ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਥ ਕਿਂ ਪਰਮਂ ਸਾਧ੍ਯਂ ਕਿਂਵਾ ਤਤ੍ਸਾਧਨਂ ਪਰਮ੍ ਸਾਧਕਃ ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਦਿਦਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ

ਹੁਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜੀ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸਾਧਕ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸੱਚ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਸਾਧ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਪਦਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸਾਧਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸੇਵਨਮ੍ ਸਾਧਕਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਯੋ ऽਨਿਤ੍ਯਾਦਿਫਲਨਿਃਸ੍ਪृਹਃ

ਸਾਧਿਆ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਤਰੀਕਾ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਸਾਧਕ, ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਫਲਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।

ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਤਦਰ੍ਪਿਤਮਹਾਫਲਮ੍ ਪਰਮੇਸ਼ਪਦਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਾਲੋਕ੍ਯਾਦਿਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤਤਃ

ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਜਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਲੋਕ ਆਦਿ ਪੜਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਨੁਸਾਰੇਣ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਮਂ ਫਲਮ੍ ਤਤ੍ਸਾਧਨਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੇਨ ਬੋਧਿਤਮ੍

ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤਰੀਕੇ ਕਈ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਸਿਖਾਏ ਹਨ।

ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵਃ ਸਾਰਂ ਸਾਧਨਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤਸ੍ਯ ਵਚਸਾ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਤਥਾ

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰ ਤੇ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਕੰਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ, ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨਾ।

ਮਨਸਾ ਮਨਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਸਾਧਨਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਮਨ ਨਾਲ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਪਾਅ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੁਣਨਾ, ਉਚਾਰਨਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨਃ ਸਾਧਨੇਨਾ ऽਮੁਨਾ ਪਰਮ੍ ਸਾਧ੍ਯਂ ਵ੍ਰਜਤ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਨੈਕਪਰਾਯਣਾਃ

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਖੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜਾ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਹਰ ਮਕਸਦ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਅਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਣ ਚੇष੍ਟਤੇ

ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਉਸ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਮੇਵਾਦੌ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਮੁਖਾਦ੍ਬੁਧਃ ਤਤਃ ਸਂਸਾਧਯੇਦਨ੍ਯਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਮਨਨਂ ਸੁਧੀਃ

ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਉਚਾਰਨ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਮਨਨਪਰ੍ਯਂਤੇ ਸਾਧਨੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਸਾਧਿਤੇ ਸ਼ਿਵਯੋਗੋ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਸਾਲੋਕ੍ਯਾਦਿਕ੍ਰਮਾਚ੍ਛਨੈਃ

ਜਦ ਇਹ ਸਾਧਨਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਿੰਤਨ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਸਾਲੋਕ ਆਦਿ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਾਂਗਵ੍ਯਾਧਯਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨਂਦਸ਼੍ਚ ਲੀਯਤੇ ਅਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਮੇਤਦ੍ਵੈ ਪਸ਼੍ਚਾਦਾਦ੍ਯਂਤਮਂਗਲਮ੍

ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰਾ ਆਨੰਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਮਨਨਂ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਛ੍ਰਵਣਂ ਚਾਪਿ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਵਾ ਕਥਂ ਤਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਯੈਤਦ੍ਯਥਾਯਥਮ੍

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਚਿੰਤਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਸੁਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਉਚਾਰਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।

ਪੂਜਾਜਪੇਸ਼ਗੁਣਰੂਪਵਿਲਾਸਨਾਮ੍ਨਾਂ ਯੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਿਯੇਣ ਮਨਸਾ ਪਰਿਸ਼ੋਧਨਂ ਯਤ੍ ਤਤ੍ਸਂਤਤਂ ਮਨਨਮੀਸ਼੍ਵਰਦृष੍ਟਿਲਭ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਾਧਨਵਰੇष੍ਵਪਿ ਮੁਖ੍ਯਮੁਖ੍ਯਮ੍

ਪੂਜਾ, ਜਪ, ਗੁਣ, ਰੂਪ ਤੇ ਲੀਲਾ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਫ਼ਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਨ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਉੱਤਮ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਹੈ।

ਗੀਤਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਦੇਨ ਚ ਭਾषਯਾ ਵਾ ਸ਼ਂਭੁਪ੍ਰਤਾਪਗੁਣਰੂਪਵਿਲਾਸਨਾਮ੍ਨਾਮ੍ ਵਾਚਾ ਸ੍ਫੁਟਂ ਤੁ ਰਸਵਤ੍ਸ੍ਤਵਨਂ ਯਦਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਭਵਤਿ ਸਾ ਧਨਮਤ੍ਰ ਮਧ੍ਯਮ੍

ਗੀਤ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਗੁਣ, ਰੂਪ ਤੇ ਲੀਲਾ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਰਸ ਭਰੀ ਸਤੁਤੀ, ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਮੱਧਮ ਸਾਧਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯੇਨਾਪਿ ਕੇਨ ਕਰਣੇਨ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਪੁਂਜਂ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛਿਵਪਰਂ ਸ਼੍ਰਵਣੇਂਦ੍ਰਿਯੇਣ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕੇਲਿਵਦ੍ਦृਢਤਰਂ ਪ੍ਰਣਿਧੀਯਤੇ ਯਤ੍ਤਦ੍ਵੈ ਬੁਧਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਤ੍ਰ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍

ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਧਨ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀ ਇੰਦਰੀ ਨਾਲ, ਔਰਤ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਪੱਕੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸੁਣਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸਤ੍ਸਂਗਮੇਨ ਭਵਤਿ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਸਂਕੀਰ੍ਤਨਂ ਪਸ਼ੁਪਤੇਰਥ ਤਦ੍ਦृਢਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮਂ ਭਵਤਿ ਤਨ੍ਮਨਨਂ ਤਦਂਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਸਂਭਵਤਿ ਸ਼ਂਕਰਦृष੍ਟਿਪਾਤੇ

ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ, ਤੇ ਜਦ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਿੰਤਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਖਰਕਾਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਸਾਧਨਮਾਹਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ਯੁष੍ਮਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਮਵਧਾਨਤਃ

ਇਸ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਵਾਕਿਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਪੁਰਾ ਮਮ ਗੁਰੁਰ੍ਵ੍ਯਾਸਃ ਪਰਾਸ਼ਰਮੁਨੇਃ ਸੁਤਃ ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਸਂਭ੍ਰਾਂਤਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤਟੇ ਸ਼ੁਭੇ

ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਵਿਆਸ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਗਚ੍ਛਨ੍ਯਦृਛਯਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿਮਾਨੇਨਾਰ੍ਕਰੋਚਿषਾ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਮ ਦੇਸ਼ਿਕਮ੍

ਉਥੇ ਅਚਾਨਕ, ਜਦ ਉਹ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੰਤਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਧਨਵੰਤ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।

ਧ੍ਯਾਨਾਰੂਢਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸੌ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਮਜਾਤ੍ਮਜਮ੍ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਹ ਸਂਭ੍ਰਾਂਤਃ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮੁਨਿਃ

ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਜਨਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।

ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਦੌ ਦੇਵਯੋਗ੍ਯਂ ਚ ਵਿष੍ਟਿਰਮ੍ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਪ੍ਰਹ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਗਂਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ

ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ।

ਸਤ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤੁ ਮੁਨੇ ਦਧ੍ਯਾਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕਰਣਗੋਚਰਃ ਸ ਸ਼ਿਵੋਥਾਸਹਾਯੋਤ੍ਰ ਤਪਸ਼੍ਚਰਸਿ ਕਿਂ ਕृਤੇ

ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੱਚੀ ਵਸਤੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਲਈ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?

ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਕੁਮਾਰੇਣ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ੍ਵਾਸ਼ਯਂ ਮੁਨਿਃ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਮਾਰ੍ਗੇ ਕृਤਾਦਰਾਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਦੱਸਿਆ: ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਖ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬਹੁਧਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਲੋਕੇ ਮਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਪਯਾ ਤਥਾ ਏਵਂ ਭੁਤਸ੍ਯ ਮੇਪ੍ਯੇਵਂ ਗੁਰੁਭੂਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ

ਤੇਰੀ ਮੇਹਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।

ਮੁਕ੍ਤਿਸਾਧਨਕਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਨੋਦੇਤਿ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ ਤਪਸ਼੍ਚਰਾਮਿ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨੇ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍

ਮੁਕਤੀ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦਾ—ਇਹ ਵਾਕਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਇਤ੍ਥਂ ਕੁਮਾਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਮੁਨਿਨਾਰ੍ਥਿਤਃ ਸਮਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਮੁਕ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵਿਅਾਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ।

ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮਨਨਂ ਚ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍ ਤ੍ਰਯਂ ਸਾਧਨਮੁਕ੍ਤਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵੇਦਸਂਮਤਮ੍

ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸੁਣਾਈ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਨ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੁਰਾਹਮਥ ਸਂਭ੍ਰਾਂਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਸਾਧਨਸਂਭ੍ਰਮਃ ਅਚਲੇ ਮਂਦਰੇ ਸ਼ੈਲੇ ਤਪਸ਼੍ਚਰਣਮਾਚਰਮ੍

ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਅਚਲ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ ਮੇ ਦਯਾਲੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਨੰਦੀਕੇਸ਼ਵਰ ਆਏ—ਉਹ ਦਇਆਲੂ ਭਗਵਾਨ, ਸਭ ਦਾ ਸਾਖੀ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।