ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਰੂਦ੍ਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮੋਹ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਪੰਜ-ਭਾਗੀ ਚੱਕਰ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੰਜ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਦਸ ਕਰੋੜ ਜਪਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਣ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਕਰੋੜ ਹੋਰ ਜਪਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਦੇ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੌ ਕਰੋੜ ਵਾਰੀ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਜਵੇਂ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਰਾਜਸੀ ਮੰਡਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੰਦੀ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਸਿੰਘਾਸਨ ਹੈ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਨੰਦੀ, ਜੋ ਤਪस्या ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਦਿਓਜਾਤਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪੰਜਵਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਘੇਰਾ ਹੈ; ਵਾਮਦੇਵ ਦਾ ਸਥਾਨ ਚੌਥਾ ਘੇਰਾ ਹੈ। ਅਘੋਰਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਤੀਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਘੇਰਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼, ਸੰਭੂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੂਜਾ, ਸ਼ੁਭ ਘੇਰਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਨਾ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਹਿਲਾ ਘੇਰਾ ਹੈ; ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪੰਜਵਾਂ ਮੰਡਪ ਹੈ। ਬਲਿਨਾਥ ਦੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉਥੇ ਪੂਰਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਚੌਥਾ ਮੰਡਪ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੋਮਸਕੰਦਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਤੀਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਡਪ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਮੰਡਪ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਮੰਡਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਸੋਹਣਾ ਮੂਲ ਮਾਇਆ ਦਾ ਸਥਾਨ ਉਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਨੰਦੀ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਲੋਕ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਬਾਹਰ ਖੜਾ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ, ਅਤੇ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਵੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਵਿਚ ਆਤਮ-ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੜੀ-ਵਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲੜੀ-ਵਾਰ ਵਿਵਰਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ 'ਨਮਹ' ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪਣ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲਈ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ, ਨਾਰੀ-ਪਦ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਫੇਰ ਜਪ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ, ਨਾਰੀ ਤੋਂ ਪੁਰੁਸ਼ ਬਣ ਕੇ, ਲੜੀ-ਵਾਰ ਗਿਆਨੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਤਰੀ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਦ ਹਟਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਫੇਰ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ ਅਤੇ ਜਪ ਨਾਲ, ਲੜੀ-ਵਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵੈਸ਼ ਪਦ ਹਟਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ-ਕਸ਼ਤਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫੇਰ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਦ ਹਟਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ 'ਨਮਹ' ਦੇ ਨਾਲ, ਪਚੀਸ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ-ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਨਾਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰੁਸ਼, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਨਮਹ' ਜੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ, ਜੋ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਲੱਖ ਜਪ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਸਾਧਕ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾ-ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਕਰੇ, ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਅਤੇ ਭਕਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਕਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਕਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ-ਰੂਪ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਕਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਇਹ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਿਵ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਕਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਲਿੰਗ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਭਕਤ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਨਾਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰੁਸ਼। ਜਦ ਤਕ ਦੇਵੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਜੋ ਧੁਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਕਤੀ, ਚਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ—even ਜੇ ਉਹ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ਹੋਣ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ-ਰੂਪ ਮੰਨੋ; ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ-ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਰੂਪ ਮੰਨੋ। ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਧੁਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਲਿੰਗ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮੂਲ-ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਸੋਲਾਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੇ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਕਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਕਤਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਦਿਵਯ ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ, ਦਸ ਜਾਂ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਨ, ਸਰੀਰ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ, ਗਲੇ ਤਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਲਿੰਗ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਕਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਰੀਰ-ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ, ਚਾਹੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਵਿਧੀ, ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਵ-ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਕਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜੀ-ਵਾਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਧੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤਪਸਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹੱਤਾ, ਜੋ ਲੜੀ-ਵਾਰ, ਭਕਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।