ਸ੍ਵਵਾਹਨਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵृषੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਡਵਾਨਲਃ ਸਗਲਗ੍ਰਹਮਾਨੀਤਸ੍ਤਤੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯੇਕੋਦਕਂ ਜਗਤ੍
ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ, ਵੱਡੇ ਬਲਦ, ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਅੱਗ ਨੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੀ ਪਾਣੀ ਹੈ।
ਅਲੋਕਵਿਦਿਤੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵृਤ੍ਤੈਰਾਨਨ੍ਦਸੁਨ੍ਦਰੈਃ ਅਂਗਹਾਰਸ੍ਵਸੇਨੇਦਮਸਕृਚ੍ਚਾਲਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਕੰਮ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਿਲ ਗਈ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਏਵ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਮਨੁਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਚੇਚ੍ਛਿਵਃ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪੂਰਯੇਦੇਵ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਤੇਨ ਮੋਚਯੇਤ੍
ਜੇ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੇ?
ਅਨਾਦਿਕਰ੍ਮ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਮਪਿ ਨਾਤ੍ਰ ਨਿਯਾਮਕਮ੍ ਕਾਰਣਂ ਖਲੁ ਕਰ੍ਮਾਪਿ ਭਵੇਦੀਸ਼੍ਵਰਕਾਰਿਤਮ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਨਿਰਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਰਮ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਵਾਏ ਹੋਏ ਹੀ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਹੇਤੁਕਾਰਕਮ੍ ਯਥਾ ਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨਿਵਰ੍ਤੇਤ ਤਥਾ ਕਥਯ ਮਾਰੁਤ
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਆ ਪਵਨ, ਦੱਸ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਛੇਤੀ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਨੇ ਸਂਸ਼ਯਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਹੇਤੁਚੋਦਿਤੈਃ ਜਿਜ੍ਞਾਸਾ ਹਿ ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਸਾਧਯੇਤ੍ਸਾਧੁਬੁਦ੍ਧਿषੁ
ਵੈਦਿਕ ਜਨੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਸੰਦੇਹ ਠੀਕ ਹਨ; ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਚੰਗੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ।
ਪ੍ਰਮਣਮਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਤਾਮ੍ਮੋਹਨਿਵਰ੍ਤਕਮ੍ ਅਸਤਾਂ ਤ੍ਵਨ੍ਯਥਾਭਾਵਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਹ ਸਾਧਨ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਮੰਦਾਂ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੋਰ ਹੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਾਨੁਗ੍ਰਹਮਨ੍ਤਰਾ ਨ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਸਾਧੁ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਰਣੇ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸ੍ਵਭਾਵ ਏਵ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਃ ਪਰਾਨੁਗ੍ਰਹਕਰ੍ਮਣਿ ਅਨ੍ਯਥਾ ਨਿਸ੍ਸ੍ਵਭਵੇਨ ਨ ਕਿਮਪ੍ਯਨੁਗृਹ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ; ਹੋਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।
ਪਰਂ ਸਰ੍ਵਮਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਾਤ੍ਮਕਂ ਜਗਤ੍ ਪਰਸ੍ਯਾਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਪਤ੍ਯੁਰਾਜ੍ਞਾਸਮਨ੍ਵਯਃ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਜੋ ਪਸ਼ੁ ਤੇ ਬੰਧਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਸਰਵੋਚ ਕਿਰਪਾ ਲਈ, ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪਤਿਰਾਜ੍ਞਾਪਕਃ ਸਰ੍ਵਮਨੁਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਦਰ੍ਥਮਰ੍ਥਸ੍ਵੀਕਾਰੇ ਪਰਤਂਤ੍ਰਃ ਕਥਂ ਸ਼ਿਵਃ
ਮਾਲਕ, ਜੋ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ?
ਅਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਨਪੇਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਨੁਗ੍ਰਹਃ ਅਤਃ ਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਾਨਨਪੇਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ 'ਸਵਤੰਤਰਤਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਪੁਨਰਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਪਰਤਂਤ੍ਰਂ ਤਦਿष੍ਯਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਦृਤੇ ਤਸ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤ੍ਯੋਰਨਨ੍ਵਯਾਤ੍
ਪਰ ਜੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਐਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।
ਮੂਰ੍ਤਾਤ੍ਮਨੋ ऽਪ੍ਯਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਾਨਨਿਵਰ੍ਤਨਾਤ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਨ ਕਿਂਚਿਦਿਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮੂਰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਕਿਰਪਾ ਹਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਯੇਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ ऽਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਸਕਲੇਨਾਪਿ ਨਿष੍ਕਲਃ ਸ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ੈਵਮੂਰ੍ਤਿਰਿਤ੍ਯੁਪਚਰ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੈਵ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯਸੌ ਨਿष੍ਕਲਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਿਵਃ ਪਰਮਕਾਰਣਮ੍ ਸਾਕਾਰੇਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯਨੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਪ੍ਰਮਾਣਗਮ੍ਯਤਾਮਾਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵੋਪਪਾਦਕਮ੍ ਨ ਤਾਵਤਾਤ੍ਰੋਪੇਕ੍ਸ਼ਾਧੀਰੁਪਲਕ੍ਸ਼ਣਮਂਤਰਾ
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਉਪੇਖਾ ਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੋਪਮੋਲ੍ਵਣਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰੇਵ ਹਿ ਕਾਚਨ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਪਰਸ੍ਤਸ੍ਯੋਪਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰੂਪ ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਰੂਪ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ; ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਉੱਚਤਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ।
ਯਥਾ ਕਾष੍ਠੇष੍ਵਨਾਰੂਢੋ ਨ ਵਹ੍ਨਿਰੁਪਲਭ੍ਯਤੇ ਏਵਂ ਸ਼ਿਵੋ ऽਪਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨ੍ਯਨਾਰੂਢ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਦਿੱਸਦੀ ਨਹੀਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।
ਯਥਾਗ੍ਨਿਮਾਨਯੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਜ੍ਵਲਤ੍ਕਾष੍ਠਾਦृਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਨਾਗ੍ਨਿਰਾਨੀਯਤੇ ਤਦ੍ਵਤ੍ਪੂਜ੍ਯੋ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼ਿਵਃ
ਜਿਵੇਂ 'ਅੱਗ ਲਿਆਓ' ਕਹਿਣ ਤੇ ਅੱਗ ਸਿਰਫ਼ ਜਲਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਤ ਏਵ ਹਿ ਪੂਜਾਦੌ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਪਰਿਕਲ੍ਪਨਮ੍ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿ ਕृਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਿਵ ਏਵ ਕृਤਂ ਯਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿਂਗਾਦਾਵਪਿ ਤਤ੍ਕृਤ੍ਯਮਰ੍ਚਾਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਤਤ੍ਤਨ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਭਾਵੇਨ ਸ਼ਿਵੋ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰੁਪਾਸ੍ਯਤੇ
ਲਿੰਗ ਆਦਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਜਦੇ ਹਾਂ।
ਯਥਾਨੁਗृਹ੍ਯਤੇ ਸੋ ऽਪਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਪਾਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿष੍ਠੇਨ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਸ਼ਵੋ ਵਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਜੀਵ ਵੀ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਣਾਯੈਵ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵਾਦਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ऽਪ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਸਭ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਨਾਮੇਵ ਭੋਗਾਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪੇषੁ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸੁ ਸ਼ਿਵਾਨ੍ਵਯਃ
ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭੋਗ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਤੱਤ ਅਤੇ ਅਤੱਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਭੋਗਃ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਾਤ੍ਮਾ ਸੁਖਦੁਃਖਾਤ੍ਮਕੋ ਮਤਃ ਨ ਚ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ਿਵੋ ऽਸ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਯ ਭੋਗਃ ਕਿਮਾਤ੍ਮਕਃ
ਭੋਗ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ; ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭੋਗ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵੋ ऽਨੁਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨ ਨਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਕਿਂਚਨ ਨਿਗृਹ੍ਣਤਾਂ ਤੁ ਯੇ ਦੋषਾਸ਼੍ਸ਼ਿਵੇ ਤੇषਾਮਸਂਭਵਾਤ੍
ਸ਼ਿਵ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਯੇ ਪੁਨਰ੍ਨਿਗ੍ਰਹਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿषੁ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਤੇ ऽਪਿ ਲੋਕਹਿਤਾਯੈਵ ਕृਤਾਃ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਮੂਰ੍ਤਿਨਾ
ਜੋ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਯਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਸ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਾਖ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਵੋ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਕ੍ਰੀਡਤੀਮਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਸ਼ਿਵ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਨਾਮ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਦੋषਾ ਏਵ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾ ਨਿਗृਹੀਤਾ ਯਥੋਦਿਤਮ੍ ਤਤਸ੍ਤੇਪਿ ਵਿਪਾਪ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਦੇਵ ਆਦਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।