ਅਤ ਏਵ ਹਿ ਪੂਜਾਦੌ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਪਰਿਕਲ੍ਪਨਮ੍ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿ ਕृਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਿਵ ਏਵ ਕृਤਂ ਯਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿਂਗਾਦਾਵਪਿ ਤਤ੍ਕृਤ੍ਯਮਰ੍ਚਾਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਤਤ੍ਤਨ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਭਾਵੇਨ ਸ਼ਿਵੋ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰੁਪਾਸ੍ਯਤੇ
ਲਿੰਗ ਆਦਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਜਦੇ ਹਾਂ।
ਯਥਾਨੁਗृਹ੍ਯਤੇ ਸੋ ऽਪਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਪਾਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿष੍ਠੇਨ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਸ਼ਵੋ ਵਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਜੀਵ ਵੀ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਣਾਯੈਵ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵਾਦਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ऽਪ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਸਭ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਨਾਮੇਵ ਭੋਗਾਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪੇषੁ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸੁ ਸ਼ਿਵਾਨ੍ਵਯਃ
ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭੋਗ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਤੱਤ ਅਤੇ ਅਤੱਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਭੋਗਃ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਾਤ੍ਮਾ ਸੁਖਦੁਃਖਾਤ੍ਮਕੋ ਮਤਃ ਨ ਚ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ਿਵੋ ऽਸ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਯ ਭੋਗਃ ਕਿਮਾਤ੍ਮਕਃ
ਭੋਗ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ; ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭੋਗ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵੋ ऽਨੁਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨ ਨਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਕਿਂਚਨ ਨਿਗृਹ੍ਣਤਾਂ ਤੁ ਯੇ ਦੋषਾਸ਼੍ਸ਼ਿਵੇ ਤੇषਾਮਸਂਭਵਾਤ੍
ਸ਼ਿਵ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਯੇ ਪੁਨਰ੍ਨਿਗ੍ਰਹਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿषੁ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਤੇ ऽਪਿ ਲੋਕਹਿਤਾਯੈਵ ਕृਤਾਃ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਮੂਰ੍ਤਿਨਾ
ਜੋ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਯਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਸ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਾਖ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਵੋ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਕ੍ਰੀਡਤੀਮਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਸ਼ਿਵ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਨਾਮ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਦੋषਾ ਏਵ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾ ਨਿਗृਹੀਤਾ ਯਥੋਦਿਤਮ੍ ਤਤਸ੍ਤੇਪਿ ਵਿਪਾਪ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਦੇਵ ਆਦਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਗ੍ਰਹੋ ऽਪਿ ਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਵਿਦੁषਾਂ ਨ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਃ ਅਤ ਏਵ ਹਿ ਦਣ੍ਡ੍ਯੇषੁ ਦਣ੍ਡੋ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਰੋਕਣਾ ਆਪਣੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦੰਡ ਦੇ ਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣਾ ਸਾਰਥਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਰੀਸ਼੍ਵਰਤ੍ਵੇਨ ਕਾਰ੍ਯਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ ਨ ਸ ਚੇਦੀਸ਼ਤਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਜ੍ਜਗਤਃ ਕਥਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਸਿੱਧੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ—ਜੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਸਰਦਾਰੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਈਸ਼ੇਚ੍ਛਾ ਚ ਵਿਧਾਤृਤ੍ਵਂ ਵਿਧੇਰਾਜ੍ਞਾਪਨਂ ਪਰਮ੍ ਆਜ੍ਞਾਵਸ਼੍ਯਮਿਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤਾਕਤ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਕਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: 'ਇਹ ਕਰੋ, ਇਹ ਨਾ ਕਰੋ'—ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛਾਸਨਾਨੁਵਰ੍ਤਿਤ੍ਵਂ ਸਾਧੁਭਾਵਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਵਿਪਰੀਤਸਮਾਧੋਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣਾ ਨੇਕੀ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਉਲਟ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਨੇਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਹਰ ਵਿਵਹਾਰ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਾਧੁ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਚੇਦ੍ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਮਸਾਧੁ ਯਤ੍ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ਚ ਸਾਮਾਦੇਰਂਤੇ ਦਣ੍ਡੋ ਹਿ ਸਾਧਨਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਚੰਗਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮਝਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾਹ ਸੁਧਰੇ, ਤਾਂ ਸਜ਼ਾ ਹੀ ਢੰਗ ਹੈ।
ਹਿਤਾਰ੍ਥਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚੇਦਂ ਦਣ੍ਡਾਨ੍ਤਮਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍ ਅਤੋ ਯਦ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਤਦਹਿਤਂ ਸਂਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਬਣੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਤੇ ਸਦਾ ਨਿषਣ੍ਣਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਸ ਕਥਂ ਦੁष੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰਸਤਾਮੇਵ ਨਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ। ਫਿਰ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਉਹ ਮੰਦੇ ਨੂੰ ਹੀ ਰੋਕਦੇ ਹਨ?
ਅਯੁਕ੍ਤਕਾਰਿਣੋ ਲੋਕੇ ਗਰ੍ਹਣੀਯਾਵਿਵੇਕਿਤਾ ਯਦੁਦ੍ਵੇਜਯਤੇ ਲੋਕਨ੍ਤਦਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਗਲਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ; ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਗਲਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੋ ऽਪਿ ਨਿਗ੍ਰਹੋ ਲੋਕੇ ਨ ਚ ਵਿਦ੍ਵੇषਪੂਰ੍ਵਕਃ ਨ ਹਿ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਯੋ ਨਿਗृਹ੍ਯਾਤਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਤੇ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਮਾਧ੍ਯਸ੍ਥੇਨਾਪਿ ਨਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਨ੍ਯੋ ਨਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮਾਰ੍ਗਤਃ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਵਸ਼੍ਯਂ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੈਰ੍ਘृਣ੍ਯਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮੇਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਠੋਰਤਾ ਆ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਨ ਹਿਨਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸਦੋषਾਨਪ੍ਯਸੌ ਪਰਾਨ੍ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਚਾਯਮਪ੍ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਪਰਂ ਮਾਧ੍ਯਸ੍ਥ੍ਯਮਾਚਰਨ੍
ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਲਤੀ ਤੇ ਹੋਣ; ਪਰ ਜੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵਰਤੇ, ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਾਤ੍ਮਿਕਾਂ ਹਿਂਸਾਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਯਃ ਸਨਿਰ੍ਘृਣਃ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਬਂਧਯਂਤ੍ਯੇਕੇ ਨਿਯਮੋ ਨੇਤਿ ਚਾਪਰੇ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਦਇਆ ਦੇ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਨਹੀਂ।
ਨਿਦਾਨਜ੍ਞਸ੍ਯ ਭਿषਜੋ ਰੁਗ੍ਣੋ ਹਿਂਸਾਂ ਪ੍ਰਯੁਂਜਤਃ ਨ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਨੈਰ੍ਘृਣ੍ਯਂ ਘृਣੈਵਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯੋਜਿਕਾ
ਜਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਕੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਠੋਰਤਾ ਨਹੀਂ; ਦਇਆ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਘृਣਾਪਿ ਨ ਗੁਣਾਯੈਵ ਹਿਂਸ੍ਰੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿषੁ ਤਾਦृਸ਼ੇषੁ ਘृਣੀ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਘृਣਾਨ੍ਤਰਿਤਨਿਰ੍ਘृਣਃ
ਕਈ ਵਾਰ ਦਇਆ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋਵੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਲਤ ਦਇਆ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੇਦਰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਾਪੀਹ ਦੋषਾਹ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿषੁ ਸ਼ਕ੍ਤੌ ਸਤ੍ਯਾਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਾਤੋ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਗਲਤ ਹੈ; ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਯੋਗ ਤੁਰੰਤ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਪਸ੍ਯਾ ऽ ऽਸ੍ਯਗਤਮ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਤੇ ਦੋषਾਭਾਸਾਨ੍ਸਮੁਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਫਲਤਃ ਸੋ ऽਪਿ ਨਿਰ੍ਘृਣਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਪ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚੇ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਬੇਦਰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਘृਣਾ ਗੁਣਾਯੈਵ ਸਰ੍ਵਥੇਤਿ ਨ ਸਂਮਤਮ੍ ਸਂਮਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਮਿਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਨ੍ਯਦਸਮ੍ਮਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਦਇਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ; ਜੋ ਮਨਚਾਹਾ ਲੱਭ ਜਾਵੇ, ਉਹੀ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਸਭ ਅਸਵੀਕਾਰ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸ੍ਵਪਿ ਰਾਗਾਦ੍ਯਾ ਦੋषਾਃ ਸਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਵਸ੍ਤੁਤਃ ਤਥਾਪਿ ਤੇषਾਮੇਵੈਤੇ ਨ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤੁ ਸਰ੍ਵਥਾ ਅਗ੍ਨਾਵਪਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਖਲੁ ਸਕਾਲਿਕਮ੍
ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਆਦਿ ਦੋਸ਼ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਹਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਾਮਬਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਨਾਗ੍ਨਿਰਸੌ ਦੁष੍ਯੇਤ੍ਤਾਮ੍ਰਸਂਸਰ੍ਗਕਾਰਣਾਤ੍ ਨਾਗ੍ਨੇਰਸ਼ੁਚਿਸਂਸਰ੍ਗਾਦਸ਼ੁਚਿਤ੍ਵਮਪੇਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਗੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਅੱਗ ਗੰਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਗੰਦਗੀ ਤਾਮਬੇ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ੁਚੇਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਨਿਸਂਯੋਗਾਚ੍ਛੁਚਿਤ੍ਵਮਪਿ ਜਾਯਤੇ ਏਵਂ ਸ਼ੋਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਸਰ੍ਗਾਨ੍ਨ ਹ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ਿਵੋ ਭਵੇਤ੍
ਪਰ ਗੰਦੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਦੇ ਗੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।