ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੜੀ ਹੇਠਾਂ, ਸੁੱਚਾ ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ, ਜੋ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ramparts ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਅਟੱਲ ਆਗਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਕ੍ਰਿਪਾ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ, ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਸੂਰ-ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਾਂਗ, ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ, ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਉੱਚੇ ਤੇ ਸ਼ਰੇਰ ਵਾਲੇ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਅਰਧਚੰਦ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਾਂ ਸੰਯਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰਥ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਝਲਕ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਵ-ਸੱਤਾ ਤੇ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੁਕਤੀ ਆਪ ਹੀ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਵ-ਗਿਆਨ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ। ਉਹ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਰੁਕਿਆ, ਉਹ ਡੰਡਵਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: ‘‘ਇਹ ਛੇ ਕੁਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੈਮੀਸ਼ ਯਜ੍ਯ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।’’ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦੀ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੁਰ ਦਿੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਵ ਧਰਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸ ਪਰਤ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਇਕ ਅਣਮੋਲ ਰਤਨ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਵੇਦ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਚੇਲੇ, ਨਾ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਨੂੰ; ਜੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ, ਇਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਸਿੱਖਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖ, ਧਰਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਤਿੰਨ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਤੇ ਆਖ਼ਿਰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਮੈਂ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਸਦਾ ਸੁਭ ਖੈਰ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਯਜ੍ਯ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਲੋਕ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚਤਮ ਆਨੰਦ, ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਤੇ ਪੂਰਨ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਬੜੇ ਲਾਭ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਨਾਸਤਿਕ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਅਭਕਤ ਜਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਰਾਖ ਵਾਂਗ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਭਗਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰ ਸੱਚੀ ਨਿਯਤ ਨਾਲ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜੇ, ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਚੰਗੇ ਵੈਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਾਠ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਆਖ਼ਿਰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵੇਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਸਦਾ ਇਸ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਪਾਠਕ, ਸ੍ਰੋਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸੇਵਕਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ।