ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਆਚਾਰ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਦੀ ਹਤਿਆ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਪਰੀਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਮੀਰ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਤੇ ਵੀ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਸਵੈਯੰਭੂ ਲਿੰਗ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਵੈਦਿਕ ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਰਤਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਜਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਦਲਵੇਂ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਨਿਭਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿੰਨਾ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ। ਜੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾਓ, ਫਲ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਰਤਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ ਦੱਖਣਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੁਰੂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦੇਵੋ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੋ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵੋ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ, ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾਵੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹ ਭੇਟਾਂ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਾ ਰੱਖੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਨ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੱਖ ਲਵੇ, ਉਹ ਮੂੜ੍ਹ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ, ਪੂਜਿਤ ਲਿੰਗ ਲੈ ਕੇ ਨਿਯਮਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਫਲ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਕਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—even ਜੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੁੱਢਾ ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੈਰੀ ਤੁਰੰਤ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੱਡਾ ਪਹਾੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਖੱਡਾ; ਕੌਲ-ਪੁਖਰ ਅੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀ ਝੀਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਬਾਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਗ ਜੰਗਲ; ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਿਰਣ ਸਿੰਘ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿੰਘ ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਧਨ ਧਰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੋਲੀ ਸੇਵਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਨਚਣ ਵਾਲੀ। ਬੁੱਧੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਹਿਰਦੇ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਤਾਕਤ ਮਹਾਨ ਹਵਾ ਵਰਗੀ, ਤੇ ਬਲ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦ੍ਰਿੜ਼ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਰੀ, ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਲਾਸ਼ ਵਰਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਖਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਅਨੰਦ ਹਰ ਵਾਰੀ ਨਵਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਭੂਤਕਾਲ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ—ਸਭ ਕੁਝ ਹਥੇਲੀ 'ਚ ਫਲ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸਿੱਧੀਆਂ ਵੀ ਆਪੇ-ਆਪੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਗੇ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖੀਏ? ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਭੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਲਕੜੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਪਰਲੋਕੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਰਮ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਪਾਲ, ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਿ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਵੈਤਾਸ਼੍ਵਤਰ, ਅਗਸਤ, ਦਧੀਚਿ ਆਦਿ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ, ਤੇ ਨੰਦੀਸ਼੍ਵਰ, ਮਹਾਕਾਲ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਵਰਗੇ ਗਣਪਤੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਤਾਲ ਵਾਸੀ ਦੈਤ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਸ਼, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਭੂਤ, ਪਿਸਾਚ—ਸਭ ਨੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਅਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ। ਇਸੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੇਵਤਾ-ਪਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਪਦ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪਦ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ-ਪਦ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ-ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਣੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾਈ: ਠੰਢੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਚਿੱਟੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਸੋਹਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦਾ, ਜਾਂ ਜਿੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ। ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ, ਸੂਤਾਂ ਵਿਚ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਨਵੇਂ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਗਰੂ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਲਗਾਰ ਰੱਖੋ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੀਲਾ ਹਰਤਾਲ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਕਾਲਾ ਅਗਰੂ ਤੇ ਗੁਗਗਲ ਦੀ ਧੂਪ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਓ। ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਭੇਂਟ ਕਰੋ। ਘਿਉ ਮਿਲੀ ਖੀਰ ਤੇ ਘਿਉ ਦੇ ਦੀਵੇ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਮਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਫੀ ਮੰਗੋ ਤੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਭ ਭੇਟਾਂ ਸਮੇਤ ਸੌਂਪੋ। ਪੰਜ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਲਿੰਗ ਦੀ, ਦੱਖਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।