ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਰ੍ਯਤ੍ਪਰਂ ਵੀਰ੍ਯਨ੍ਤਦ੍ਭਸ੍ਮ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ਭਸ੍ਮਸਂਯੁਤਃ

ਰੁਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਸਮ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਸਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਭਸ੍ਮਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇषਾ ਭਸ੍ਮਾਗ੍ਨਿਸਂਗਮਾਤ੍ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਭਸ੍ਮਨਿष੍ਠ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ

ਭਸਮ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਭਸਮ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਭਸਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਸਮ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਸ੍ਮਨਾ ਦਿਗ੍ਧਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਭਸ੍ਮਦੀਪ੍ਤਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਃ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਯੀ ਚ ਪੁਰੁषੋ ਭਸ੍ਮਨਿष੍ਠ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਭਸਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਸਮ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਪਿਸ਼ਾਸਾਸ਼੍ਚ ਰੋਗਾਸ਼੍ਚਾਤੀਵ ਦੁਸ੍ਸਹਾਃ ਭਸ੍ਮਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਦ੍ਵਿਦ੍ਰਵਂਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੇ ਰੋਗ ਭਸਮ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਭਾਸਨਾਦ੍ਭਾਸਿਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਸ੍ਮ ਕਲ੍ਮषਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਭੂਤਿਭੂਤਿਕਰੀ ਚੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਕਰੀ ਪਰਮ੍

ਭਸਮ ਨੂੰ 'ਭਸਮ' ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚਮਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਕਿਮਨ੍ਯਦਿਹ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਕਾਰਣਮ੍ ਵ੍ਰਤੀ ਚ ਭਸ੍ਮਨਾ ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਭਸਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ? ਖੁਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਭਸਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ੈਵਾਨਾਂ ਭਸ੍ਮੈਤਤ੍ਪਾਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਧੌਮ੍ਯਾਗ੍ਰਜਸ੍ਯ ਤਪਸਿ ਵ੍ਯਾਪਦੋ ਯਨ੍ਨਿਵਾਰਿਤਾਃ

ਇਹ ਭਸਮ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧੌਮਿਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਤਪस्या ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤਵ੍ਰਤਮ੍ ਧਨਵਦ੍ਭਸ੍ਮ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਰਤੋ ਭਵੇਤ੍

ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਭਸਮ ਨੂੰ ਧਨ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲੋ ਤੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹੋ।

ਧੌਮ੍ਯਾਗ੍ਰਜੇਨ ਸ਼ੁਸ਼ੁਨਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਥਂ ਹਿ ਤਪਃ ਕृਤਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਣਵੋ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦੇਵੇਨ ਸ਼ੂਲਿਨਾ

ਧੌਮਿਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸ਼ੁਸ਼ੁਨਾ ਨੇ ਦੁੱਧ ਲਈ ਤਪस्या ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ ਕਥਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਕੋ ਲੇਭੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਕ੍ਤृਤਾਮ੍ ਕਥਂ ਵਾ ਸ਼ਿਵਸਦ੍ਭਾਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਪਸਿ ਨਿष੍ਠਿਤਃ

ਉਹ ਬੱਚਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਿਆ? ਜਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਤਪस्या ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖੀ?

ਕਥਂ ਚ ਲਬ੍ਧਵਿਜ੍ਞਾਨਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਰਣਪਰ੍ਵਣਿ ਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨੇਰ੍ਯਤ੍ਪਰਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਲਭੇ ਭਸ੍ਮ ਸ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਕਮ੍

ਤਪस्या ਦੇ ਸਮੇਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਰੁਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਸਮ—ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਿਆ?

ਨ ਹ੍ਯੇष ਸ਼ਿਸ਼ੁਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਪਃ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਪਾਦਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ

ਇਹ ਬੱਚਾ ਕੋਈ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਤਪस्या ਕਰਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਘਰਪਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ।

ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇਣ ਸਂਸਿਦ੍ਧਃ ਕੇਨਾਪਿ ਖਲੁ ਹੇਤੁਨਾ ਸ੍ਵਪਦਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮੁਨਿਕੁਮਾਰਤਾਮ੍

ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਮਹਾਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਯ ਭਾਗ੍ਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਭਾਵਿਨਃ ਦੁਗ੍ਧਾਭਿਲਾषਪ੍ਰਭਵਦ੍ਵਾਰਤਾਮਗਮਤ੍ਤਪਃ

ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤਪस्या ਕੀਤੀ।

ਅਤਃ ਸਰ੍ਵਗਣੇਸ਼ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ਸਹ ਦੁਗ੍ਧਾਬ੍ਧਿਨਾ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਆਪ ਦਿੱਤੀ।

ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਾਗਮੋਪ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦੇਵ ਸ਼ਾਂਕਰਾਤ੍ ਕੌਮਾਰਂ ਹਿ ਪਰਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਯਂ ਵਿਦੁਃ

ਉਸਨੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਈ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਮਾਰਾ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਕ੍ਤृਤ੍ਵਮਪਿ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਤਤ੍ਕृਤਮ੍ ਕੁਮਾਰੋ ਮੁਨਿਤੋ ਲਬ੍ਧਜ੍ਞਾਨਾਬ੍ਧਿਰਿਵ ਨਨ੍ਦਨਃ

ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਨਾ ਵੀ ਉਸੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ; ਕੌਮਾਰਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨਸਮਨ੍ਵਯੇ ਸ੍ਵਮਾਤृਵਚਨਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛੋਕਜਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਕਾਰਣਾਤ੍

ਉਸਦੇ ਸ਼ਿਵ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਇਹ ਸੀ: ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਬੋਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਦਾਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਤ੍ਯਲ੍ਪਂ ਪੀਤਵਾਨ੍ਮਾਤੁਲਾਸ਼੍ਰਮੇ ਈਰ੍षਯਯਾ ਮਾਤੁਲਸੁਤਂ ਸਂਤृਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ੀਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਮੇ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੁੱਧ ਪੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਈਰਖਾ ਕਰੀ।

ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਂ ਯਥਾਕਾਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈ ਮਾਤੁਲਾਤ੍ਮਜਮ੍ ਉਪਮਨ੍ਯੁਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਪਾਦਿਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਾਤਰਮ੍

ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਪੀ ਚੁੱਕਾ, ਤੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਵਿਆਘਰਪਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤ ਉਪਮਨਯੂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਮਾਤਰ੍ਮਾਤਰ੍ਮਹਾਭਾਗੇ ਮਮ ਦੇਹਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਿ ਗਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਤਿਸ੍ਵਾਦੁ ਨਾਲ੍ਪਮੁष੍ਣਂ ਪਿਬਾਮ੍ਯਹਮ੍

ਮਾਂ, ਮਾਂ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਦੇ; ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹਾ, ਗੁੰਮਣ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਵਚਨਂ ਤਨ੍ਮਾਤਾ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਪਾਦਸ੍ਯ ਮਹਿषੀ ਦੁਃਖਮਾਪਤ੍ਤਦਾ ਚ ਸਾ

ਪੁੱਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਆਘਰਪਾਦ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।

ਉਪਲਾਲ੍ਯਾਥ ਸੁਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਸਾਦਰਮ੍ ਦੁਃਖਿਤਾ ਵਿਲਲਾਪਾਥ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਨੈਰ੍ਧਨ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨਃ

ਫਿਰ, ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਰੋਈ।

ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੁਪਮਨ੍ਯੁਸ੍ਸ ਬਾਲਕਃ ਦੇਹਿ ਦੇਹੀਤਿ ਤਾਮਾਹ ਰੁਦ੍ਰਨ੍ਭੂਯੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ

ਉਪਮਨਯੂ, ਉਹ ਬੱਚਾ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ 'ਦੇ, ਦੇ' ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

ਤਦ੍ਧਠਂ ਸਾ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਦ੍ਵਿਜਪਤ੍ਨੀ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ਤਦ੍ਧਠਸ੍ਯਾਥ ਸ਼ੁਭੋਪਾਯਮਰੀਰਚਤ੍

ਉਸਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਉਪਾਅ ਲੱਭਿਆ।

ਉਞ੍ਛਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ਬੀਜਾਨ੍ਸ੍ਵਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸਾ ਤਦਾ ਬੀਜਪਿष੍ਟਮਥਾਲੋਡ੍ਯ ਤੋਯੇਨ ਕਲਭਾषਿਣੀ

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਬੀਜ ਵੇਖੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਚੁਣ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਬੋਲਿਆ।

ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਸਾਮਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤਸ੍ਸੁਤਮ੍ ਆਲਿਂਗ੍ਯਾਦਾਯ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਦਦੌ ਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਪਯਃ

ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ, 'ਆ, ਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ', ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਵਟੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਦਤ੍ਤਂ ਸ ਬਾਲਕਃ ਨੈਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਤਰਂ ਚਾਤਿਵਿਹ੍ਵਲਃ

ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਬਣਾਵਟੀ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।'

ਦੁਃਖਿਤਾ ਸਾ ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਹ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਘ੍ਰਾਯ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ਸਮਾਰ੍ਜ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਮਲਾਯਤੇ

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਮਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝੀਆਂ, ਤੇ ਬੋਲਿਆ।