ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਤ੍ਪਾਦਕਤ੍ਵਾਦ੍ਰਜਸੋਤਿਰੇਕਾਲ੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਂਤਾਨਵਿਵृਦ੍ਧਿਹੇਤੂਨ੍ ਅष੍ਟੌ ਵਿਕਾਰਾਨਪਿ ਚਾਦਿਕਾਲੇ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਤਥਾਂਤਕਾਲੇ

ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਤੇ ਰਜਸ ਦੇ ਵੱਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਾਧੂ ਤੇ ਫੈਲਾਓ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਆਖਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ.

ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਵਸ੍ਥਾਪਿਤਕਾਰਣਾਨਾਂ ਯਾ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਯਾ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਃ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਪ੍ਰਾਕृਤਵੈਭਵਸ੍ਯ ਸਂਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ

ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਮੁੜ ਚਲਣ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ.

ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਲ੍ਪਭੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਤੇष੍ਵੇਵਾਂਤਰਸਰ੍ਗਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਂ ਚ ਨੋ ਵਦ

ਸਾਰੇ ਮਨੂਆਂ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ-ਰਚਨਾ ਤੇ ਮੁੜ-ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ.

ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾਵਿਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਾਰ੍ਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਸ੍ਮृਤਃ ਤਾਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵਾਸ੍ਯ ਕਾਲੋਨ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸृਜ੍ਯਤੇ

ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁੜ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.

ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਃ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਨੂਨਾਂ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਯਃ

ਹਰ ਦਿਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਚੌਦਾਂ ਵੱਡੇ ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਚਲਦੇ ਹਨ.

ਅਨਾਦਿਤ੍ਵਾਦਨਂਤਤ੍ਵਾਦਜ੍ਞੇਯਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਚ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਵਚਨਾਤ੍ਪृਥਕ੍

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਮਨੂਆਂ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ.

ਉਕ੍ਤੇष੍ਵਪਿ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਵੋ ਵਚੋ ਮਮ ਕਿਮਿਹਾਸ੍ਤਿ ਫਲਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਪृਥਕ੍ ਵਕ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ

ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ.

ਯ ਏਵ ਖਲੁ ਕਲ੍ਪੇषੁ ਕਲ੍ਪਃ ਸਂਪ੍ਰਤਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸृष੍ਟਯਃ ਪ੍ਰਤਿਸृष੍ਟਯਃ

ਜੋ ਕਲਪ ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਚੱਕਰ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕਲ੍ਪੋ ਵਾਰਾਹੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਮਨਵਸ੍ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼

ਇਹ ਜੋ ਕਲਪ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਾਰਾਹ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਹਨ।

ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਾਦਯਸ੍ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਸਾਵਰ੍ਣਿਕਾਦਯਃ ਤੇषੁ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਮੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਮਨੁਃ

ਸਵਾਯੰਭੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਵਰਨੀ ਆਦਿ ਸੱਤ ਮਨੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਮਨੂ 'ਵੈਵਸਵਤ' ਹੁਣ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਨ੍ਵਂਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਗਸਂਹਾਰਵृਤ੍ਤਯਃ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸਮਾਭਵਂਤੀਤਿ ਤਰ੍ਕਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨਤਾ

ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ।

ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇ ਪਰਾਵृਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਕਾਲਮਾਰੁਤੇ ਸਮੁਨ੍ਮੂਲਿਤਮੂਲੇषੁ ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਚ ਵਨੇषੁ ਚ

ਜਦ ਪਿਛਲਾ ਕਲਪ ਮੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਤਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਉਖੜ ਗਈਆਂ।

ਜਗਂਤਿ ਤृਣਵਕ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਦੇਵੇ ਦਹਤਿ ਪਾਵਕੇ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਭੁਵਿ ਨਿषਿਕ੍ਤਾਯਾਂ ਵਿਵੇਲੇष੍ਵਰ੍ਣਵੇषੁ ਚ

ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ, ਦਿਵਿਆ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈ; ਫਿਰ ਜਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਪਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਪਰ ਆ ਗਏ।

ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਮਗ੍ਨਾਸੁ ਵਾਰਿਪੂਰੇ ਮਹੀਯਸਿ ਤਦਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਟੁਲਾਕ੍ਸ਼ੇਪੈਸ੍ਤਰਂਗਭੁਜਮਣ੍ਡਲੈਃ

ਜਦ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕ ਲਿਆ।

ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਚਣ੍ਡਨृਤ੍ਯੇषੁ ਤਤਃ ਪ੍ਰਲਯਵਾਰਿषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁष੍ਵਾਪ ਸਲਿਲੇ ਸੁਖਮ੍

ਜਦ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਰਾਇਣ ਬਣ ਕੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੋ ਗਿਆ।

ਇਮਂ ਚੋਦਾਹਰਨ੍ਮਂਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਂ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤਦਰ੍ਥਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਾਸ਼੍ਰਯਮ੍

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਾਰਾਇਣ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੱਖਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਰਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਆਪੋ ਨਾਰਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਆਪੋ ਵੈ ਨਰਸੂਨਵਃ ਅਯਨਂ ਤਸ੍ਯ ਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਪਾਣੀ ਨੂੰ 'ਨਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਮ-ਥਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਨਾਰਾਇਣ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵਯੋਗਮਯੀਂ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿ ਪੁਟਾਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾ ਜਨਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਃ

ਜੋ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਜਨ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗ ਦੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਬੋਧਯਾਮਾਸੁਃ ਪ੍ਰਭਾਤਸਮਯੇ ਸੁਰਾਃ ਯਥਾ ਸृष੍ਟ੍ਯਾਦਿਸਮਯੇ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਪੁਰਾ

ਸਵੇਰੇ, ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਵੇਲੇ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧ ਉਤ੍ਥਾਯ ਸ਼ਯਨਾਤ੍ਤੋਯਮਧ੍ਯਗਾਤ੍ ਉਦੈਕ੍ਸ਼ਤ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਲਸੇਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਫਿਰ, ਜਾਗ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ।

ਨਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਤਦਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਵ੍ਯਤਿਰੇਕਿ ਯਤ੍ ਸਵਿਸ੍ਮਯ ਇਵਾਸੀਨਃ ਪਰਾਂ ਚਿਂਤਾਮੁਪਾਗਮਤ੍

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਕ੍ਵ ਸਾ ਭਗਵਤੀ ਯਾ ਤੁ ਮਨੋਜ੍ਞਾ ਮਹਤੀ ਮਹੀ ਨਾਨਾਵਿਧਮਹਾਸ਼ੈਲਨਦੀਨਗਰਕਾਨਨਾ

ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਭਗਵਤੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਹਨ?

ਏਵਂ ਸਂਚਿਂਤਯਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬੁਬੁਧੇ ਨੈਵ ਭੂਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਤਦਾ ਸਸ੍ਮਾਰ ਪਿਤਰਂ ਭਗਵਂਤਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਤ੍ਰਿਨੈਣ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਵਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਸਲਿਲੇ ਮਗ੍ਨਾਂ ਧਰਣੀਂ ਧਰਣੀਪਤਿਃ

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਭਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਜ ਅਥਾਹ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਤਤੋ ਭੂਮੇਸ੍ਸਮੁਦ੍ਧਾਰਂ ਕਰ੍ਤੁਕਾਮਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਜਲਕ੍ਰੀਡੋਚਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮਸ੍ਮਰਤ੍

ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਦਿਵਿਆ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਵਰ੍ष੍ਮਾਣਂ ਮਹਾਜਲਦਨਿਃਸ੍ਵਨਮ੍ ਨੀਲਮੇਘਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਦੀਪ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦਂ ਭਯਾਨਕਮ੍

ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।

ਪੀਨਵृਤ੍ਤਘਨਸ੍ਕਂਧਪੀਨੋਨ੍ਨਤਕਟੀਤਟਮ੍ ਹ੍ਰਸ੍ਵਵृਤ੍ਤੋਰੁਜਂਘਾਗ੍ਰਂ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪੁਰਮਣ੍ਡਲਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਮੋਟੇ, ਗੋਲ ਤੇ ਭਾਰੀ ਮੋਢੇ ਸਨ, ਚੌੜੀ ਤੇ ਉਭਰੀ ਕਮਰ ਸੀ, ਛੋਟੀ, ਗੋਲ ਤੇ ਮੋਟੀ ਟੰਗਾਂ ਤੇ ਪੈਰ, ਤੇ ਨੱਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਗੋਲ ਸੀ।

ਪਦ੍ਮਰਾਗਮਣਿਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਵृਤ੍ਤਭੀषਣਲੋਚਨਮ੍ ਵृਤ੍ਤਦੀਰ੍ਘਮਹਾਗਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧਕਰ੍ਣਸ੍ਥਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਜਵੇਂ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲੰਮਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੰਨ ਸਖਤ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਉਦੀਰ੍ਣੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਨਿਸ਼੍ਵਾਸਘੂਰ੍ਣਿਤਪ੍ਰਲਯਾਰ੍ਣਵਮ੍ ਵਿਸ੍ਫੁਰਤ੍ਸੁਸਟਾਚ੍ਛਨ੍ਨਕਪੋਲਸ੍ਕਂਧਬਂਧੁਰਮ੍

ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਤੇ ਨਿਕਲਦੀ ਸਾਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਤੇ ਮੋਢੇ ਕੰਪ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।