ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਦਸ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਮਨ, ਤੇ ਪੰਜ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਵੀ।
ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਦਾਯਿਨਃ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣ੍ਯਪਿ ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ਾਸਨੇਨ ਮਹੀਯਸਾ
ਦੇਵ-ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੰਜ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਭੂਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਭਾਵਯਂਤ੍ਯਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਤृਣਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਦੇਹਿਨਾਂ ਦੇਹਸਂਗਤਿਮ੍
ਸਾਰੇ ਮਹਾ-ਤੱਤ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਭੂਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਜਨਯਂਤਿ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ ਅਧ੍ਯਵਸ੍ਯਤਿ ਵੈ ਬੁਦ੍ਧਿਰਹਂਕਾਰੋਭਿਮਨ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਮਹਾਂ ਤੱਤ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬੁੱਧੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵਜੂਦ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤਯਤੇ ਚਾਪਿ ਮਨਃ ਸਂਕਲ੍ਪਯਤ੍ਯਪਿ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦੀਨਿ ਚ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦੀਨ੍ਵਿषਯਾਨ੍ ਪृਥਕ੍
ਚਿੱਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਇਰਾਦੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਕੰਨ ਆਦਿ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਕੜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਨੇਵ ਨਾਨ੍ਯਾਨ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯੇਨਾਜ੍ਞਾਬਲੇਨ ਵੈ ਵਾਗਾਦੀਨ੍ਯਪਿ ਯਾਨ੍ਯਾਸਂਸ੍ਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਹਿਜਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਬੋਲ ਆਦਿ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਚ੍ਛਿਵਾਜ੍ਞਯਾ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਯੋਪਿ ਗृਹ੍ਯਂਤੇ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਵਚਨਾਦਯਃ
ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ; ਧੁਨ ਆਦਿ ਪਕੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬੋਲ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਵਿਲਂਘ੍ਯਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਜ੍ਞਾ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਗਰੀਯਸੀ ਅਵਕਾਸ਼ਮਸ਼ੇषਾਣਾਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਸਭ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਟੁੱਟਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੋਕਟੋਕ ਦੇ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਃ ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵਗਃ ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਨਾਮਭੇਦੈਰਂਤਰ੍ਬਹਿਰ੍ਜਗਤ੍
ਅਕਾਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਇਉਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਂ-ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨੇਨ ਪ੍ਰਭਞ੍ਜਨਃ ਹਵ੍ਯਂ ਵਹਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਵ੍ਯਂ ਕਵ੍ਯਾਸ਼ਿਨਾਮਪਿ
ਹਵਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸ਼ਰਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਥੰਮਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਕਾਦ੍ਯਂ ਚ ਕਰੋਤ੍ਯਗ੍ਨਿਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਸਂਜੀਵਨਾਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਤ੍ਯਾਪਸ੍ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ
ਅੱਗ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪਕਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਉਸੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਭ ਲਈ ਜੀਵਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ਭਰਾ ਜਗਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਾਜ੍ਞਯਾ ਦੇਵਾਨ੍ਪਾਤ੍ਯਸੁਰਾਨ੍ ਹਂਤਿ ਤ੍ਰਿਲੋਕਮਭਿਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਧਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਥੰਮਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਜ੍ਞਯਾ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦੇਵੈਰਲਂਘ੍ਯਯਾ ਆਧਿਪਤ੍ਯਮਪਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕੁਰੁਤੇ ਵਰੁਣਸ੍ਸਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਰੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਚ ਯਥਾ ਦਂਡ੍ਯਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਦਦਾਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਦ੍ਰਵਿਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਉਸੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਦੰਡ ਦੇ ਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ।
ਪੁਣ੍ਯਾਨੁਰੂਪਂ ਭੂਤੇਭ੍ਯਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯਾਨੁਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਕਰੋਤਿ ਸਂਪਦਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਚਾਪਿ ਸੁਮੇਧਸਾਮ੍
ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਚਾਪ੍ਯਸਾਧੂਨਾਮੀਸ਼ਾਨਸ਼੍ਸ਼ਿਵਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਧਤ੍ਤੇ ਤੁ ਧਰਣੀਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਸ਼ੇषਃ ਸ਼ਿਵਨਿਯੋਗਤਃ
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਥੰਮਦਾ ਹੈ।
ਯਾਮਾਹੁਸ੍ਤਾਮਸੀਂ ਰੌਦ੍ਰੀਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਂਤਕਰੀਂ ਹਰੇਃ ਸृਜਤ੍ਯਸ਼ੇषਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਚ੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਜੋ ਯਮ, ਤਮਸ, ਰੌਦਰ ਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰੀ ਦੀ ਰੂਪ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਭਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ ਸ੍ਵਾਭਿਃ ਪਾਤਿ ਚਾਂਤੇ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਾਲਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕਾਲਕਾਲਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਾਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਸृਜਤੇ ਤ੍ਰਸਤੇ ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਕਾਭਿਸ੍ਤਨੁਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਹਰਤ੍ਯਂਤੇ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਰਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਉਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਡਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹਰੀ ਉਸੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸृਜਤ੍ਯਪਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਸਕਲਂ ਕਾਲਸ੍ਸਂਹਰਤਿ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਹੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਪਾਲਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕਾਲਕਾਲਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਰਂਸ਼ੈਰ੍ਜਗਦ੍ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਤੇਜੋਭਿਰ੍ਵृष੍ਟਿਮਾਦਿਸ਼ਨ੍
ਕਾਲ, ਕਾਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਥੰਮਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੀਂਹ ਆਦਿ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵਿ ਵਰ੍षਤ੍ਯਸੌ ਭਾਨੁਰ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਪੁष੍ਣਾਤ੍ਯੋषਧਿਜਾਤਾਨਿ ਭੂਤਾਨ੍ਯਾਹ੍ਲਾਦਯਤ੍ਯਪਿ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਸੂਰਜ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਪੀਯਤੇ ਚਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਭੂषਣਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ
ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਆਦਿੱਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਮਰੁਤ ਵੀ।
ਖੇਚਰਾ ऋषਯਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾ ਭੋਗਿਨੋ ਮਨੁਜਾ ਮृਗਾਃ ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਕੀਟਾਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਭੋਗੀ, ਮਨੁੱਖ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ ਵੀ—
ਨਦ੍ਯਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰਾ ਗਿਰਯਃ ਕਾਨਨਾਨਿ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਵੇਦਾਃ ਸਾਂਗਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋਮਮਖਾਦਯਃ
ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਝੀਲਾਂ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਮੰਤਰ, ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਯਗ—