ਤਤ੍ਕਰ੍ਤृਕਂ ਸ੍ਵਯਂ ਦृष੍ਟਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤ੍ਕਾਰਣਂ ਵਿਨਾ ਜਗਚ੍ਚ ਕਰ੍ਤृਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਾਵਯਵਂ ਯਤਃ
ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਬੁਧੀਮਾਨ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਤਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਕ੍ਤਸ੍ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੋ ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਸ਼੍ਚਾਯਂ ਮਹਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਸਰਵ-ਜਾਣਕਾਰ, ਅਜ਼ਾਦ, ਆਦਿ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਹਾ-ਇਸ਼ਵਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ—
ਸ ਏਵ ਜਗਤਃ ਕਰ੍ਤਾ ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ਪਾਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤਤਃ ਪृਥਗਨਨ੍ਵਯਃ
ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਰਤਾਰ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਪਰਿਣਾਮਃ ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ਾਸਨੇਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਆਤਮ ਦੀ ਚਲਣ—ਇਹ ਸਭ ਸੱਚੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਇਤੀਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਨਿष੍ਠਾ ਸਤਾਂ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨ ਚੈਨਂ ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸ੍ਵਲ੍ਪਚੇਤਨਃ
ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਨਤੀਜਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ।
ਯਾਵਦਾਦਿਸਮਾਰਂਭੋ ਯਾਵਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਲਯੋ ਮਹਾਨ੍ ਤਾਵਦਪ੍ਯੇਤਿ ਸਕਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਾਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੋ divine ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਮਿਤ੍ਯਾਯੁषੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ ਤਤ੍ਪਰਾਖ੍ਯਂ ਤਦਰ੍ਧਂ ਚ ਪਰਾਰ੍ਧਮਭਿਧੀਯਤੇ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਪਰਾ' ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਪਰਾੜਧ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯਕਾਲਾਂਤੇ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ਕਾਰ੍ਯਮਾਦਾਯਾਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਦੋ ਪਰਾੜਧਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਪ੍ਰਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਤਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਨ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੇ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ਵਿਕਾਰੇ ਪ੍ਰਤਿਸਂਹृਤੇ ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯੇਣਾਧਿਤਿष੍ਠੇਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਾਵੁਭੌ
ਜਦ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਆਤਮ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਮਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਾਵੇਤੌ ਸਮਤ੍ਵੇਨ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ ਅਨੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਵਨਨ੍ਤੌ ਤਾਵੋਤਪ੍ਰੋਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਤਮ ਤੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਦੋਵੇਂ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਵਧਦੇ ਹਨ ਨਾ ਘਟਦੇ ਹਨ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਅਨੰਤ ਹਨ।
ਗੁਣਸਾਮ੍ਯੇ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਵਿਭਾਗੇ ਤਮੋਦਯੇ ਸ਼ਾਂਤਵਾਤੈਕਨੀਰੇ ਚ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਯਤ ਕਿਂਚਨ
ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਤੇ ਇਕੋ ਵੱਲੀ, ਹਵਾ-ਰਹਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ।
ਅਪ੍ਰਜ੍ਞਾਤੇ ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਕ ਏਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਉਪਾਸ੍ਯ ਰਜਨੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਪਰਾਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਤਤਃ
ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਅਗਿਆਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਕੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਰਾਤ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਾਵੁਭੌ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ ਮਾਯਾਯੋਗਾਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਰ ਜਦ ਰਾਤ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪੁਨਰਸ਼ੇषਾਣਾਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਾਪ੍ਯਯਾਤ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦਭਵਤ੍ਸृष੍ਟਿਰਾਜ੍ਞਯਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਫਿਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਮਿਟਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੋਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਵਿਚਿਤ੍ਰਮਨੋਰਥਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯੈਕਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ਕਲੇ ਸਕਲਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ਆਤ੍ਮਾਨਮਧ੍ਵਪਤਿਮਧ੍ਵਵਿਦੋ ਵਦਂਤਿ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਃ ਸਕਲਲੋਕਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾਯ
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਕ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਜੀਬ ਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪੁਰੁषਾਧਿष੍ਠਿਤਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦੀਸ਼੍ਵਰਾਜ੍ਞਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਾਂਤਾ ਵਿਕਾਰਾਸ਼੍ਚਾਭਵਨ੍ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਪੁਰਖ ਦੇ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤ, ਖਾਸ ਤੱਤਾਂ ਤੱਕ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਬਦਲਾਅ ਸਮੇਤ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਕਾਰੇਭ੍ਯੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਿਤਾਮਹਃ ਕਾਰਣਤ੍ਵੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਬਦਲਾਅਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ)—ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ, ਜਨਮ ਲਏ।
ਸਰ੍ਵਤੋ ਭੁਵਨਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਮਵ੍ਯਾਹਤਾਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਜ੍ਞਾਨਮਪ੍ਰਤਿਮਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਚਾਣਿਮਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਣ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ-ਰਹਿਤ ਸ਼ਕਤੀ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਗਿਆਨ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਅਤੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤਿਲਯਾਖ੍ਯੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਹੇਤੁਤਾਮ੍ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵੇਨ ਸਹੈਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਲੈਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਸਮੇਤ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨਸ੍ਤੇषਾਮਸ੍ਪਰ੍ਧਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮੋਹਿਨਾਮ੍ ਸਰ੍ਗਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਾਚਾਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਚ ਸਃ
ਇੱਕ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਰੋੜ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਲੈਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਪਰਸ੍ਪਰੇਣ ਵਰ੍ਧਂਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮਨੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਆਪਸ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਢੋਣਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਰਾਹੀਂ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਨਿਭੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰੁਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਨਾਨੇਨ ਤੇषਾਮਾਧਿਕ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਚਾਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ
ਕਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਧੀਕਤਾ ਜਾਂ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ।
ਮੂਰ੍ਖਾ ਨਿਂਦਂਤਿ ਤਾਨ੍ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਸਂਰਂਭਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ਿਨਃ ਯਾਤੁਧਾਨਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੂਰਖ, ਜੋ ਝਗੜੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਐਸੇ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੋ ਗੁਣਤ੍ਰਯਾਤੀਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਕਲਸ੍ਸਕਲਾਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤੇਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸੋਯਮਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਰਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ ਲੀਲਾਕृਤਜਗਤ੍ਸृष੍ਟਿਰੀਸ਼੍ਵਰਤ੍ਵੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹੀ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਖੇਡ ਵਜੋਂ ਜਗਤ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਜਗਤ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯੋ ਨਿष੍ਕਲਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ ਏਵ ਚ ਤਦਾਧਾਰਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਾ ਤਦਧਿष੍ਠਿਤਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਗ-ਰਹਿਤ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ—ਉਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਥਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵਭਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਖ, ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਜ੍ਞੇ ਵृਦ੍ਧਿਃ ਖ੍ਯਾਤਿਰ੍ਮਤਿਰ੍ਮਹਾਨ੍ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਾਦਹਂਕਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ऽਭਵਤ੍
ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਧਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਦੇ ਹਿਲਣ ਨਾਲ, ਅਹੰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ।
ਅਹਂਕਾਰਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਨੀਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਵੈਕਾਰਿਕਾਦਹਂਕਾਰਾਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ
ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਭੂਤ, ਤਨ-ਮਾਤਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਾਤਵਿਕ ਤੱਤ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਵੈਕਾਰਿਕਃ ਸ ਸਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਯੁਗਪਤ੍ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪਞ੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮੇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
ਉਹ ਸਾਤਵਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਕਾਰਿਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ।