ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਪਰ੍ਯਂਤਰਮਣੀਯਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਃ ਪਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਾਤਾ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਵਿਮੋਚਨਃ
ਇਕ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਭਾਵੇ ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸृष੍ਟਿਰੇषਾ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ ਅਚੇਤਨਤ੍ਵਾਦਜ੍ਞਾਨਾਦਨਯੋਃ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਯੋਃ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਪਾਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਜੜ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਪਰਮਾਣ੍ਵਾਦਿ ਯਾਵਤ੍ਕਿਂਚਿਦਚੇਤਨਮ੍ ਤਤ੍ਕਰ੍ਤृਕਂ ਸ੍ਵਯਂ ਦृष੍ਟਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤ੍ਕਾਰਣਂ ਵਿਨਾ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਮਾਣੂ ਤੱਕ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜੜ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਾਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਗਚ੍ਚ ਕਰ੍ਤृਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਾਵਯਵਂ ਯਤਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਪਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਯੋਃ
ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਇਕ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਕਰਤਾ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਪਸ਼ੋਰਪਿ ਚ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਪਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰੇਰਣਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਅਯਥਾਕਰਣਜ੍ਞਾਨਮਂਧਸ੍ਯ ਗਮਨਂ ਯਥਾ
ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਪृਥਙ੍ਮਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਰਂ ਤਤਃ ਪृਥਕ੍ ਅਸੌ ਜੁष੍ਟਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਹ੍ਯਮृਤਤ੍ਵਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ੋਃ ਪਾਸ਼ਸ੍ਯ ਪਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ऽਸ੍ਤਿ ਪਦਂ ਪਰਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਦ੍ਵਿਦਿਤ੍ਵੈਵ ਯੋਨਿਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਪਸ਼ੂ, ਪਾਸ਼ ਤੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਯੁਕ੍ਤਮੇਤਦ੍ਦ੍ਵਿਤਯਂ ਕ੍ਸ਼ਰਮਕ੍ਸ਼ਰਮੇਵ ਚ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਬਿਭਰ੍ਤੀਸ਼ੋ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਮੋਚਕਃ
ਇਹ ਦੋ—ਨਾਸਵਾਨ ਤੇ ਅਨਾਸਵਾਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ—ਇਕਠੇ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਸਭ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ।
ਭੋਕ੍ਤਾ ਭੋਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਰਯਿਤਾ ਮਂਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਨਾਤਃ ਪਰਂ ਵਿਜਾਨਦ੍ਭਿਰ੍ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਕਿਂਚਨਃ
ਭੋਗੀ, ਭੋਗ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਮਝਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ, ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਤਿਲੇषੁ ਵਾ ਯਥਾ ਤੈਲਂ ਦਧ੍ਨਿ ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਰਰ੍ਪਿਤਮ੍ ਯਥਾਪਃ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਯਥਾਰਣ੍ਯਾਂ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ, ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਘੀ, ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਏਵਮੇਵ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਸਤ੍ਯੇਨ ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤੋ ऽਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਯ ਏਕੋ ਜਾਲਵਾਨੀਸ਼ ਈਸ਼ਾਨੀਭਿਸ੍ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਜਾਲ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ਸਂਸृਜ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਵਨਂ ਗੋਪ੍ਤਾ ਤੇ ਸਂਚੁਕੋਚ ਯਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੁਦਰ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੇਵਾਯਮੁਤਾਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ ਤਥੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਬਾਹੁਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਪਾਦਸਂਯੁਤਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਚਿਹਰੇ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਦ੍ਯਾਵਾਭੂਮੀ ਚ ਜਨਯਨ੍ ਦੇਵ ਏਕੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ ਏਵ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ਚੋਦ੍ਭਵਸ੍ਤਥਾ
ਇਕ ਵੱਡਾ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ, ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਤੇ ਮੂਲ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਨਯੇਦਯਮ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹਰ੍षਿਰਿਤਿ ਹਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਉਹ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰੁਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ।
ਵੇਦਾਹਮੇਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਮਹਾਂਤਮਮृਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਤਮਸਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਅਮਰ, ਅਟੱਲ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਅਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਂ ਕਿਂਚਿਦਪਰਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਨਾਣੀਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਚ ਜ੍ਯਾਯਸ੍ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਣਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਇਸ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੱਡਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਨਨਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗੁਹਾਸ਼ਯਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਚ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਗਤਸ਼੍ਸ਼ਿਵਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰੇ, ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਾਣਿਪਾਦੋ ऽਯਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋਮੁਖਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਾਂਲ੍ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਮਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਕੰਨ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣਾਭਾਸਸ੍ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭੁਰੀਸ਼ਾਨਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਸੁਹृਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਾਜਾ, ਆਸਰਾ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।
ਅਚਕ੍ਸ਼ੁਰਪਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਕਰ੍ਣੋ ऽਪਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਨ ਵੇਤ੍ਤਾਸ੍ਯ ਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰੁषਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਣੋਰਣੀਯਾਨ੍ਮਹਤੋ ਮਹੀਯਾਨਯਮਵ੍ਯਯਃ ਗੁਹਾਯਾਂ ਨਿਹਿਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਜਂਤੋਰਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨੂਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨੂਹਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ, ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਜੀਵ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਮਕ੍ਰਤੁਂ ਕ੍ਰਤੁਪ੍ਰਾਯਂ ਮਹਿਮਾਤਿਸ਼ਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਧਾਤੁਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦੀਸ਼ਾਨਂ ਵੀਤਸ਼ੋਕਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਧਾਤੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੇਦਾਹਮੇਨਮਜਰਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਵਿਭੁਮ੍ ਨਿਰੋਧਂ ਜਨ੍ਮਨੋ ਯਸ੍ਯ ਵਦਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਬਿਨਾ ਉਮਰ ਦੇ, ਪੁਰਾਣੇ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਨਮ ਦੀ ਰੋਕ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਏਕੋ ऽਪਿ ਤ੍ਰੀਨਿਮਾਂਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਬਹੁਧਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੋਗਤਃ
ਉਹ ਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਧਾਤ੍ਰੀਤ੍ਯਜਾਖ੍ਯਾ ਚ ਸ਼ੈਵੀ ਚਿਤ੍ਰਾ ਕृਤਿਃ ਪਰਾ ਤਾਮਜਾਂ ਲੋਹਿਤਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂ ਕृष੍ਣਾਮੇਕਾਂ ਤ੍ਵਜਃ ਪ੍ਰਜਾਮ੍
ਉਹ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਅਜਨਮੀ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਜਨਮੀ, ਅਨੋਖੀ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਅਜਨਮੀ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟੀ, ਕਾਲੀ, ਉਹੀ ਸਾਰੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਜਨਿਤ੍ਰੀਮਨੁਸ਼ੇਤੇ ऽਨ੍ਯੋਜੁषਮਾਣਸ੍ਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀਮ੍ ਤਾਮੇਵਾਜਾਮਜੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤਭੋਗਾ ਜਹਾਤਿ ਚ
ਅਜਨਮੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਟਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਦੂਜਾ, ਜੋ ਅਜਨਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੌ ਸੁਪਰ੍ਣੌ ਚ ਸਯੁਜੌ ਸਮਾਨਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਸ੍ਥਿਤੌ ਏਕੋ ऽਤ੍ਤਿ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਪਰੋ ऽਨਸ਼੍ਨਨ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਦੋ ਪੰਛੀ ਇਕੋ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਨੇ, ਇਕ ਮਿੱਠਾ ਪਿੱਪਲ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਖਾਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸ਼ੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਰੁषੋ ਮਗ੍ਨੋ ਗੁਹ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਚਤਿ ਜੁष੍ਟਮਨ੍ਯਂ ਯਦਾ ਪਸ਼੍ਯੇਦੀਸ਼ਂ ਪਰਮਕਾਰਣਮ੍
ਇਸ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਦੂਜੇ ਨੂੰ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।