ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਣਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ। ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ। ਜੋ ਰਸ-ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ। ਜੋ ਆਤਮ-ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ। ਉਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਧਨ ਸਾਧਨਾ, ਭਿੱਖ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਫੀਸ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਨੀ ਧਨ ਮਧਯਮ ਹੈ; ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਧਨ ਨੀਚ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਧਨ ਵਿਰਤਾ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਰਾਹੀਂ ਕਮਾਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਧਨ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਸਤਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪਤੀ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਧਨ, ਗਾਂ, ਹੋਰ ਦਾਨ, ਬਾਰਹਵੇਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਵਸੰਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਸਭ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਘੀ, ਵਸਤ੍ਰ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ, ਨਮਕ, ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ, ਬਾਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ — ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਘੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਹੈ; ਤਿਲ ਦਾ ਦਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸੋਨਾ ਪਚਨ-ਅੱਗ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਘੀ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ, ਵਸਤ੍ਰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ। ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ, ਗੁੜ ਮਿੱਠੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ, ਚਾਂਦੀ ਵਿਰਯ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਨਮਕ ਛੇ ਸਵਾਦਾਂ ਲਈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨ, ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਲਈ ਹਨ; ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਰਸ-ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਦਾ ਦਾਨ ਜੀਵਨ-ਭਰ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੈਕਫਰੂਟ, ਅੰਬ, ਬੈਲ ਆਦਿ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੇਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਫਲ, ਕਾਲਾ ਚਣ, ਹਰਾ ਚਣ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ — ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਰਾਈ — ਅਤੇ ਜੋ ਫਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਉਹ ਦਾਨ ਕਰਨ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਦਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ — ਸੁਣਨ, ਆਦਿ — ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ। ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਛੋਟਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਚਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਚਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਾਸਨਾ — ਮੰਤਰ, ਸਤੋਤ੍ਰ, ਜਪ; ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ — ਤੀਰਥ, ਵਰਤ, ਆਦਿ। ਜਿੰਨਾ ਵੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਭੋਗਯ ਹੈ। ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਸਦਾ ਕਰਨ; ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਆਸਰਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਸਭ ਰਸ-ਸੁਖ ਦਾ ਦਾਨ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਵਿਧੀ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਭੋਜਨ, ਰਸ-ਸੁਖ, ਵਸਤ੍ਰ, ਆਦਿ ਇੱਥੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਮਰਦ-ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਹੈ; ਨਦੀ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਕੂਏ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀ ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਸੁਤਿ-ਸਾਫ਼ ਪੰਡਾਲ ਵਿੱਚ ਪੀਸੋ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਓ। ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ-ਉਪ-ਅੰਗ ਹੋਣ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ; ਫਿਰ ਆਦਰ-ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਸਦਾ ਗਣੇਸ਼, ਸੂਰਜ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਚਾਹੇ ਹੋਈ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੋਲਾਂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਛਿੜਕਾਓ, ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ। ਪੂਜਾ ਲਈ ਭੋਜਨ ਚਾਵਲ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਕੁਡਵਾ ਮਾਪ ਵਿੱਚ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਡਵਾ ਮਾਪ ਲਓ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਥਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਥਾ, ਸਵੈ-ਭੂ ਲਈ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਥਾ; ਪੂਰਾ ਫਲ ਜਾਣੋ, ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਪੂਜਾਵਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦੋਵਾਂ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸੱਚ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਮਾਪ ਬਾਰਾਂ ਉਂਗਲ-ਚੌੜਾ, ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ। ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਪ — ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਦੇ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਸਮੂਹ। ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਤਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ 'ਸ਼ਿਵ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਨ, ਉਪਾਸਨਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਇਹ ਗਿਆਨ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।