ਏਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਪਰਸ੍ਪਰੇਣ ਵਰ੍ਧਂਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮਨੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਆਪਸ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਢੋਣਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਰਾਹੀਂ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਨਿਭੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰੁਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਨਾਨੇਨ ਤੇषਾਮਾਧਿਕ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਚਾਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ
ਕਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਧੀਕਤਾ ਜਾਂ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ।
ਮੂਰ੍ਖਾ ਨਿਂਦਂਤਿ ਤਾਨ੍ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਸਂਰਂਭਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ਿਨਃ ਯਾਤੁਧਾਨਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੂਰਖ, ਜੋ ਝਗੜੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਐਸੇ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੋ ਗੁਣਤ੍ਰਯਾਤੀਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਕਲਸ੍ਸਕਲਾਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤੇਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸੋਯਮਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਰਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ ਲੀਲਾਕृਤਜਗਤ੍ਸृष੍ਟਿਰੀਸ਼੍ਵਰਤ੍ਵੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹੀ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਖੇਡ ਵਜੋਂ ਜਗਤ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਜਗਤ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯੋ ਨਿष੍ਕਲਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ ਏਵ ਚ ਤਦਾਧਾਰਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਾ ਤਦਧਿष੍ਠਿਤਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਗ-ਰਹਿਤ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ—ਉਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਥਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵਭਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਖ, ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਜ੍ਞੇ ਵृਦ੍ਧਿਃ ਖ੍ਯਾਤਿਰ੍ਮਤਿਰ੍ਮਹਾਨ੍ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਾਦਹਂਕਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ऽਭਵਤ੍
ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਧਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਦੇ ਹਿਲਣ ਨਾਲ, ਅਹੰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ।
ਅਹਂਕਾਰਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਨੀਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਵੈਕਾਰਿਕਾਦਹਂਕਾਰਾਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ
ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਭੂਤ, ਤਨ-ਮਾਤਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਾਤਵਿਕ ਤੱਤ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਵੈਕਾਰਿਕਃ ਸ ਸਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਯੁਗਪਤ੍ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪਞ੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮੇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
ਉਹ ਸਾਤਵਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਕਾਰਿਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ।
ਏਕਾਦਸ਼ਂ ਮਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਗੁਣੇਨੋਭਯਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਤਮੋਯੁਕ੍ਤਾਦਹਂਕਾਰਾਦ੍ਭੂਤਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਂਭਵਃ
ਗਿਆਰਵਾਂ ਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਤਮੋ-ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਤਨ-ਮਾਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਾਨਾਮਾਦਿਭੂਤਤ੍ਵਾਦ੍ਭੂਤਾਦਿਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਤੁ ਸਃ ਭੂਤਾਦੇਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਕਾਸ਼ਸਂਭਵਃ
ਭੂਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਭੂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮੁੱਖ ਭੂਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਧੁਨੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਾਯੁਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਵਾਯੋ ਰੂਪਂ ਤਤਸ੍ਤੇਜਸ੍ਤੇਜਸੋ ਰਸਸਂਭਵਃ
ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਪਰਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਹਵਾ ਬਣੀ। ਹਵਾ ਤੋਂ ਰੂਪ ਆਇਆ, ਰੂਪ ਤੋਂ ਅੱਗ, ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਸਵਾਦ ਜਨਮਿਆ।
ਰਸਾਦਾਪਸ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਗਨ੍ਧਾਚ੍ਚ ਪृਥਿਵੀ ਜਾਤਾ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋਨ੍ਯਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਸਵਾਦ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਬਣੀ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਸੁਗੰਧ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਜਨਮੀ, ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਬਣੇ।
ਪੁਰੁषਾਧਿष੍ਠਿਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹੇਣ ਚ ਮਹਦਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਤਾ ਹ੍ਯਣ੍ਡਮੁਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੇ ਅਵਿਆਕਤ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਹੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਕਰਣਂ ਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯਦਾ ਤਦਂਡੇ ਸੁਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੋ ऽਭੂਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਅੰਡ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਤੇ ਸਾਧਨ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਵੈ ਸ਼ਰੀਰੀ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ ਆਦਿਕਰ੍ਤਾ ਸ ਭੂਤਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਰੇ ਸਮਵਰ੍ਤਤ
ਉਹ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਜ੍ਞਾਨਵੈਰਾਗ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਾ ਧਰ੍ਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਕਰੀ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਯਜ੍ਞੇ ऽਭਿਮਾਨਿਨਃ
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਧਰਮ ਤੇ ਏਸ਼ਵਰੀਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਹੈ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲਈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਮਨਸਾ ਯਦ੍ਯਦੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਵਸ਼ੀ ਵਿਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਤ੍ਰੈਗੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਾਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਅਵਿਆਕਤ ਤੋਂ, ਉਹ ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹਦਾ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਵੈ-ਵਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ, ਆਸਰਿਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਧਾ ਵਿਭਜ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਸृਜਤੇ ਗ੍ਰਸਤੇ ਚੈਵ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰਚਦਾ, ਨਿਗਲਦਾ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪ।
ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵੇ ਕਾਲਤ੍ਵੇ ਚਾਂਤਕਸ੍ਸ੍ਮृਤਃ ਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਧਾ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋਵਸ੍ਥਾਸ੍ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ
ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਹ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਤਿੰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਸਵੈ-ਭੂ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਕਾਲਤ੍ਵੇ ਚ ਤਮੋ ਰਜਃ ਵਿष੍ਣੁਤ੍ਵੇ ਕੇਵਲਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗੁਣਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਵਿਭੌ
ਸਤਵ ਤੇ ਰਜਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਸਤਵ ਹੀ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵੇ ਸृਜਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਕਾਲਤ੍ਵੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਯਪਿ ਪੁਰੁषਤ੍ਵੇ ऽਤ੍ਯੁਦਾਸੀਨਃ ਕਰ੍ਮ ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਵਿਭੋਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ; ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੰਮ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਵਿਭਿਨ੍ਨਤ੍ਵਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਗੁਣ ਉਚ੍ਯਤੇ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚਾਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਤੁਰ-ਵਿਊਹਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਵਾਦਾਦਿਦੇਵੋ ऽਸਾਵਜਾਤਤ੍ਵਾਦਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਪਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪਹਿਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਹੈ; ਨਾ ਜਨਮਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਮਯਸ੍ਤੁ ਯੋ ਮੇਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯੋਲ੍ਬਂ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਗਰ੍ਭੋਦਕਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਜਰਾਯੁਸ਼੍ਚਾ ऽਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੇਰੂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਖੋਲ ਹੈ; ਗਰਭ ਦੇ ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਪਰਵਤ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਝਿਲੀ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਡੇ ਤ੍ਵਿਮੇ ਲੋਕਾ ਅਂਤਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ ਚਂਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਸਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੌ ਸਗ੍ਰਹੌ ਸਹ ਵਾਯੁਨਾ
ਉਸ ਅੰਡ ਵਿਚ ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਅੰਦਰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੈ: ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਤੇ ਹਵਾ।
ਅਦ੍ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾਭਿਸ੍ਤੁ ਬਾਹ੍ਯਤੋਣ੍ਡਂ ਸਮਾਵृਤਮ੍ ਆਪੋ ਦਸ਼ਗੁਣੇਨੈਵ ਤੇਜਸਾ ਬਹਿਰਾਵृਤਾਃ
ਅੰਡ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਪਾਣੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤੇਜੋ ਦਸ਼ਗੁਣੇਨੈਵ ਵਾਯੁਨਾ ਬਹਿਰਾਵृਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ੇਨਾਵृਤੋ ਵਾਯੁਃ ਖਂ ਚ ਭੂਤਾਦਿਨਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਾਹਰੋਂ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਹਵਾ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਆਦਿ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭੂਤਾਦਿਰ੍ਮਹਤਾ ਤਦ੍ਵਦਵ੍ਯਕ੍ਤੇਨਾਵृਤੋ ਮਹਾਨ੍ ਏਤੈਰਾਵਰਣੈਰਣ੍ਡਂ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਬਹਿਰਾਵृਤਮ੍
ਭੂਤ-ਆਦਿ ਨੂੰ ਮਹੱਤ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਮਹੱਤ ਨੂੰ ਅਵਿਆਕਤ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਡ ਨੂੰ ਇਹ ਸੱਤ ਪਰਤਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਘੇਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।