ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਜਨਿਤਾ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਚ ਜਨ੍ਮ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨ ਨ ਜਨ੍ਮਹੇਤਵਸ੍ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਲਮਾਯਾਦਿਸਂਜ੍ਞਕਾਃ
ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ; ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਲ ਜਾਂ ਮਾਇਆ, ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸ ਏਕਸ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਗੂਢੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਂਤਰਾਤ੍ਮਾ ਚ ਧਰ੍ਮਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਧਿਵਾਸਸ਼੍ਚ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚੇਤਾ ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਏਕੋ ਵਸ਼ੀ ਨਿष੍ਕ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਬਹੂਨਾਂ ਵਿਵਸ਼ਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਗਵਾਹ, ਚੇਤਨਾ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ; ਇਕੋ ਮਾਲਕ, ਕਈ ਨਿਸ਼ਕਰਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿਚ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨਾਮਪ੍ਯਸੌ ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਨਾਨਾਂ ਚ ਚੇਤਨਃ ਏਕੋ ਬਹੂਨਾਂ ਚਾਕਾਮਃ ਕਾਮਾਨੀਸ਼ਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਦਾ, ਚੇਤਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਚੇਤਨ, ਇਕੋ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਾਂਖ੍ਯਯੋਗਾਧਿਗਮ੍ਯਂ ਯਤ੍ਕਾਰਣਂ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਮ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਪਸ਼ੁਃ ਪਾਸ਼ੈਸ੍ਸਰ੍ਵੈਰੇਵ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੀਵ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕृਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਤ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਯੋਨਿਜ੍ਞਃ ਕਾਲਕृਦ੍ਗੁਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਪਤਿਰ੍ਗੁਣੇਸ਼ਃ ਪਾਸ਼ਮੋਚਕਃ
ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਮੂਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਆਦਿ, ਖੇਤਰ-ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਿਦਧੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚੋਪਾਦਿਸ਼ਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਯੋ ਦੇਵਸ੍ਤਮਹਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੀ ਸਾਫ਼ੀ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ਸ਼ਰਣਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਨਿष੍ਫਲਂ ਨਿष੍ਕ੍ਰਿਯਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਨਿਰਵਦ੍ਯਂ ਨਿਰਂਜਨਮ੍
ਇਸ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਫਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਸ਼ਚਲ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹਨ।
ਅਮृਤਸ੍ਯ ਪਰਂ ਸੇਤੁਂ ਦਗ੍ਧੇਂਧਨਮਿਵਾਨਿਲਮ੍ ਯਦਾ ਚਰ੍ਮਵਦਾਕਾਸ਼ਂ ਵੇष੍ਟਯਿष੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਈਂਧਨ ਲਈ ਹਵਾ; ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਵਾਂਗ ਲਪੇਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਂਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤਦ, ਜੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਮਹਰ੍षਯਃ ਅਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੋਚਿਤਜ੍ਞਾਨਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਂਤੇ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪੁਰਾਕਲ੍ਪਪ੍ਰਚੋਦਿਤਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਦਨਾਲ੍ਲਬ੍ਧਂ ਮਯੇਦਂ ਭਾਗ੍ਯਗੌਰਵਾਤ੍
ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਾਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਮੇਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਨ ਪੁਤ੍ਰਾਯਾਸ਼ੁਵृਤ੍ਤਾਯ ਨਾਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਚ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਮਾੜੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਅਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ।
ਯਸ੍ਯ ਦੇਵੇ ਪਰਾਭਕ੍ਤਿਰ੍ਯਥਾ ਦੇਵੇ ਤਥਾ ਗੁਰੌ ਤਸ੍ਯੈਤੇ ਕਥਿਤਾਹ੍ਯਰ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ, ਐਸੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਲਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤਸ਼੍ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਮਿਦਂ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਕृਤੇਸ਼੍ਚ ਪੁਂਸਃ ਸ ਸਰ੍ਗਕਾਲੇ ਚ ਕਰੋਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਹਾਰਕਾਲੇ ਪੁਨਰਾਦਦਾਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਸੁਣੋ: ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਜੀਵ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ; ਰਚਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲਾਦੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਲਦੇਵ ਵਿਪਦ੍ਯਤੇ ਨ ਕਾਲਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ਂ ਹਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਿਂਚਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਯਦਾਸ੍ਯਾਂਤਰ੍ਗਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਂਸਾਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਸਰ੍ਗਸਂਹृਤਿਮੁਦ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚਕ੍ਰਵਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰਚਨਾ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਮੋਹਰ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਚ ਸੁਰਾਸੁਰਾਃ ਯਤ੍ਕृਤਾਂ ਨਿਯਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵੋ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਿਯਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਿष੍ਯਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਭਜ੍ਯ ਜਰਯਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਅਤਿਪ੍ਰਭੁਰਿਤਿ ਸ੍ਵੈਰਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ऽਤਿਭਯਂਕਰਃ
ਪੁਰਾਣਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।
ਕ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ ਕਾਲਃ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਵਸ਼ਵਰ੍ਤ੍ਯਯਮ੍ ਕ ਏਵਾਸ੍ਯ ਵਸ਼ੇ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਥਯੈਤਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ
ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।
ਕਾਲਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषਾਦਿਕਲਾਕਲਿਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ ਕਾਲਾਤ੍ਮੇਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤੇਜੋ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ—ਕਾਠਾ, ਨਿਮੇਸ਼ ਆਦਿ—ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਯਦਲਂਘ੍ਯਮਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਵਰਸ੍ਯ ਚਰਸ੍ਯ ਚ ਨਿਯੋਗਰੂਪਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਬਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਨਿਯਾਮਕਮ੍
ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਟੱਲ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂਸ਼ਾਂਸ਼ਮਯੀ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਾਲਾਤ੍ਮਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਿ ਤਤੋ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਂਕ੍ਰਾਂਤਾ ਵਿਸृष੍ਟਾਗ੍ਰੇਰਿਵਾਯਸੀ
ਮੁਕਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਾਲ-ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿਚੋਂ ਚਿੰਗਾਰੀ ਉੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਵਸ਼ੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨ ਸ ਵਿਸ਼੍ਵਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤੁ ਵਸ਼ੇ ਕਾਲੋ ਨ ਕਾਲਸ੍ਯ ਵਸ਼ੇ ਸ਼ਿਵਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਕਾਲ ਦੀ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ; ਦੁਨੀਆ ਕਾਲ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਕਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਕਾਲ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।
ਯਤੋ ऽਪ੍ਰਤਿਹਤਂ ਸ਼ਾਰ੍ਵਂ ਤੇਜਃ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਮਹਤੀ ਤੇਨ ਕਾਲਸ੍ਯ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਹਿ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾ
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਟੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਲ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਾਲ ਦੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕੋ ऽਤਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਕਾਲੇਨ ਤੁ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਾਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਏਕਚ੍ਛਤ੍ਰਾਂ ਮਹੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਯੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ਼ਾਸਤਿ ਤੇ ऽਪਿ ਨੈਵਾਤਿਵਰ੍ਤਂਤੇ ਕਾਲਵੇਲਾਮਿਵਾਬ੍ਧਯਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕ ਛਤਰੀ ਹੇਠ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਾਲ ਦੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਕੰਢੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਯੇ ਨਿਗृਹ੍ਯੇਂਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਂ ਜਯਂਤਿ ਸਕਲਂ ਜਗਤ੍ ਨ ਜਯਂਤ੍ਯਪਿ ਤੇ ਕਾਲਂ ਕਾਲੋ ਜਯਤਿ ਤਾਨਪਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਾਲ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਕਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦੋ ਵੈਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਰਸਾਯਨਾਃ ਨ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਵਰ੍ਤਂਤੇ ਕਾਲੋ ਹਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ
ਜੀਵਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ-ਚਿਕਿਤਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੈਦ ਵੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਰੂਪੇਣ ਸ਼ੀਲੇਨ ਬਲੇਨ ਚ ਕੁਲੇਨ ਚ ਅਨ੍ਯਚ੍ਚਿਂਤਯਤੇ ਜਂਤੁਃ ਕਾਲੋ ऽਨ੍ਯਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਬਲਾਤ੍
ਜੀਵ prosperity, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਰਿਤਰ, ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਲ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।