ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਦਾ ਹੀ ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਦਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇਣ। ਹਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਰੂਪ—ਵਾਸੁਦੇਵ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ—ਮਤਸਯ, ਕੂਰਮਾ, ਵਰਾ੍ਹਾ, ਨਰਸਿੰਹ, ਵਾਮਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਚਕਰ, ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼—ਇਹ ਸਰਵਣੀਕ ਹਥਿਆਰ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਪ੍ਰਭਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਦੇਣ। ਇੰਦ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮਾ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ (ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ)—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇਣ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਵਜਰ, ਕੁਟਾਰ, ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰ, ਫੰਨਾ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕ—ਇਹ ਸਭ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਵੱਛਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰਭੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਅੱਗ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਪੰਜ ਵੱਛਾ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ—ਉਹ, ਉੱਚਤ ਤਪ ਨਾਲ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਨੰਦਾ, ਸੁਨੰਦਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਸੁਮਨਾ—ਇਹ ਪੰਜ ਵੱਛਾ ਮਾਤਾਵਾਂ—ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਣ। ਕੇਤਰਪਾਲ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰਾ, ਲਾਲ ਹੋਠਾਂ, ਉੱਠੇ ਵਾਲ, ਲਾਲ ਭੌਂ, ਤਿੰਨ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੱਪ ਨਾਲ ਸਜਿਆ—ਉਹ ਨੰਗਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਫੰਨਾ, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਉੱਠਾ ਕੇ ਖੜਾ, ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ, ਰਾਖਾ ਬਣਿਆ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਲਈ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗੁ ਆਪਣੀ ਸਨਤਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇਣ। ਤਾਲਜੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਪਹਿਲੀ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਚਾਰੇ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ। ਭੈਰਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਨ। ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ, ਸਾਧਿਆਂ, ਮਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ—ਮਹਰਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਮੁਕ ਗਈ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ—ਇਹ ਸਭ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਪਿਸਾਚਾਂ ਤੱਕ—ਚਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵੰਸ਼; ਸਿੱਧ, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ; ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ; ਅਨੰਤ ਵਰਗੇ ਸੱਪ-ਪਤਿ, ਗਰੁੜ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀ-ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਜੀਵ। ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ, ਪ੍ਰੇਤ, ਵੇਤਾਲ, ਗ੍ਰਹ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਦਲੇ, ਡਾਕਿਨੀਆਂ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ, ਸ਼ਾਕਿਨੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ। ਖੇਤਰ, ਬਾਗ, ਘਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ, ਮੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ—ਸੁਮੇਰੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਰੁੱਖ, ਕੀੜੇ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ—ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਵਰਨ, ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਹਾਥੀ। ਅੱਖਰ, ਸ਼ਬਦ, ਮੰਤਰ, ਤੱਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੁਦ੍ਰ। ਜੋ ਕੁਝ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਨੁਮਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ—ਇਹ ਸਭ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਪਰਮ ਸ਼ੈਵ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਖਿਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਧ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ-ਧਰਮ ਨਾਮਕ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ; ਸ਼ੈਵ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸ਼ਿਵ-ਧਰਮ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ; ਅਤੇ ਕਾਮਿਕਾ ਆਦਿ ਚਾਰੇ ਸ਼ੈਵ ਆਗਮ—ਇਹ ਸਭ, ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਮੇਰੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਕੰਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਫਲਦਾਇਕ ਅਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਸ਼ਵੇਤਸ਼ਵਤਰ, ਨਕੁਲੀਸ਼ ਆਦਿ ਆਚਾਰਿਆ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਸਮੇਤ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਚਾਰਿਆ ਹਨ। ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਅਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ; ਸਾਂਖ੍ਯ, ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ, ਯੋਗੀ, ਨੈਯਾਇਕ, ਸੂਰਯ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ—ਇਹ ਸਭ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਆਚਾਰਿਆ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਹਥਿਆਰ, ਆਗਮ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਤੱਤ—ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਤਾ, ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ।