ਏਤਚ੍ਛਿਵਪੁਰਾਣਂ ਹਿ ਸਪ੍ਤਸਂਹਿਤਮਾਦਰਾਤ੍ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਪਠੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ, ਸੱਤ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣੇਤਿਹਾਸਾਗਮਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ਏਤਚ੍ਛਿਵਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਨਾਰ੍ਹਂਤ੍ਯਲ੍ਪਾਂ ਕਲਾਮਪਿ
ਸ੍ਰੁਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਾਣਾ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਆਗਮਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗਰੰਥ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸ਼ੈਵਂ ਪੁਰਾਣਮਮਲਂ ਸ਼ਿਵਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਸ਼ੈਵਪ੍ਰਵਣੇਨ ਨ ਸਂਗृਹੀਤਮ੍ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਸਕਲਜੀਵਗੁਣੋਪਕਾਰੇ ਤਾਪਤ੍ਰਯਘ੍ਨਮਤੁਲਂ ਸ਼ਿਵਦਂ ਸਤਾਂ ਹਿ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਸ਼ੈਵ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ; ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਿਕੈਤਵੋ ਧਰ੍ਮ ਇਹ ਪ੍ਰਗੀਤੋ ਵੇਦਾਂਤਵਿਜ੍ਞਾਨਮਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਃ ਅਮਤ੍ਸਰਾਂਤਰ੍ਬੁਧਵੇਦ੍ਯਵਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਕॢਪ੍ਤਮਤ੍ਰੈਵ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਯੁਕ੍ਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਵਿਅੰਗਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਵੇਦਾਂਤ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਅੰਗਤਾ ਰਹਿਤ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੈਵਂ ਪੁਰਾਣਤਿਲਕਂ ਖਲੁ ਸਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਾਂਤਵੇਦਵਿਲਸਤ੍ਪਰਵਸ੍ਤੁਗੀਤਮ੍ ਯੋ ਵੈ ਪਠੇਚ੍ਚ ਸ਼ृਣੁਯਾਤ੍ਪਰਮਾਦਰੇਣ ਸ਼ਂਭੁਪ੍ਰਿਯਃ ਸ ਹਿ ਲਭੇਤ੍ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਂ ਵੈ
ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣਾ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਮੋਤੀ, ਵੇਦਾਂਤ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਮ ਸਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਃ ਸੌਤਂ ਪ੍ਰੋਚੁਸ੍ਤੇ ਪਰਮਰ੍षਯਃ ਵੇਦਾਂਤਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੂਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਓ, ਜੋ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਸਾਰ ਤੇ ਸਰਵਸ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੀਨਾਂ ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ ਸਂਸ੍ਮਰਞ੍ਛਂਕਰਂ ਸੂਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਤ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਮਨਾਮਯਮ੍ ਪੁਰਾਣਪ੍ਰਵਣਂ ਸ਼ੈਵਂ ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਸਾਰਜਮ੍
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਣਨ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਹੈ—ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ।
ਯਤ੍ਰ ਗੀਤਂ ਤ੍ਰਿਕਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਿਜ੍ਞਾਨਵਿਰਾਗਕਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਾਂਤਵੇਦ੍ਯਂ ਸਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰਵਰ੍ਣਿਤਮ੍
ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ, ਜੋ ਵੇਦਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਸਾਰਜਮ੍ ਪੁਰਾ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਕਲ੍ਪੇ ऽਤੀਤੇ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੁਣਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ਕਲ੍ਪੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਮਣਿ ਮੁਨੀਨਾਂ षਟ੍ਕੁਲੀਨਾਨਾਂ ਬ੍ਰੁਵਤਾਮਿਤਰੇਤਰਮ੍
ਇਸ ਮੌਜੂਦਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਛੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਇਦਂ ਪਰਮਿਦਂ ਨੇਤਿ ਵਿਵਾਦਃ ਸੁਮਹਾਨਭੂਤ੍ ਤੇ ऽਭਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵਿਧਾਤਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ—'ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ'—ਅਤੇ ਉਹ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਕੋਲ ਪੁੱਛਣ ਗਏ।
ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ਵਿਨਯਗਰ੍ਭਾਭਿਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਂਜਲਯੋ ऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਜਗਦ੍ਧਾਤਾ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍
ਸਭ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਭਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹੋ, ਹਰ ਕਾਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ।'
ਕਃ ਪੁਮਾਨ੍ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪੁਰਾਣਃ ਪਰਤਃ ਪਰਃ ਯਤੋ ਵਾਚੋ ਨਿਵਰ੍ਤਂਤੇ ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸਹ
ਕੌਣ ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਬੋਲ ਤੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ?
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰੇਂਦ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਸਹਭੂਤੇਂਦ੍ਰਿਯੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸਂਪ੍ਰਸੂਯਤੇ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਸਮੇਤ—ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏष ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ ਅਯਂ ਤੁ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨਾ ऽਨ੍ਯਥਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਰੁਦ੍ਰੋ ਹਰਿਰ੍ਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਤਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਰੁਦਰ, ਹਰੀ, ਹਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ਿਵੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਦੇਵਤਾਭਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਸਾਦੋ ਭਕ੍ਤਿਸਂਭਵਃ ਯਥੇਹਾਂਕੁਰਤੋ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤੋ ਵਾ ਯਥਾਂਕੁਰਃ
ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਕੁਰ ਬੀਜ ਤੋਂ ਤੇ ਬੀਜ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦੀਸ਼ਪ੍ਰਸਾਦਾਰ੍ਥਂ ਯੂਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਭੁਵਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਂ ਸਮਾਕृਧ੍ਵਂ ਯੂਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਓ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਲੰਮਾ ਯਜਨ ਕਰੋ।
ਅਮੁष੍ਯੈਵਾਧ੍ਵਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ ਵੇਦੋਕ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਸਾਰਂ ਤੁ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਸਾਧ੍ਯਸਾਧਨਂ
ਉਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਾਰ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਕਿਂ ਪਰਮਂ ਸਾਧ੍ਯਂ ਕਿਂਵਾ ਤਤ੍ਸਾਧਨਂ ਪਰਮ੍ ਸਾਧਕਃ ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਦਿਦਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਹੁਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜੀ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸਾਧਕ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸੱਚ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸਾਧ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਪਦਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸਾਧਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸੇਵਨਮ੍ ਸਾਧਕਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਯੋ ऽਨਿਤ੍ਯਾਦਿਫਲਨਿਃਸ੍ਪृਹਃ
ਸਾਧਿਆ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਤਰੀਕਾ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਸਾਧਕ, ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਫਲਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਤਦਰ੍ਪਿਤਮਹਾਫਲਮ੍ ਪਰਮੇਸ਼ਪਦਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਾਲੋਕ੍ਯਾਦਿਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤਤਃ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਜਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਲੋਕ ਆਦਿ ਪੜਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਨੁਸਾਰੇਣ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਮਂ ਫਲਮ੍ ਤਤ੍ਸਾਧਨਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੇਨ ਬੋਧਿਤਮ੍
ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤਰੀਕੇ ਕਈ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਸਿਖਾਏ ਹਨ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵਃ ਸਾਰਂ ਸਾਧਨਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤਸ੍ਯ ਵਚਸਾ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਤਥਾ
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰ ਤੇ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਕੰਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ, ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨਾ।
ਮਨਸਾ ਮਨਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਸਾਧਨਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮਨ ਨਾਲ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਪਾਅ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੁਣਨਾ, ਉਚਾਰਨਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨਃ ਸਾਧਨੇਨਾ ऽਮੁਨਾ ਪਰਮ੍ ਸਾਧ੍ਯਂ ਵ੍ਰਜਤ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਨੈਕਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਖੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜਾ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਹਰ ਮਕਸਦ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਅਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਣ ਚੇष੍ਟਤੇ
ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਉਸ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਮੇਵਾਦੌ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਮੁਖਾਦ੍ਬੁਧਃ ਤਤਃ ਸਂਸਾਧਯੇਦਨ੍ਯਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਮਨਨਂ ਸੁਧੀਃ
ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਉਚਾਰਨ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।