ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਧੂਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਸੂਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਦੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਵੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਅਤੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਸੂਤਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਸੂਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੈਰੂਕਾ ਜਾਂ ਬਿਲਵ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਚਰਿਦਰ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮਰਨ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ ਕੈਲਾਸ ਸੰਹਿਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਓਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਯਾਸ ਦੇ ਕੋਲ ਇਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮੈਂ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਇਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਰ ਸਾਰੀ ਗੱਲਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੁਚਿਤ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਸੰਹਿਤਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਿਲਵ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਅਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੌਦਹੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਲਵ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਨੀਵਾਂ ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਦੋ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬੇਹਤਰੀਨ ਹਨ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਡ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਵੇਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼, ਤਾਰਾ-ਰੌਦ੍ਰ, ਵੈਣਾਇਕ, ਔਮਿਕ, ਮਾਤ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਭਾਗ, ਕੈਲਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪੁਣਯਮਈ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਰੁਦ੍ਰ, ਵੈਣਾਇਕ, ਔਮਿਕ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਸ੍ਰੁਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਾਣ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਗਮ ਦੇ ਸੈਕੜੇ ਮਤਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਹੈ, ਵਿਯਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਬਿਨਾ ਧੋਖੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਦਾਂਤਾ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂਤਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਗਾਣਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।