ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਪਿਲਾ ਘੀ ਨਾਲ 108 ਆਹੁਤੀਆਂ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਵਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਨ ਆਦਿਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਧੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ 36 ਕਰੋੜ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਇਸ਼ਾਨ ਆਦਿਕ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭੋਜਨ, ਰੁਦਰਾਖ, ਕਪੜਾ, ਮਿੱਠੇ ਕੇਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਭੇਟਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਸਾਧਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪੰਜ ਲੱਖ ਜਾਪ ਹੋਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਤਲ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੱਕ ਪੰਜ ਲੱਖ ਜਾਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਇਕ ਲੋਕ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਕ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪੰਜ ਲੱਖ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਪੰਜ ਲੱਖ ਹੋਰ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਸੌ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਲਤੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਤੱਕ ਜੋ ਚਾਹੇ ਰਸ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਨਵਾਂ ਕਲਪ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੱਕ, ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੱਕ, ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਅਠਾਈਂ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਚਿ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਚਿ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਕੈਲਾਸ 'ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਛਪੰਜ (56) ਲੋਕ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਹਨ। ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ-ਕੈਲਾਸਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਕਰਮਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਕੁਝ ਓਹਲੇ ਕਰਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕਾਲ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ; ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਆਧਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੈਂਸ ਦੇ ਧਰਮ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਕਾਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਝੂਠ, ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦਯਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਝੂਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਦੁਸ਼ਕਰਮ, ਆਸਥਾ-ਰਹਿਤਤਾ, ਗਰੀਬੀ, ਮੰਦ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ, ਵੱਡਾ ਭੈਂਸ ਰੂਪ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਓਹਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਸਭ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕਰਮ ਦਾ ਭੋਗ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਭੋਗ। ਹੇਠਾਂ ਕਰਮ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਇਆ। ਹੇਠਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਰਮ ਦਾ ਭੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਭੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਨਾਸਵੰਤ ਆਨੰਦ। ਹੇਠਾਂ ਓਹਲੇਪਨ, ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਓਹਲੇਪਨ ਨਹੀਂ। ਹੇਠਾਂ ਬੰਨ੍ਹਨ, ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹਨ ਨਹੀਂ। ਹੇਠਾਂ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ। ਉੱਤੇ ਵਾਸਨਾ ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈ; ਹੇਠਾਂ ਬਿੰਦੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਨਮ ਮਰਨ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਰਵਾਸਨਾ ਰੂਪ ਅਕਾਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਹੇਠਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਪਰਮ ਉੱਚਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਵਾਲੇ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਜੋ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਹੇਠਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ। ਹੇਠਾਂ ਲਿੰਗ ਓਹਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਨਿਰੋਹਲੇ। ਹੇਠਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਅਣਬਣੇ। ਹੇਠਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ 112 ਲੋਕ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਰੂਪ, ਉੱਤੇ ਨਾਦ ਦਾ ਰੂਪ; ਹੇਠਾਂ ਕਰਮ ਦਾ ਲੋਕ, ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਲੋਕ। ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਇਆ ਓਹਲੇਪਨ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ, ਓਹਲੇਪਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਅਕਤ ਅਭਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹਨ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਤ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰੀ ਤੇ ਵੇਦਕ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇਉਂ ਹੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਧਰਮ ਦੀ ਭੈਂਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਾਲ ਦਾ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉਪਰ ਧਰਮ, ਬਲਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰ ਸੱਚ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਹਨ। ਉਸ ਬਲਦ ਦੇ ਸਿੰਗ ਸੰਯਮ ਹਨ, ਕੰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਸਾਹ ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।