ਈਸ਼ਾਯ ਵਸਵੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਯਾਤ੍ਮਨੇ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਯੇ ਚੈਵ ਪਾਵਕਾਯਾਤਿਤੇਜਸੇ ਭੀਮਾਯ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਾਯ ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਾਯ ਤੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਵਸਵ, ਜਿਸਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਸਪਰਸ਼ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਅਤਿ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਭੀਮ, ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਸਰੂਪ, ਹੇ ਸਿਰਫ਼ ਧੁਨ ਸਰੂਪ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਉਗ੍ਰਾਯੋਗ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪਾਯ ਯਜਮਾਨਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ਮਹਾਦੇਵਾਯ ਸੋਮਾਯ ਨਮੋਸ੍ਤ੍ਵਮृਤਮੂਰ੍ਤਯੇ
ਹੇ ਉਗ੍ਰ, ਹੇ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜਿਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਯਜਮਾਨ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਸੋਮ, ਹੇ ਅਮਰ ਸਰੂਪ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਗਿਰਾ ਪ੍ਰਣਤਿਪੂਰ੍ਵਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਭਗਵਨ੍ ਭੂਤਭਵ੍ਯੇਸ਼ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਸृष੍ਟਿਹੇਤੋਸ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਮਾਂਗੇ ऽਨਂਗਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਰਚਨਾ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਤਿ ਕਾਰ੍ਯੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਵ੍ਯਾਪृਤਸ੍ਯ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ ਸਹਾਯਂ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਸ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦ ਮੈਂ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰ। ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾ ਰਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨੈषਾਂ ਪਾਵਿਤੋ ਦੇਵੋ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਮਰ੍ਦਨਃ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਾਂ ਵਾਣੀਂ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਪੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਏ, 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ' ਆਖ ਕੇ।
ਤਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹृष੍ਟਂ ਤਮਭਿਨਂਦ੍ਯ ਚ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤੇਨਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਰਚੇ।
ਮਰੀਚਿਭृਗ੍ਵਂਗਿਰਸਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਪੁਲਹਂ ਕ੍ਰਤੁਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ਰਿਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਸੋ ऽਸृਜਨ੍ਮਨਸੈਵ ਚ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਸृਜਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਂ ਸਂਕਲ੍ਪਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਮਰੀਚੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅੰਗਿਰਸ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ, ਕ੍ਰਤੁ, ਦਕ੍ਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰਚਿਆ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਰਚਿਆ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦੌ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਸਹ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਸਂਭੂਤਾਃ ਪੁਰਾਣਾ ਗृਹਮੇਧਿਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵਜੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਂਸ਼ਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਦੇਵਗਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਵਨ੍ਤਃ ਕ੍ਰਿਯਾਵਨ੍ਤੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਰਲਂਕृਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਵੰਸ਼ ਬਣੇ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ।
ਅਥ ਦੇਵਾਸੁਰਪਿਤ੍ਃਨ੍ ਮਨੁष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ ਸਹ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰਂਭਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵੈ ਵਿਧਿਃ
ਫਿਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ—ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਸ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਮਾਧਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਮਯੂਯੁਜਤ੍ ਮੁਖਾਦਜਨਯਦ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਪਿਤ੍ਃਂਸ਼੍ਚੈਵੋਪਪਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਰਚਨਾ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ; ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ।
ਜਘਨਾਦਸੁਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਜਨਾਦਪਿ ਮਾਨੁषਾਨ੍ ਅਵਸ੍ਕਰੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਜਘਣ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਮਲ ਤੋਂ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਮੋਰਜਃਪ੍ਰਾਯਾ ਬਲਿਨਸ੍ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ਸਰ੍ਪਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਭੂਤਾ ਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਸਂਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਾਲੇ, ਤਾਕਤਵਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਪ, ਯਕਸ਼, ਭੂਤ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਵਯਾਂਸਿ ਪਕ੍ਸ਼ਤਃ ਸृष੍ਟਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਵਕ੍ਸ਼ਸੋ ऽਸृਜਤ੍ ਮੁਖਤੋਜਾਂਸ੍ਤਥਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਦੁਰਗਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਪੰਛੀ, ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਪੰਖੀ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਚਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਸਮਾਤਂਗਾਨ੍ ਸ਼ਰਭਾਨ੍ ਗਵਯਾਨ੍ ਮृਗਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਸ਼ਰਭ, ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਔषਧ੍ਯਃ ਫਲਮੂਲਾਨਿ ਰੋਮਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ऋਚਂ ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ਸਾਮ ਰਥਂਤਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਮੂਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਗਾਯਤਰੀ, ਰਿਕ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ ਸਾਮ ਅਤੇ ਰਥੰਤਰੀ ਵੀ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ ਯਜੂਂषਿ ਤ੍ਰੈष੍ਟੁਭਂ ਛਂਦਃਸ੍ਤੋਮਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਯਜੁਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤੋਮ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਤ੍ਸਾਮ ਤਥੋਕ੍ਥਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ ਸਾਮਾਨਿ ਜਗਤੀਛਂਦਃ ਸ੍ਤੋਮਂ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਂ ਤਥਾ
ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਤਸਾਮ, ਉਕਥ, ਸਾਮ ਗੀਤ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਤੇ ਸਤਾਰਾਂਵਾਂ ਸਤੋਮ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਵੈਰੂਪ੍ਯਮਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਦਸृਜਨ੍ ਮੁਖਾਤ੍ ਏਕਵਿਂਸ਼ਮਥਰ੍ਵਾਣਮਾਪ੍ਤੋਰ੍ਯਾਮਾਣਮੇਵ ਚ
ਉਸਦੇ ਪੱਛਮੀ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੈਰੂਪਿਆ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਇਕਵੀਹਾਂ ਅਥਰਵ ਅਤੇ ਆਪਤੋਰੀਆਮ ਯਜਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਅਨੁष੍ਟੁਭਂ ਸ ਵੈਰਾਜਮੁਤ੍ਤਰਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਗਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸਦੇ ਉੱਤਰੀ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਤੇ ਵੈਰਾਜ ਛੰਦ ਨਿਕਲੇ; ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲਏ।
ਯਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਗਂਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤਥੈਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ ਨਰਕਿਨ੍ਨਰਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਵਯਃਪਸ਼ੁਮृਗੋਰਗਾਃ
ਯਕਸ਼, ਪਿਸਾਚ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਮਨੁੱਖ, ਕਿੰਨਰ, ਰਾਖਸ਼, ਪੰਛੀ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਸੱਪ ਜਨਮ ਲਏ।
ਅਵ੍ਯਯਂ ਚੈਵ ਯਦਿਦਂ ਸ੍ਥਾਣੁਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸृष੍ਟਾਨਿ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ
ਅਵਿਨਾਸੀ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ-ਫਿਰਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੋ ਸਥਾਣੁ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੇ ਕਰਮ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਏ।
ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤੇ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਂਤੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਹਿਂਸ੍ਰਾਹਿਂਸ੍ਰੇ ਮृਦੁਕ੍ਰੂਰੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਾਵृਤਾਨृਤੇ
ਉਹੀ ਕਰਮ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਪਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਹਿੰਸਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਹਿੰਸਕ, ਨਰਮ ਜਾਂ ਕਠੋਰ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਰਮ, ਸੱਚ ਜਾਂ ਝੂਠ।
ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਂਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ ਮਹਾਭੂਤੇषੁ ਨਾਨਾਤ੍ਵਮਿਂਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇषੁ ਮੁਕ੍ਤਿषੁ
ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੀਵ ਉਹੀ ਸੁਭਾਵ ਅਪਣਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮਹਾ-ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਧਾਤੈਵ ਵ੍ਯਦਧਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਨਾਮ ਰੂਪਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਨਮ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ।
ਵੇਦਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ऽਸੌ ਪਿਤਾਮਹਃ ਆਰ੍षਾਣਿ ਚੈਵ ਨਾਮਾਨਿ ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦੇषੁ ਵृਤ੍ਤਯਃ
ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰੂਸਮ ਬਣਾਏ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਂਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਂ ਤਾਨ੍ਯੇਵੈਭ੍ਯੋ ਦਦਾਵਜਃ ਯਥਰ੍ਤਾਵृਤੁਲਿਂਗਾਨਿ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਪਰ੍ਯਯੇ
ਹਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੀ ਰੂਪ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿੱਤੇ।
ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਭਾਵਾ ਯੁਗਾਦਿषੁ ਇਤ੍ਯੇष ਕਰਣੋਦ੍ਭੂਤੋ ਲੋਕਸਰ੍ਗਸ੍ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ
ਉਹੀ ਰੂਪ ਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਹਰ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹਦਾਦ੍ਯੋਵਿਸ਼ੇषਾਂਤੋ ਵਿਕਾਰਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਭਾਜੁष੍ਟੋ ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਂਡਿਤਃ
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਬਦਲਾਵ, ਮਹਾ-ਤੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।