ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੇ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਘੀ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਵਿਲਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੰਝਣੀ ਮਹਿਲਾ, ਜੇ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਆਦਿ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ, ਪੁਲਾਂ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰੋਗ, ਅਕਾਲ ਮੌਤ, ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੂਣ, ਲੋਹਾ, ਤੇਲ, ਕਾਲਾ ਚਨਾ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੇ ਫਲ, ਸੁਗੰਧ, ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਦ੍ਰਵ ਤੇ ਠੋਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਹਵਿਸ ਭੋਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ, ਸਿਹਤ, ਧਰਮ, ਵੇਦ ਦੀ ਸਹੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਵਿਲਾਸ, ਸਦੀਵੀ ਮਿਲਾਪ, ਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਵੇਰ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਪਰ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਰਚਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਤਕ ਸੰਯੋਗ ਦੀ ਅਵਧੀ ਰਹੇ, ਧਨੁਰ ਮਹੀਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਧਨੁਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੱਤ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ। ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮਨ-ਚਾਹੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਨੁਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਦੀ ਪੈਮਾਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਗਿਣ ਕੇ, ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਇੱਕ ਕੁਡਵਾ ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘੀ, ਇੱਕ ਦ੍ਰੋਣਾ ਦਾਲ, ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਕੇਕ, ਮਿਠਾਈ, ਚਾਵਲ ਆਦਿ, ਬਾਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਪ੍ਰਸਤ ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ, ਨਾਰੀਅਲ ਤੇ ਹੋਰ ਫਲ, ਬਾਰਾਂ ਗਿਣਤੀ, ਬਾਰਾਂ ਸੁਪਾਰੀ ਤੇ ਛੱਤੀ ਪੱਤੇ, ਕਪੂਰ, ਇਲਾਈਚੀ ਪਿਸ਼, ਪੰਜ ਸੁਗੰਧੀ, ਤੇ ਪਾਨ ਪੱਤਾ—all ਇਹ ਮਹਾਨ ਭੋਜਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਭੋਜਨ, ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਨ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦੁਜੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਨ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਛੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ 'ਜਨਮ-ਦਾਨ' ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਦਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਹਾਨ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। 'ਜਨਮ-ਦਾਨ' ਨੂੰ ਹੀ ਮਹਾਨ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਨਮ-ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਰਜਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਵਿਸ਼ੁ, ਜਨਮ ਨक्षਤਰ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਨਮ-ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਉੱਤਮ ਜਨਮ-ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਮਹੀਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਜਨਮ ਨक्षਤਰ ਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਚੁਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮੂਹਿਕ ਸਮਾਗਮ, ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਬੀਜ ਬੋਣ ਸਮੇਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਨਮ-ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਨਮ-ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਨਮ-ਦਾਨ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ, ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਕ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੀ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਾਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਬਿੰਦੂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਦ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਬਿੰਦੂ ਨਾਦ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਦ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ; ਸੰਸਾਰ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਾਦ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਲਿੰਗ, ਜੋ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਾਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਬਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮਾਤਾ, ਦੇਵੀ, ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ, ਸ਼ਿਵ, ਨਾਦ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਵੋਤਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦਇਆ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।