ਯੋਗਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮ ਪ੍ਲਾਵ੍ਯਮਾਨਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇਨਾਮृਤਵਰ੍षੇਣ ਚਾਧਿਕਾਰਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਖ ਜੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਖ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਂਜਯਾਯੇਤ੍ਥਮਮृਤਪ੍ਲਾਵਨਂ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਮृਤਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਲਬ੍ਧਂ ਯੇਨ ਕੁਤੋ ਮृਤਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯੋ ਵੇਦ ਦਹਨਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪ੍ਲਾਵਨਂ ਚ ਯਥੋਦਿਤਮ੍ ਅਗ੍ਨੀषੋਮਪਦਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਨ ਸ ਭੂਯੋ ऽਭਿਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਗੁਪਤ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਤਨੁਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸੌਮ੍ਯਾ ਮृਤੇਨ ਯਃ ਪ੍ਲਾਵਯੇਦ੍ਯੋਗਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸੋ ऽਮृਤਤ੍ਵਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਸਾੜ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਜੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹृਦਿ ਕृਤ੍ਵੇਮਮਰ੍ਥਂ ਵੈ ਦੇਵੇਨ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ਅਗ੍ਨੀषੋਮਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜਗਦਿਤ੍ਯਨੁਰੂਪਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਅੱਗ ਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਦਯਾਮਿ ਜਗਤੋ ਵਾਗਰ੍ਥਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਯਥਾ षਡਧ੍ਵਵੇਦਨਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਮਾਸਾਨ੍ਨ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਬੋਲ ਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥੋ ਨਾਪਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨਿਰਰ੍ਥਕਃ ਤਤੋ ਹਿ ਸਮਯੇ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਸਰ੍ਵਸ੍ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਬੋਧਕਃ
ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਅਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਵਾਜ਼ ਬਿਨਾ ਅਰਥ ਦੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਹਰ ਅਵਾਜ਼ ਸਾਰੇ ਅਰਥ ਦੱਸ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਿਣਾਮੋ ऽਯਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਭਾਵਨਾ ਤਾਮਾਹੁਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੀਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸ਼ਿਵਯੋਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੋਃ
ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਅਵਾਜ਼ ਰੂਪ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅਰਥ ਰੂਪ। ਇਹੀ ਮਹਾਦੇਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮੂਲ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਮਿਕਾ ਵਿਭੂਤਿਰ੍ਯਾ ਸਾ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕਥ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ ਸ੍ਥੂਲਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਪਰਾ ਚੇਤਿ ਸ੍ਥੂਲਾ ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਗੋਚਰਾ
ਜੋ ਤਾਕਤ ਅਵਾਜ਼ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਦੇ ਹਨ: ਮੋਟੀ, ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ। ਮੋਟੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕੰਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਚਿਂਤਯਾ ਰਹਿਤਾ ਪਰਾ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਾ ਪਰਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਸ਼ਿਵਤਤ੍ਤ੍ਵਸਮਾਸ਼੍ਰਯਾ
ਸੁੱਖਮ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੋਚ ਵਿਚ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਤਾਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਤੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਾਯੋਗਾਦਿਚ੍ਛੋਪੋਦ੍ਬਲਿਕਾ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮष੍ਟ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਤ੍ਤ੍ਵਸਮਾਖ੍ਯਯਾ
ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਮਜਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਇਹ ਤਾਕਤ ਦੇ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮਸ੍ਤਕਾਰ੍ਯਜਾਤਸ੍ਯ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਤਾਂ ਗਤਾ ਸੈਵ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੀ ਮਾਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਧ੍ਵਪਰਮਾ ਸਤੀ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਮੂਲ ਕੁਦਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁੰਡਲਿਨੀ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸਾ ਵਿਭਾਗਸ੍ਵਰੂਪੈਵ षਡਧ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਜृਂਭਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਬ੍ਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ऽਧ੍ਵਾਨਸ੍ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਾਃ ਸਮੀਰਿਤਾਃ
ਇਹ ਵੰਡ ਵਾਲੀ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਵਜੋਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅਰਥ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਵੈ ਪੁਂਸਾਂ ਨੈਜਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਨੁਰੂਪਤਃ ਲਯਭੋਗਾਧਿਕਾਰਾਸ੍ਸ੍ਯੁਸ੍ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਭਾਗਤਃ
ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੂਹ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਲੀਨ ਹੋਣ ਜਾਂ ਭੋਗਣ ਦਾ ਹੱਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਭਿਸ੍ਤਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਯਥਾਤਥਮ੍ ਪਰਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰਾਦੌ ਪਞ੍ਚਧਾ ਪਰਿਣਾਮਤਃ
ਕਲਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਤੱਤ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਲਾਸ਼੍ਚ ਤਾ ਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਮਂਤ੍ਰਾਧ੍ਵਾ ਚ ਪਦਾਧ੍ਵਾ ਚ ਵਰ੍ਣਾਧ੍ਵਾ ਚੇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਤਃ
ਉਹ ਕਲਾਵਾਂ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਆਦਿਕ, ਪੂਰੀਆਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਹ, ਪਦਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਤੇ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੁਵਨਾਧ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਧ੍ਵਾ ਕਲਾਧ੍ਵਾ ਚਾਰ੍ਥਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਅਤ੍ਰਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕਤੋਚ੍ਯਤੇ
ਭੁਵਨ, ਤੱਤ ਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਰਾਹ ਅਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ; ਇੱਥੇ, ਸਭ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਦੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਵਾਕ੍ਯਭਾਵਾਤ੍ਪਦਾਨਿ ਚ ਵਰ੍ਣੈਰ੍ਵਰ੍ਣਸਮੂਹਂ ਹਿ ਪਦਮਾਹੁਰ੍ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਮੰਤਰ ਸਾਰੇ ਪਦਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਕ ਪਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਪਦ ਵਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤੁ ਭੁਵਨੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਤੇषੂਪਲਂਭਨਾਤ੍ ਭੁਵਨਾਨ੍ਯਪਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੌਘੈਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾਂਤਰ੍ਬਹਿष੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਵਰਣ ਭੁਵਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਭੁਵਨ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਨਿ ਕਾਰਣੈਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੈਰਾਰਬ੍ਧਤ੍ਵਾਦਨੇਕਸ਼ਃ ਅਂਤਰਾਦੁਤ੍ਥਿਤਾਨੀਹ ਭੁਵਨਾਨਿ ਤੁ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਾਰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਲੋਂ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਭੁਵਨ ਅੰਦਰੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰਾਣਿਕਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਨਿ ਸ਼ਿਵਾਗਮੇ ਸਾਂਖ੍ਯਯੋਗਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਹੋਰ ਭੁਵਨ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣਯੋਗ ਹਨ; ਤੇ ਕੁਝ ਤੱਤ ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਤਤੋਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ ਕਲਾਭਿਸ੍ਤਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਹੋਰ ਤੱਤ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਲਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਤੱਤ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰਾਦੌ ਪਞ੍ਚਧਾ ਪਰਿਣਾਮਤਃ ਕਲਾਸ਼੍ਚ ਤਾ ਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਯਥੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਆਦਿਕ ਕਲਾਵਾਂ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਆਪਕ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਪਿਕਾਤਃ ਪਰਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਵਿਭਕ੍ਤਾ षਡਧ੍ਵਨਾਮ੍ ਪਰਪ੍ਰਕृਤਿਭਾਵਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਚ੍ਛਿਵਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੇ ਪੱਖੋਂ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਸਤੀਤਵ ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਤੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਚ ਪृਥਿਵ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਤਤ੍ਤ੍ਵਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮੇਕੇਨ ਤੇਨੈਵ ਮृਦਾ ਕੁਂਭਾਦਿਕਂ ਯਥਾ
ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੱਕ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਘੜਾ ਆਦਿਕ।
ਸ਼ੈਵਂ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ षਡ੍ਭਿਰਧ੍ਵਭਿਃ ਵ੍ਯਾਪਿਕਾ ऽਵ੍ਯਾਪਿਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪਞ੍ਚਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੋਧਨਾਤ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਥਾਨ, ਜੋ ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ੍ਥਿਤਿਰਣ੍ਡਸ੍ਯ ਸ਼ੋਧ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਯਾ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਯਾਵਦਵ੍ਯਕ੍ਤਗੋਚਰਮ੍
ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਤੋਂ ਰੁਦਰ ਤੱਕ, ਅੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਸਥਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੱਕ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਰਾਹੀਂ।
ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਮਧ੍ਯੇ ਯਾਵਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਾਵਧਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਧ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਤੀਤਯਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਦਿਆ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰਾਹੀਂ; ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਸ਼ਾਂਤਿਆਤੀਤਾ ਰਾਹੀਂ।
ਯਾਮਾਹੁਃ ਪਰਮਂ ਵ੍ਯੋਮ ਪਰਪ੍ਰਕृਤਿਯੋਗਤਃ ਏਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਖਿਲਂ ਜਗਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ—ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਖਲੁ ਸਾਧਕੈਃ ਅਧ੍ਵਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਯਃ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਉੱਥੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾਧਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ,