ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ਸੁਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ—ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਅਣਗਿਣਤ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਣਗਿਣਤ ਅਚੰਭੇ ਭਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹੋ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਲਈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰੋ—ਤੁਸੀਂ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ, ਸਭ ਸੱਚਾਈਆਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ—ਸਾਡੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਠਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੁਤਾ, ਇਕ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਸੁਣਨੀ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਮਿਹਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੇਦ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਜਦੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਵੇਗੀ, ਲੋਕ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਲੈਣਗੇ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣਗੇ। ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਹੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਸਤਿਕ, ਪਸ਼ੂ-ਸਮਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕ ਲਾਲਚ ਤੇ ਭ੍ਰਮ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਣਗੇ, ਪੈਸੇ ਲਈ ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਗੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੱਧਤਰ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣਗੇ, ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਰਹਿਣਗੇ। ਬੇਦਰਦੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਚਰਨ ਤੇ ਵਰਤਣੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਗੇ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖ਼ਤਰੀ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੰਦ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਣਗੇ, ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰੁਝੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਉਹ ਸ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜ ਲੈਣਗੇ, ਭੱਜਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਗੇ, ਛੋਟੇ ਚੋਰ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਰੱਖਵਾਲੇ ਤੇ ਆਸਰੇ ਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਸਰੀਰਕ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਗੇ, ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ। ਵੈਸ਼ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗਲਤ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣਗੇ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਲਾਭ ਵੇਖਣਗੇ, ਠੱਗੀ ਤੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨਗੇ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੰਦਾ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ, ਕੰਜੂਸ ਤੇ ਤੰਗ ਦਿਲ ਹੋਣਗੇ। ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਭ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਸ਼ੂਦਰ ਲੋਕ ਵੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਕਲ ਕਰਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿੱਖ ਰੱਖਣ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤੇਜਤਾ ਘਟਾਉਣਗੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਣਗੇ, ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਜਾਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਪੱਥਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੂੜਤੀਆਂ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਹੋਮ ਆਦਿਕ ਕਰਨਗੇ, ਉਲਟ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਟੇੜੇ ਤੇ ਮੂਰਖ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਗੇ। ਦੌਲਤਮੰਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਨਗੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਝਗੜਾਲੂ, ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਾਉਣਗੇ, ਪਰ ਧਰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਿਲਾ ਦੇਣਗੇ। ਨੌਬਲ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਘਮੰਡੀ ਹੋਣਗੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਮੰਨਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਮੂਰਖ, ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਕਠੋਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਗੇ। ਚੰਗੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਮੰਨਣਗੇ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਸਟ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਅਕਸਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਦਬ ਨਾ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਸੱਸ-ਸੁਰਹਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣਗੀਆਂ, ਨਿੜਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਖਾਣਗੀਆਂ। ਠੱਗੀ ਤੇ ਝੂਠੇ ਪੈਰਾਹਣ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ, ਚਲਾਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਹਰ, ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣਗੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਬੱਚੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮੰਦ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਣਗੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਗੀ ਰਹਿਣਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਭਟਕ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵੱਲ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਾਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਕਿਸ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਮਿਟ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰਾਹ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਸੁਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਧਰਮੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣਾ, ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਸਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਸਦਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਫਲਦਾ ਰਹੇਗਾ—ਹਾਏ! ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਵੀ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ—ਹਾਏ! ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ—ਹਾਏ! ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤਿ ਸਮਝਣੀ ਔਖੀ ਰਹੇਗੀ ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ—ਹਾਏ!