ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਰੂਹਾਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਬੰਧਨ-ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੜੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਤ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀ-ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਅਸਲ ਇਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਧੁਨੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਲਿੰਗ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮੂਲ ਇਕਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ, ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੋੜ੍ਹ ਸੌਲ੍ਹਾਂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗਧਾਰੀ ਭਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਝ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਦਿਵਿਆ ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ, ਦਸ ਜਾਂ ਸੌ ਵਾਰੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਧਨ, ਸਰੀਰ, ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਫਰੇਬ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਲਿੰਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਗਲੇ ਤਕ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਲਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿਯਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਦਿ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਸੌਂ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਹੜਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਮਿਲੀਅਨ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅਗਲਾ ਪੱਧਰ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਸਮਝਣਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ—ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਹ ਅਰਥਪੂਰਨ, ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਿਵ-ਗਿਆਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣੀ ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ! ਇਸ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਸਭ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਦੱਸੋ।" ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: "ਬੰਧਨ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਆਦਿ ਅੱਠ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੰਧੀ ਹੋਈ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁਕਤ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਆਦਿ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਹੈ। ਆਤਮਾ, ਜੋ ਬੰਧੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਬੰਧੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਬੁੱਧੀ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੁਖਸ਼ਮ ਤੱਤ—ਇਹ ਅੱਠ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਠਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਸਥੂਲ, ਸੁਖਸ਼ਮ ਅਤੇ ਕਾਰਣ। ਸਥੂਲ ਸਰੀਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸੁਖਸ਼ਮ ਸਰੀਰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਣ ਸਰੀਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਭਵ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਆਦਮੀ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਕਰਮ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੰਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਚੱਕਰ ਰੁਕਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਚੱਕਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।" "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਚੱਕਰ ਦਾ ਬਣਾਉਣਹਾਰ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਜਾਣਕੇ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਾ ਤੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ।" "ਸਰਬਜ੍ਞਤਾ, ਸੰਤੋਖ, ਅਨਾਦਿ ਗਿਆਨ, ਸਦੀਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਊਰਜਾ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਨ-ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਆਦਿ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਪਰ ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਕੰਮ ਸ਼ਿਵ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਰਾਹੀਂ, ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਤ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕਰਮ ਆਦਿ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਕਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤਕ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਕਾਬੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਉਹ 'ਮੁਕਤ' ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਨਾ 'ਸਾਲੋਕਯ' ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ 'ਸਾਮੀਪਯ' ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਹਥਿਆਰ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ 'ਸਾਯੁਜਯ' ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਧੀ, ਜੋ ਕਰਮ ਦੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ; ਪਰ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵੀ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਨ-ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰਬਜ੍ਞਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਏਕਤਾ (ਸਾਯੁਜਯ), ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਅਤੇ ਆਗਮ ਭਗਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮੁਕਤੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅਸਲ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਆਤਮਾ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।