ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ-ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਾਪ ਅਤੇ ਰੂਪ-ਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਚੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ਤਾ ਅਪਣਾਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੰਮਾ ਰੂਪ। ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਚ 'ਉ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਧੁਨੀ ਮਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ 'ਉ' ਨੂੰ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ (ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਤੱਤ ਤੇ ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਕਤੀ ਵਾਸਨਾ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ, ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਫਤਿਹ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੋਰ ਜਾਪ ਆਪਣੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਕਰੋੜ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਣਵ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਯੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬੰਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪ੍ਰਣਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਰੂਪ, ਛੰਦ, ਦੇਵਤਾ ਆਦਿ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਣਵ, ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸੇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦਸ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਆਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ; ਕਿਰਿਆ, ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਜਾਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਅੰਗ-ਪਿੰਗ, ਨਾਮ ਆਦਿ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਰਿਆ-ਯੋਗੀ ਕਹਲਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਤਪਸ-ਯੋਗੀ ਕਹਲਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ, ਇੱਛਾ-ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਾਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਪ-ਯੋਗੀ ਕਹਲਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਲਾਂ ਸਮਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਜਾਪ-ਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ; ਸੁਣੋ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ। ਜਾਪ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਨਾਮ, 'ਨਮਹ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰਬੀ ਦਿਸਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅੰਧੇਰੇ ਪੱਖ ਤੱਕ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਮਾਘ ਤੇ ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਹਨ; ਦਿਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਖਾਣਾ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਹ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਟਾ ਵਿਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਕੁਲ੍ਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਦਾਤ ਤੇ ਅਭੈ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ। ਸਦਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਿਲ ਵਿਚ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਚੌਦ੍ਹੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ, ਦਿਨਚਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਰ ਤੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਵਿਆਹ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਗੁਰੂ ਚੁਣੋ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੋ। ਪੰਜ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਹਨ, ਚੁਣੋ, ਜੋ ਇਸ਼ਾਨ, ਤਤਪੁਰੁਸ਼, ਅਘੋਰਾ, ਵਾਮਦੇਵ ਤੇ ਸਦਿਓਜਾਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ; ਪੂਜਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਹੋਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਜਨੈਊ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਦੀ ਹੋਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਆਰਾਂ, ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕ, ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿਓ। ਕਪਿਲਾ ਘੀ ਨਾਲ ਆਪ ਆਹੁਤੀ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਆਹੁਤੀਆਂ ਕਰਵਾਓ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ। ਹੋਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੋ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੋ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛਿੜਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਧੋਵੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਛੱਤੀ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਇਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁਦ੍ਰਾਖ, ਕਪੜਾ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਕੇਕ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਿਓ। ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਡਾ ਭੋਜਨ-ਮੋਤਸਵ ਕਰਵਾਓ; ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਾਪ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚਾ ਯੋਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਤਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੱਕ, ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਹਰੇਕ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੱਧ ਵਿਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੋਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਾਪੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਫਿਰ, ਪੰਜ ਲੱਖ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਲੱਖ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ-ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤ੍ਰ-ਜਾਪ, ਪੂਜਾ, ਆਹੁਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸਿੱਧੀ, ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।