ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਤਦਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਵ੍ਯਤਿਰੇਕਿ ਯਤ੍ ਸਵਿਸ੍ਮਯ ਇਵਾਸੀਨਃ ਪਰਾਂ ਚਿਂਤਾਮੁਪਾਗਮਤ੍

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਕ੍ਵ ਸਾ ਭਗਵਤੀ ਯਾ ਤੁ ਮਨੋਜ੍ਞਾ ਮਹਤੀ ਮਹੀ ਨਾਨਾਵਿਧਮਹਾਸ਼ੈਲਨਦੀਨਗਰਕਾਨਨਾ

ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਭਗਵਤੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਹਨ?

ਏਵਂ ਸਂਚਿਂਤਯਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬੁਬੁਧੇ ਨੈਵ ਭੂਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਤਦਾ ਸਸ੍ਮਾਰ ਪਿਤਰਂ ਭਗਵਂਤਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਤ੍ਰਿਨੈਣ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਵਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਸਲਿਲੇ ਮਗ੍ਨਾਂ ਧਰਣੀਂ ਧਰਣੀਪਤਿਃ

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਭਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਜ ਅਥਾਹ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਤਤੋ ਭੂਮੇਸ੍ਸਮੁਦ੍ਧਾਰਂ ਕਰ੍ਤੁਕਾਮਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਜਲਕ੍ਰੀਡੋਚਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮਸ੍ਮਰਤ੍

ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਦਿਵਿਆ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਵਰ੍ष੍ਮਾਣਂ ਮਹਾਜਲਦਨਿਃਸ੍ਵਨਮ੍ ਨੀਲਮੇਘਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਦੀਪ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦਂ ਭਯਾਨਕਮ੍

ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।

ਪੀਨਵृਤ੍ਤਘਨਸ੍ਕਂਧਪੀਨੋਨ੍ਨਤਕਟੀਤਟਮ੍ ਹ੍ਰਸ੍ਵਵृਤ੍ਤੋਰੁਜਂਘਾਗ੍ਰਂ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪੁਰਮਣ੍ਡਲਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਮੋਟੇ, ਗੋਲ ਤੇ ਭਾਰੀ ਮੋਢੇ ਸਨ, ਚੌੜੀ ਤੇ ਉਭਰੀ ਕਮਰ ਸੀ, ਛੋਟੀ, ਗੋਲ ਤੇ ਮੋਟੀ ਟੰਗਾਂ ਤੇ ਪੈਰ, ਤੇ ਨੱਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਗੋਲ ਸੀ।

ਪਦ੍ਮਰਾਗਮਣਿਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਵृਤ੍ਤਭੀषਣਲੋਚਨਮ੍ ਵृਤ੍ਤਦੀਰ੍ਘਮਹਾਗਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧਕਰ੍ਣਸ੍ਥਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਜਵੇਂ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲੰਮਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੰਨ ਸਖਤ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਉਦੀਰ੍ਣੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਨਿਸ਼੍ਵਾਸਘੂਰ੍ਣਿਤਪ੍ਰਲਯਾਰ੍ਣਵਮ੍ ਵਿਸ੍ਫੁਰਤ੍ਸੁਸਟਾਚ੍ਛਨ੍ਨਕਪੋਲਸ੍ਕਂਧਬਂਧੁਰਮ੍

ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਤੇ ਨਿਕਲਦੀ ਸਾਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਤੇ ਮੋਢੇ ਕੰਪ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਮਣਿਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਰਤ੍ਨੈਃਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍ ਵਿਰਾਜਮਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰ੍ਮੇਘਸਂਘਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍

ਉਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਮਣਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਰੌਣਕਦਾਰ ਸੀ।

ਆਸ੍ਥਾਯ ਵਿਪੁਲਂ ਰੂਪਂ ਵਾਰਾਹਮਮਿਤਂ ਵਿਧਿਃ ਪृਥਿਵ੍ਯੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਸਾਤਲਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਸੂਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਨੀਵੇਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।

ਸ ਤਦਾ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ऽਤੀਵ ਸੂਕਰੋ ਗਿਰਿਸਂਨਿਭਃ ਲਿਂਗਾਕृਤੇਰ੍ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪਾਦਮੂਲਂ ਗਤੋ ਯਥਾ

ਉਹ ਸੂਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।

ਤਤਸ੍ਸ ਸਲਿਲੇ ਮਗ੍ਨਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਪृਥਿਵੀਂਧਰਃ ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯਾਲਿਂਗ੍ਯ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮੁਨ੍ਮਮਜ੍ਜ ਰਸਾਤਲਾਤ੍

ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਆ ਗਿਆ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਯਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾ ਜਨਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਃ ਮੁਮੁਦੁਰ੍ਨਨृਤੁਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪੈਰਵਾਕਿਰਨ੍

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਨੱਚੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਵਿਰਾਏ।

ਵਪੁਰ੍ਮਹਾਵਰਾਹਸ੍ਯ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਪੁष੍ਪਸਂਵृਤਮ੍ ਪਤਦ੍ਭਿਰਿਵ ਖਦ੍ਯੋਤੈਃ ਪ੍ਰਾਸ਼ੁਰਂਜਨਪਰ੍ਵਤਃ

ਵੱਡੇ ਸੂਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਜੁਗਨੂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹੋਣ।

ਤਤਃ ਸਂਸ੍ਥਾਨਮਾਨੀਯ ਵਰਾਹੋ ਮਹਤੀਂ ਮਹੀਮ੍ ਸ੍ਵਮੇਵ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਵੈ ਵਿਭੁਃ

ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਸੂਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪृਥਿਵੀਂ ਚ ਸਮੀਕृਤ੍ਯ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯਨ੍ਗਿਰੀਨ੍ ਭੂਰਾਦ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍

ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਾਏ।

ਇਤਿ ਸਹ ਮਹਤੀਂ ਮਹੀਂ ਮਹੀਧ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਲਯਮਹਾਜਲਧੇਰਧਃਸ੍ਥਮਧ੍ਯਾਤ੍ ਉਪਰਿ ਚ ਵਿਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਚਰਮਚਰਂ ਚ ਜਗਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਭੂਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ, ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਤੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਚਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ।

ਸਰ੍ਗਂ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਦਾ ਵੈ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਪ੍ਰਧ੍ਯਾਨਕਾਲੇ ਮੋਹਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਸ੍ਤਮੋਮਯਃ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਵਾਲੀ ਭਟਕਣ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਤਮੋਮੋਹੋ ਮਹਾਮੋਹਸ੍ਤਾਮਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚਾਨ੍ਧਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਮੀ ਚੈषਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਉਹ ਹਨੇਰਾ, ਭਟਕਣ, ਵੱਡੀ ਭਟਕਣ, ਤੇ ਜੋ ਤਾਮਿਸ੍ਰਾ ਤੇ ਅੰਧਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੰਜਵੀਂ ਅਵਿਦਿਆ — ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਪਞ੍ਚਧਾ ऽਵਸ੍ਥਿਤਃ ਸਰ੍ਗੋ ਧ੍ਯਾਯਤਸ੍ਤ੍ਵਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਮਸਾਤੀਵ ਬੀਜਕੁਮ੍ਭਵਦਾਵृਤਃ

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਹਨੇਰਾ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।

ਬਹਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧੋ ਨਿਃਸਂਜ੍ਞ ਏਵ ਚ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਵृਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੁਖਾਨਿ ਕਰਣਾਨਿ ਚ

ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਕੋਈ ਚਾਨਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਰੁਕਿਆ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਇੰਦਰੇ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਸਂਵृਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਗਾ ਮੁਖ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ऽਸਾਧਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸਰ੍ਗਮੀਦृਸ਼ਮ੍

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਰੁੱਖ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਿਕਰਦੀ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ...

ਅਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸੋ ऽਭ੍ਯਮਨ੍ਯਤ ਤਸ੍ਯਾਭਿਧਾਯਤਃ ਸਰ੍ਗਂ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰੋਤੋ ऽਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ

ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੂਜੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ, ਪਾਸੇ ਵਹਿੰਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਧਾਰ ਬਣੀ।

ਅਨ੍ਤਃਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਸ੍ਤਿਰ੍ਯਂਚ ਆਵृਤਾਸ਼੍ਚ ਬਹਿਃ ਪੁਨਃ ਪਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤਾ ਉਤ੍ਪਥਗ੍ਰਾਹਿਣਸ਼੍ਚ ਤੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਚਾਨਣ ਪਾਸੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਢੱਕੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਮਪ੍ਯਸਾਧਕਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਗਮਨ੍ਯਮਮਨ੍ਯਤ ਤਦੋਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਰੋਤਸੋ ਵृਤ੍ਤੋ ਦੇਵਸਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ

ਉਹ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਫਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਫਿਰ ਉਪਰ ਵਹਿੰਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।

ਤੇ ਸੁਖਪ੍ਰੀਤਿਬਹੁਲਾ ਬਹਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਾਵृਤਾਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾ ਬਹਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚਸ੍ਵਭਾਵਾਦੇਵ ਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ

ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਢੱਕੇ ਨਹੀਂ। ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਨਾਂ ਹੈ।

ਤਤੋ ऽਭਿਧ੍ਯਾਯਤੋਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦਰ੍ਵਾਕ੍ਸ੍ਰੋਤਸ੍ਤੁ ਸਾਧਕਃ ਮਨੁष੍ਯਨਾਮਾ ਸਞ੍ਜਾਤਃ ਸਰ੍ਗੋ ਦੁਃਖਸਮੁਤ੍ਕਟਃ

ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ, ਹੇਠਾਂ ਵਹਿੰਦੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ; ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਬਹਿਰਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਤਮੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾ ਰਜੋ ऽਧਿਕਾਃ ਪਞ੍ਚਮੋਨੁਗ੍ਰਹਃ ਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਸਂਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਉਹ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਨ। ਪੰਜਵੀਂ ਰਚਨਾ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।