ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨੂੰ ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਚਾਨਣ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਚਾਨਣ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਉਸ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਚਾਨਣ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾਵਨ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਪਰ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਾਯੂ—ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤੁੰਬਰੂ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਕਿ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਦਵਾਰ ਤੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਹਰ ਹੀ ਬੈਠ ਗਏ। ਜਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਗਾਇਨ ਵਿੱਚ ਤੁੰਬਰੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਸਪਰ ਵੈਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚਤ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ, ਨਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਲਈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਦੇ ਘਰੋਂ ਇਉਂ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਛੇ ਰਿਸ਼ਿ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪੁੱਛਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਚਲੋ ਅੰਦਰ ਚੱਲੀਏ," ਅਤੇ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ "ਅੰਡਜ" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਮਲ-ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਿਆਣਤਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਂ ਵਾਯੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੀ ਹੀ ਹੈ।" ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਵਾਯੂ ਦੇ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ?" ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੰਗਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਚਾਨਣ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਦੱਸਿਆ। ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਚਤੁਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਾਜ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਫਲਤਾ ਹੁਣ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਯੱਗ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹੀ ਲਿੰਗ ਹੈ—ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ, ਪਰਮ, ਦਿਵਯ ਜੋਤਿ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਸਨ, ਉਹ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਡਿਗਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ।" "ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹੀ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਜੋਤਿ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਮੈਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਿਖਰ ਵੱਲ ਜਾਓ।" "ਉੱਥੇ ਮੇਰਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਸੰਤਕੁਮਾਰ, ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੰਦੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਤਕੁਮਾਰ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਹੋਣ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ, ਉਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਨ ਡਰਿਆ, ਨ ਨਮ੍ਰਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਨ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਨੰਦੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਊਂਠ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਊਂਠ ਦੀ ਦੇਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸੰਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਹੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਮਿਲ ਗਿਆ।" "ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਗਣਪਤਿ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕੀਤਾ।'" "ਇਸ ਲਈ, ਨਿਰਪਾਪ ਨੰਦੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਤੱਤਤਾ ਦੱਸ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦਿੱਕਸ਼ਾ ਦੇਵੇਂ; ਉਹ ਤੇਰੀ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵੀ ਕਰੇਗਾ।