ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਿਵਨਾਮਤਰੀਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਸਂਸਾਰਾਬ੍ਧਿਂਤਰਂਤਿਯੇ ਸਂਸਾਰਮੂਲਪਾਪਾਨਿਤਾਨਿਨਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍

ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨਾਮ ਦੀ ਨੌਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਂਸਾਰਮੂਲਭੂਤਾਨਾਂਪਾਤਕਾਨਾਂਮਹਾਮੁਨੇ ਸ਼ਿਵਨਾਮਕੁਠਾਰੇਣਵਿਨਾਸ਼ੋਜਾਯਤੇਧ੍ਰੁਵਮ੍

ਹੇ ਮਹਾ ਮੁਨੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਬਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਸ਼ਿਵ ਨਾਮ ਦੇ ਕੁਹਾੜੇ ਨਾਲ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵਨਾਮਾਮृਤਂਪੇਯਂਪਾਪਦਾਵਾਨਲਾਰ੍ਦਿਤੈਃ ਪਾਪਦਾਵਾਗ੍ਨਿਤਪ੍ਤਾਨਾਂਸ਼ਾਂਤਿਸ੍ਤੇਨਵਿਨਾਨਹਿ

ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨਾਮ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਸ਼ਿਵੇਤਿਨਾਮਪੀਯੂषਵਰ੍षਵਰ੍षਧਾਰਾਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ ਸਂਸਾਰਦਵਮਧ੍ਯੇਪਿਨਸ਼ੋਚਂਤਿਕਦਾਚਨ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਵੀ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਸ਼ਿਵਨਾਮ੍ਨਿਮਹਦ੍ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਜਾਤਾਯੇषਾਂਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂਤੁਸਹਸਾਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤਿਸਰ੍ਵਥਾ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿਚ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਲਈ ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਭਿਰ੍ਯੇਨਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ ਸ਼ਿਵਨਾਮ੍ਨਿਭਵੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਃਸਰ੍ਵਪਾਪਾਪਹਾਰਿਣੀ

ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦੀ ਭਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯਾ ਸਾਧਾਰਣਂ ਸ਼ਂਭੁਨਾਮ੍ਨਿਭਕ੍ਤਿਰਖਂਡਿਤਾ ਤਸ੍ਯੈਵਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਲਭੋਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯੇਤਿਮਤਿਰ੍ਮਮ

ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ 'ਸ਼ੰਭੂ' ਨਾਮ ਲਈ ਸਧਾਰਨ ਤੇ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ।

ਕृਤ੍ਵਾਪ੍ਯਨੇਕਪਾਪਾਨਿਸ਼ਿਵਨਾਮਜਪਾਦਰਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋਭਵਤ੍ਯੇਵਨਸਂਸ਼ਯਃ

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਪਾਪ ਕਰ ਲਏ, ਪਰ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਪੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਭਵਂਤਿਭਸ੍ਮਸਾਦ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਵਦਗ੍ਧਾਯਥਾਵਨੇ ਤਥਾਤਾਵਂਤਿਦਗ੍ਧਾਨਿਪਾਪਾਨਿਸ਼ਿਵਨਾਮਤਃ

ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਾਪ ਵੀ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੋਨਿਤ੍ਯਂਭਸ੍ਮਪੂਤਾਂਗਃ ਸ਼ਿਵਨਾਮਜਪਾਦਰਃ ਸਂਤਰਤ੍ਯੇਵਸਂਸਾਰਂਸਘੋਰਮਪਿਸ਼ੌਨਕ

ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਖ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਹਰਣਂਕृਤ੍ਵਾਹਤ੍ਵਾਪਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ ਨਲਿਪ੍ਯਤੇਨਰਃ ਪਾਪੈਃਸ਼ਿਵਨਾਮਜਪਾਦਰਃ

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁਰਾ ਲਏ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਪਰ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਪੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।

ਵਿਲੋਕ੍ਯਵੇਦਾਨਖਿਲਾਞ੍ਛਿਵਨਾਮਜਪਃਪਰਮ੍ ਸਂਸਾਰਤਾਰਣੋਪਾਯ ਇਤਿਪੂਰ੍ਵੈਰ੍ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ

ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦਾ ਜਪ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।

ਕਿਂਬਹੂਕ੍ਤ੍ਯਾਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਸ਼੍ਲੋਕੇਨੈਕੇਨਵਚ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ ਸ਼ਿਵਨਾਮ੍ਨੋਮਹਿਮਾਨਂਸਰ੍ਵਪਾਪਾਪਹਾਰਿਣਮ੍

ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਾਪਾਨਾਂਹਰਣੇਸ਼ਂਭੋਰ੍ਨਾਮਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਹਿਪਾਵਨੀ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿਪਾਤਕਂਤਾਵਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂਨਾਪਿਨਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍

'ਸ਼ੰਭੂ' ਨਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਿਚ ਐਨੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਐਸਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ।

ਸ਼ਿਵਨਾਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣਲੇਭੇਸਦ੍ਗਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਨृਪਃਪੂਰ੍ਵਂਮਹਾਪਾਪਃ ਪੁਰਾਮੁਨੇ

'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮਹਾ ਪਾਪੀ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰਦੁਯਮਨ ਨੇ ਵੀ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਪਾਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।

ਤਥਾਕਾਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਯੋषਾਸੌਮੁਨੇਬਹੁਪਾਪਿਨੀ ਸ਼ਿਵਨਾਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣਲੇਭੇਸਦ੍ਗਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਵੀ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਪਾਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂਵੋਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨਾਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਸਰ੍ਵਪਾਵਨਪਾਵਨਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਦ੍ਵਿਵਿਧਂਭਸ੍ਮਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂਸਰ੍ਵਮਂਗਲਦਂਪਰਮ੍ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਰਮਹਂਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇਸਾਵਧਾਨਤਯਾਸ਼ृਣੁ

ਰਾਖ ਦੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਏਕਂਜ੍ਞੇਯਂ ਮਹਾਭਸ੍ਮਦ੍ਵਿਤੀਯਂਸ੍ਵਲ੍ਪਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ ਮਹਾਭਸ੍ਮ ਇਤਿਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂਭਸ੍ਮਨਾਨਾਵਿਧਂਪਰਮ੍

ਇੱਕ ਨੂੰ 'ਵੱਡੀ ਰਾਖ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ 'ਛੋਟੀ'। 'ਵੱਡੀ ਰਾਖ' ਕਈ ਉੱਚੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਦ੍ਭਸ੍ਮਤ੍ਰਿਵਿਧਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂਸ਼੍ਰੋਤਂਸ੍ਮਾਰ੍ਤਂਚਲੌਕਿਕਮ੍ ਭਸ੍ਮੈਵ ਸ੍ਵਲ੍ਪਸਜ੍ਞਾਹਿਬਹੁਧਾਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍

ਉਹ ਰਾਖ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ: ਸ਼੍ਰੌਤ, ਸਮਾਰਤ ਅਤੇ ਲੌਕਿਕ। ਛੋਟੀ ਰਾਖ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੌਤਂਭਸ੍ਮਤਥਾਸ੍ਮਾਰ੍ਤਂਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮੇਵਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਅਨ੍ਯੇषਾਮਪਿਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਰਂਭਸ੍ਮਲੌਕਿਕਮ੍

ਸ਼੍ਰੌਤ ਅਤੇ ਸਮਾਰਤ ਰਾਖ ਸਿਰਫ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਭ ਲਈ ਲੌਕਿਕ ਰਾਖ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਧਾਰਣਂਮਂਤ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂਮੁਨਿਪੁਂਗਵੈਃ ਕੇਵਲਂਧਾਰਣਂਜ੍ਞੇਯਮਨ੍ਯੇषਾਂਮਂਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍

ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਧਾਰਣਾ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੀ ਧਾਰਣਾ ਕਰਨੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਗ੍ਨੇਯਮੁਚ੍ਯਤੇਭਸ੍ਮਦਗ੍ਧਗੋਮਯਸਂਭਵਮ੍ ਤਦਾਪਿਦ੍ਰਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਸ੍ਯਮਹਾਮੁਨੇ

ਗੋਮੈ ਦੇ ਸੁਆਹ ਤੋਂ ਬਣੀ ਜੋ ਸੁਆਹ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਗਨਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪਦਾਰਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ।

ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੋਤ੍ਥਿਤਂਭਸ੍ਮਸਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂਵਾਮਨੀषਿਭਿਃ ਅਨ੍ਯਯਜ੍ਞੋਤ੍ਥਿਤਂਵਾਪਿਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਸ੍ਯਚਧਾਰਣੇ

ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੁਆਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੁਆਹ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਰ੍ਜਾਬਾਲੋਪਨਿषਦ੍ਗਤੇਃ ਸਪ੍ਤਭਿਧੂਲਨਂਕਾਰ੍ਯਂਭਸ੍ਮਨਾਸਜਲੇਨਚ

‘ਅਗਨਿ’ ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਜਾਬਾਲ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਸੁਆਹ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਰ੍ਣਾਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂਚਮਂਤ੍ਰਤੋਮਂਤ੍ਰਤੋਪਿ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਜਾਬਾਲੈਰਾਦਰੇਣਚ

ਵਰਨਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਲਈ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਲਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਜਾਬਾਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂਚੈਵਯਥਾਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦਪਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀਨਤ੍ਯਜੇਦਿਤਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਿਃ

ਸੁਆਹ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ, ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ, ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵੇਨਵਿष੍ਣੁਨਾਚੈਵਤਥਾਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍ ਉਮਾਦੇਵੀਚਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂਸ਼੍ਚਵਾਚਾਨ੍ਯਾਭਿਸ਼੍ਚਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ

ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਉਮਾ ਦੇਵੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਤਿਰਛਾ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਸਦਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਰਪਿਚਸਂਸ੍ਕਰੈਃ ਅਪਭ੍ਰਂਸ਼ੈਰ੍ਧृਤਂਭਸ੍ਮਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਨਾ

ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਚਾਹੇ ਸੁਧ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਸੁਧ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੁਆਹ ਦਾ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਲਾਉਣੀ ਰੀਤ ਹੈ।