ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਭੈਰਵ ਆਦਿਕ ਜੋ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਧਯ, ਮਾਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਮਹਰਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਤਾ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਗੰਧਰਵ ਆਦਿਕ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਤੱਕ, ਇਹ ਚਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵੰਸ਼; ਸਿੱਧ, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਆਦਿ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਗਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਜੀਵ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਨੰਤ ਆਦਿ ਨਾਗ, ਗਰੁੜ ਆਦਿਕ ਪੰਛੀ-ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀ ਜੀਵ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ, ਪ੍ਰੇਤ, ਵੇਤਾਲ, ਗ੍ਰਹ, ਭੂਤ ਗਣ, ਡਾਕਿਨੀਆਂ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ, ਸ਼ਾਕਿਨੀਆਂ—all, ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਤ, ਬਾਗ, ਘਰ, ਤੀਰਥ, ਮੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ, ਸੁਮੇਰੂ ਆਦਿ ਪਹਾੜ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਰੁੱਖ, ਕੀੜੇ, ਕੀਟ, ਹੋਰ ਜੀਵ—ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਵਰਨ, ਦੱਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਅੱਖਰ, ਸ਼ਬਦ, ਮੰਤ੍ਰ, ਤੱਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੁਦ੍ਰ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ੈਵ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਧ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। “ਸ਼ਿਵ ਧਰਮ” ਨਾਮਕ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸ਼ੈਵ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸ਼ਿਵ ਧਰਮ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੈਵ ਆਗਮ (ਕਾਮਿਕ ਆਦਿ ਚਾਰ ਵੰਡਾਂ ਸਮੇਤ), ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਵਲੋਂ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਪੁਰੀ ਹੋਣ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਫਲਦਾਇਕ ਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਸ਼੍ਵੈਤਾਸ਼੍ਵਤਰਾ ਤੇ ਨਕੁਲੀਸ਼ ਆਦਿ ਗੁਰੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਫਲਦਾਇਕ ਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਸਾਂਖ੍ਯ, ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ, ਯੋਗੀ, ਨੈਯਾਇਕ, ਜੋ ਸੂਰਜ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਂ ਵਿ਷ਣੂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੁਰੀ ਕਰੇ। ਜੋ ਸ਼ੈਵ ਸਿੱਧਾਂਤ ਮਾਰਗ, ਪਸ਼ੁਪਤ ਮਾਰਗ, ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ ਜਾਂ ਕਪਾਲਿਕ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ। ਦੱਖਣੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਦੱਖਣੀ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਰਵਿਘਨ ਅੱਗੇ ਵਧਣ। ਪਰ, ਨਾਸਤਿਕ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਤਾਮਸੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਪਾਖੰਡੀ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਪਾਪੀ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ। ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਣ੍ਯਾਤਮਾ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲਣ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਦਿ-ਕਾਰਣ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਜ ਆਵਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਸ਼ਿਵ ਗਿਆਨ (ਜੋ ੧੦੮ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ) ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲੋਂ ਖ਼ਿਮਾ ਮੰਗ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਤੁਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇਹੀ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੋ-ਹਤਾ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਵੀਰ-ਹੰਤਾ, ਗਰਭ-ਹੰਤਾ, ਸ਼ਰਨਾਗਤ-ਹੰਤਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹੀ, ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੰਤਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ, ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਜਾਂ ਡਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਪਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਜੇ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਫਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਅੰਬਿਕਾ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ—ਉਹ ਪਰਮ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਕਰਮ, ਤਪ, ਜਾਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੈਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਇਥੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੂਜਾ, ਹਵਨ, ਜਾਪ, ਧਿਆਨ, ਤਪ ਤੇ ਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।