ਏਕਾਦਸ਼ਂ ਮਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਗੁਣੇਨੋਭਯਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਤਮੋਯੁਕ੍ਤਾਦਹਂਕਾਰਾਦ੍ਭੂਤਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਂਭਵਃ
ਗਿਆਰਵਾਂ ਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਤਮੋ-ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਤਨ-ਮਾਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਾਨਾਮਾਦਿਭੂਤਤ੍ਵਾਦ੍ਭੂਤਾਦਿਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਤੁ ਸਃ ਭੂਤਾਦੇਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਕਾਸ਼ਸਂਭਵਃ
ਭੂਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਭੂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮੁੱਖ ਭੂਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਧੁਨੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਾਯੁਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਵਾਯੋ ਰੂਪਂ ਤਤਸ੍ਤੇਜਸ੍ਤੇਜਸੋ ਰਸਸਂਭਵਃ
ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਪਰਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਹਵਾ ਬਣੀ। ਹਵਾ ਤੋਂ ਰੂਪ ਆਇਆ, ਰੂਪ ਤੋਂ ਅੱਗ, ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਸਵਾਦ ਜਨਮਿਆ।
ਰਸਾਦਾਪਸ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਗਨ੍ਧਾਚ੍ਚ ਪृਥਿਵੀ ਜਾਤਾ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋਨ੍ਯਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਸਵਾਦ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਬਣੀ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਸੁਗੰਧ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਜਨਮੀ, ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਬਣੇ।
ਪੁਰੁषਾਧਿष੍ਠਿਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹੇਣ ਚ ਮਹਦਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਤਾ ਹ੍ਯਣ੍ਡਮੁਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੇ ਅਵਿਆਕਤ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਹੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਕਰਣਂ ਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯਦਾ ਤਦਂਡੇ ਸੁਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੋ ऽਭੂਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਅੰਡ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਤੇ ਸਾਧਨ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਵੈ ਸ਼ਰੀਰੀ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ ਆਦਿਕਰ੍ਤਾ ਸ ਭੂਤਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਰੇ ਸਮਵਰ੍ਤਤ
ਉਹ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਜ੍ਞਾਨਵੈਰਾਗ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਾ ਧਰ੍ਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਕਰੀ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਯਜ੍ਞੇ ऽਭਿਮਾਨਿਨਃ
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਧਰਮ ਤੇ ਏਸ਼ਵਰੀਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਹੈ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲਈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਮਨਸਾ ਯਦ੍ਯਦੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਵਸ਼ੀ ਵਿਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਤ੍ਰੈਗੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਾਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਅਵਿਆਕਤ ਤੋਂ, ਉਹ ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹਦਾ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਵੈ-ਵਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ, ਆਸਰਿਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਧਾ ਵਿਭਜ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਸृਜਤੇ ਗ੍ਰਸਤੇ ਚੈਵ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰਚਦਾ, ਨਿਗਲਦਾ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪ।
ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵੇ ਕਾਲਤ੍ਵੇ ਚਾਂਤਕਸ੍ਸ੍ਮृਤਃ ਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਧਾ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋਵਸ੍ਥਾਸ੍ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ
ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਹ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਤਿੰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਸਵੈ-ਭੂ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਕਾਲਤ੍ਵੇ ਚ ਤਮੋ ਰਜਃ ਵਿष੍ਣੁਤ੍ਵੇ ਕੇਵਲਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗੁਣਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਵਿਭੌ
ਸਤਵ ਤੇ ਰਜਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਸਤਵ ਹੀ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵੇ ਸृਜਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਕਾਲਤ੍ਵੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਯਪਿ ਪੁਰੁषਤ੍ਵੇ ऽਤ੍ਯੁਦਾਸੀਨਃ ਕਰ੍ਮ ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਵਿਭੋਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ; ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੰਮ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਵਿਭਿਨ੍ਨਤ੍ਵਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਗੁਣ ਉਚ੍ਯਤੇ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚਾਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਤੁਰ-ਵਿਊਹਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਵਾਦਾਦਿਦੇਵੋ ऽਸਾਵਜਾਤਤ੍ਵਾਦਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਪਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪਹਿਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਹੈ; ਨਾ ਜਨਮਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਮਯਸ੍ਤੁ ਯੋ ਮੇਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯੋਲ੍ਬਂ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਗਰ੍ਭੋਦਕਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਜਰਾਯੁਸ਼੍ਚਾ ऽਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੇਰੂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਖੋਲ ਹੈ; ਗਰਭ ਦੇ ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਪਰਵਤ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਝਿਲੀ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਡੇ ਤ੍ਵਿਮੇ ਲੋਕਾ ਅਂਤਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ ਚਂਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਸਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੌ ਸਗ੍ਰਹੌ ਸਹ ਵਾਯੁਨਾ
ਉਸ ਅੰਡ ਵਿਚ ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਅੰਦਰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੈ: ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਤੇ ਹਵਾ।
ਅਦ੍ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾਭਿਸ੍ਤੁ ਬਾਹ੍ਯਤੋਣ੍ਡਂ ਸਮਾਵृਤਮ੍ ਆਪੋ ਦਸ਼ਗੁਣੇਨੈਵ ਤੇਜਸਾ ਬਹਿਰਾਵृਤਾਃ
ਅੰਡ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਪਾਣੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤੇਜੋ ਦਸ਼ਗੁਣੇਨੈਵ ਵਾਯੁਨਾ ਬਹਿਰਾਵृਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ੇਨਾਵृਤੋ ਵਾਯੁਃ ਖਂ ਚ ਭੂਤਾਦਿਨਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਾਹਰੋਂ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਹਵਾ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਆਦਿ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭੂਤਾਦਿਰ੍ਮਹਤਾ ਤਦ੍ਵਦਵ੍ਯਕ੍ਤੇਨਾਵृਤੋ ਮਹਾਨ੍ ਏਤੈਰਾਵਰਣੈਰਣ੍ਡਂ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਬਹਿਰਾਵृਤਮ੍
ਭੂਤ-ਆਦਿ ਨੂੰ ਮਹੱਤ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਮਹੱਤ ਨੂੰ ਅਵਿਆਕਤ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਡ ਨੂੰ ਇਹ ਸੱਤ ਪਰਤਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਘੇਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਏਤਦਾਵृਤ੍ਤ੍ਯ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮष੍ਟੌ ਪ੍ਰਕृਤਯਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸृष੍ਟਿਪਾਲਨਵਿਧ੍ਵਂਸਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤ੍ਰ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਠ ਮੁੱਢਲੀ ਤੱਤ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਰਚਨਾ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ.
ਏਵਂ ਪਰਸ੍ਪਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਧਾਰਯਂਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਆਧਾਰਾਧੇਯਭਾਵੇਨ ਵਿਕਾਰਾਸ੍ਤੁ ਵਿਕਾਰਿषੁ
ਇਹ ਤੱਤ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ.
ਕੂਰ੍ਮੋਂਗਾਨਿ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯ ਵਿਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ਵਿਕਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੂਯੋ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕਛੂਆ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਵਿਅਕਤ ਤੱਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ.
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਭਵਂ ਸਰ੍ਵਮਾਨੁਲੋਮ੍ਯੇਨ ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਲਯਕਾਲੇ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ੍ਯੇਨੁਲੀਯਤੇ
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਜਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਅਵਿਅਕਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਗੁਣਾਃ ਕਾਲਵਸ਼ਾਦੇਵ ਭਵਂਤਿ ਵਿषਮਾਃ ਸਮਾਃ ਗੁਣਸਾਮ੍ਯੇ ਲਯੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਵੈषਮ੍ਯੇ ਸृष੍ਟਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਗੁਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਕਦੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਕਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਗੁਣ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਲੈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.
ਤਦਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯੋਨਿਰੇਤਦਂਡਂ ਘਨਂ ਮਹਤ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਹੈ — ਇਹ ਘਣਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਅੰਡ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਇਤੀਦृਸ਼ਾਨਾਮਣ੍ਡਾਨਾਂ ਕੋਟ੍ਯੋ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਾਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਅੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕੋਟੀਆਂ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ.
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੋ ਹਰਯੋ ਭਵਾਃ ਸृष੍ਟਾ ਪ੍ਰਧਾਨੇਨ ਤਥਾ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸ਼ਂਭੋਸ੍ਤੁ ਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਹਰ ਥਾਂ, ਚਾਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰਿ ਤੇ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ.
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪਰੋਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦਂਡਮਵ੍ਯਕ੍ਤਸਂਭਵਮ੍ ਅਣ੍ਡਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਵਿਭੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤੇਨ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ
ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਅੰਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਡ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ.
ਅਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਃ ਕਥਿਤੋ ਮਯੈष ਪ੍ਰਧਾਨਸਰ੍ਗਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪ੍ਰਵृਤਃ ਆਤ੍ਯਂਤਿਕਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਲਯੋਨ੍ਤਕਾਲੇ ਲੀਲਾਕृਤਃ ਕੇਵਲਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ
ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਹੋਈ; ਤੇ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਲੈ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ.