ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਤ੍ਰ ਵਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਵृਤ੍ਤੇ ਮਹਾਕ੍ਰਤੌ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਯਜ੍ਞਹਨੋ ਦੈਤ੍ਯਾ ਨ ਬਾਧੇਰਨ੍ਸੁਰਦ੍ਵਿषਃ

ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ, ਪੰਡਜੋ? ਵੱਡਾ ਯੱਗ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਈ?

ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੁਰਿष੍ਟਂ ਵਾ ਨ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸਮਜਾਯਤ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਗृਹੈਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਪਿਤ੍ਃਨ੍ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਭਿਃ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਸਤਕਾਰੀ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਗਲਤ ਰਸਮ ਜਾਂ ਦੁਖ-ਕਲੇਸ਼ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਈ?

ਕਚ੍ਚਿਦਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਯੁष੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਧਿਰਾਸੀਤ੍ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਃ ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਚ ਮਹਾਸਤ੍ਰੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਿਂ ਵਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍

ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਉਹ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ? ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਯੱਗ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਅਗਲੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੋਚਿਆ ਹੈ?

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਯੁਨਾ ਸ਼ਿਵਭਾਵਿਨਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਨਸਃ ਪੂਤਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵਾਯੂ ਦੇਵ ਦੇ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਦ੍ਯ ਨਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਸਰ੍ਵਮਦ੍ਯ ਸਾਧੁ ਭਵੇਤ੍ਤਪਃ ਅਸ੍ਮਚ੍ਛ੍ਰੇਯੋਭਿਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਵਾਨਤ੍ਰਾਗਤੋ ਯਤਃ

ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਤਪ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ।

ਸ਼ृਣੁ ਚੇਦਂ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਮਸਾਕ੍ਰਾਂਤਮਾਨਸੈਃ ਉਪਾਸਿਤਃ ਪੁਰਾਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ

ਹੁਣ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਕਿਆ ਸੁਣੋ: ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਮਨ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਗਿਆਨ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।

ਸੋਪ੍ਯਸ੍ਮਾਨਨੁਗृਹ੍ਯਾਹ ਸ਼ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪਰਮਕਾਰਣਮ੍

ਉਹ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਰੁਦ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪੰਡਜੋ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।'

ਤਮਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਂ ਯਾਥਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨੇਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦੇਵ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਃ

ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤਿ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਸਿਰਫ ਭਗਤ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਰ੍ਥਂ ਨੈਮਿषੇ ਸਤ੍ਰਯੋਗਤਃ ਯਜਧ੍ਵਂ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰੇਣ ਰੁਦ੍ਰਂ ਪਰਮਕਾਰਣਮ੍

ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਨੈਮੀਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਤ੍ਰਾਂਤੇ ਵਾਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰਾਗਮਿष੍ਯਤਿ ਤਨ੍ਮੁਖਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਲਾਭੋ ਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ

ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਯੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਵਾਯੂ ਉਥੇ ਆਵੇਗਾ; ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇ ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਤ੍ਯਾਦਿਸ਼੍ਯ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਭਾਗ ਤਵਾਗਮਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਇੱਥੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸੀਨਾ ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ਅਤਸ੍ਤਵਾਗਮਾਦਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਂ ਨੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਨ

ਇਸ ਲੰਬੇ ਯੱਗ ਵਿਚ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਮृषੀਣਾਂ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਿਣਾਮ੍ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਾਸੀਨ੍ਮੁਨਿਸਂਵृਤਃ

ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਕਿਆ, ਲੰਬਾ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।

ਤਤਸ੍ਤੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਪृष੍ਟਸ੍ਤੇषਾਂ ਭਾਵਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ ਸਰ੍ਗਾਦਿ ਸ਼ਾਰ੍ਵਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ ਵਦਦ੍ਵਿਭੁਃ

ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਵਾਸਿਨਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਪਵਨਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍

ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਨੈਮੀਸ਼ ਅਰਣਯ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

ਭਵਾਨ੍ ਕਥਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਜ੍ਞਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਗੋਚਰਮ੍ ਕਥਂ ਚ ਸ਼ਿਵਭਾਵਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ

ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ?

ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਕਲ੍ਪੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਹਿਤਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਲ੍ਪੇ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਸ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੋ ऽਤਪਤ੍ਤਪਃ

ਉਨ੍ਹੀ ਕਲਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਨ੍ਹੀਸਵੀਂ ਕਲਪ 'ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਹਿਤ' ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਕਲਪ ਵਿਚ, ਚਾਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਕੀਤਾ।

ਤਪਸਾ ਤੇਨ ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਿਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਦਿਵ੍ਯਂ ਕੌਮਾਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਰੂਪਂ ਰੂਪਵਤਾਂ ਵਰਃ

ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਹਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਨੌਜਵਾਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।

ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਨਾਮ ਮੁਨਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾਚਮੁਦੀਰਯਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਉਹ ਸਫੇਦ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਬੋਲ ਉਚਾਰਣ ਲੱਗਾ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਧਿਪਤਿਂ ਪਤਿਮ੍ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਰਮਜ੍ਞਾਨਂ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸਹ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉੱਚਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਤਤਸ੍ਸ ਲਬ੍ਧਵਿਜ੍ਞਾਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ ਅਸृਜਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ

ਫਿਰ ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਯਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਮृਤਂ ਲਬ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ ਤਤਸ੍ਤਦ੍ਵਦਨਾਦੇਵ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧਂ ਤਪੋਬਲਾਤ੍

ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਕਿਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਤ੍ਵਯਾ ਲਬ੍ਧਂ ਤਥ੍ਯਾਤ੍ਤਥ੍ਯਂਤਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਯਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਨਿष੍ਠਾਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਸੁਖਮृਚ੍ਛਤਿ

ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ—ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ—ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?

ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਪਤਿਜ੍ਞਾਨਂ ਯਲ੍ਲਬ੍ਧਂ ਤੁ ਮਯਾ ਪੁਰਾ ਤਤ੍ਰ ਨਿष੍ਠਾ ਪਰਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਪੁਰੁषੇਣ ਸੁਖਾਰ੍ਥਿਨਾ

ਆਤਮਾ, ਉਸ ਦੇ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਉੱਚੀ ਨਿਸ਼ਠਾ 'ਤੇ ਸੁਖ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪੱਕਾ ਟਿਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਭਵਂ ਦੁਃਖਂ ਜ੍ਞਾਨੇਨੈਵ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਸ੍ਤੁਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਸ੍ਤੁ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍

ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਜਡਂ ਚ ਜਡਂ ਚੈਵ ਨਿਯਂਤृ ਚ ਤਯੋਰਪਿ ਪਸ਼ੁਃ ਪਾਸ਼ਃ ਪਤਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਜੋ ਚੇਤਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਕ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਤਮਾ, ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਰਂ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਪਰਂ ਤਥਾ ਤਦੇਤਤ੍ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਭੂਮ੍ਨਾ ਕਥ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵੇਦਿਭਿਃ

ਅਕਸ਼ਰ, ਕਸ਼ਰ ਅਤੇ ਜੋ ਦੋਨੋਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਤੱਤ ਤੱਤਵ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਪਸ਼ੁਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਰਂ ਪਾਸ਼ ਉਦਾਹृਤਃ ਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਪਰਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਪਤਿਰਿਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ

ਅਕਸ਼ਰ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਸ਼ਰ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੋਨੋਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਂ ਤਦਕ੍ਸ਼ਰਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਿਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਰਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਪਰਮਂ ਕਿਂ ਵਾ ਤਦੇਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰੁਤ

ਇਹ ਅਕਸ਼ਰ ਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਦੋਨੋਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਦੱਸੋ, ਹਵਾ ਦੇਵਤਾ।