ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰ—ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਇੰਦਰੀਆਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇਸ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਨੂੰ ਕਰੇ। ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਵੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਠ ਜਟਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਚਾਰਣ ਜੜ੍ਹ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਬਾਰਾਂ ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੇਵਤੇ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ, ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ—ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ‘ਸੋਹੰ’ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਛੇਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਨੂੰ ਕਰੇ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੱਤਤੱਤਵ ਤੋਂ ਸ਼ਰੀਰ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹਰ ਇਕ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੀ ਜਪ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਸੌ ਦਸ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅੱਠ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਚਾਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਾਲ ਜਪ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਹਜ਼ਾਰ ਜਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ, ਸੌ ਜਪ ਇੰਦਰ ਲਈ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਪ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੇਦਿਕ ਕਾਰਜ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਪੱਛੋਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ, ਇਸੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ, ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਦੁਬਾਰਾ 'ਉਤਸਰਜਨ' ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਧਨ, ਧਨ ਤੋਂ ਭੋਗ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੇ ਭੋਗ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਲਟ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੇ ਭੋਗ ਤੋਂ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਪਦਾਰਥ ਰੂਪ ਤੇ ਦੂਜਾ ਦੇਹ ਰੂਪ। ਪਦਾਰਥ ਰੂਪ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੇਹ ਰੂਪ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਧਨ ਦੁਆਰਾ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਰੂਪ ਧਰਮ ਦੀ। ਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਲੀ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਜਾਂ ਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਦੇਹ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਵਾਧਾ, ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਰਮ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਸੁਖ ਹੈ। ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਸੁਖ। ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਦੁੱਖ ਗਲਤ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸੁਖ ਸਹੀ ਆਚਰਨ ਤੋਂ। ਇਸ ਲਈ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਰ ਜੀਵਾਂ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੌ ਸਾਲ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਚਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਅਖੁੱਟ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਧਰਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਸੁਣੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ: ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਲੈਣ, ਯਜਮਾਨੀ ਕਰਕੇ, ਪਰ ਮੰਗਣ ਜਾਂ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਕਲੀਫ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਕਸ਼ਤਰੀ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਅੱਗੇ ਕਰਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਧਨ ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਚਾਰਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਓ, ਸਤਸੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਘਰਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਸਾਰਾ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼, ਫਲ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਦਾ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ, ਖੇਤ, ਅਨਾਜ, ਪੱਕਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕੇ। ਜਦ ਤੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਧਾ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਧ ਪੁੰਨ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਦਾਨ ਲਿਆ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਦਾਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਧਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ: ਇੱਕ ਧਰਮ ਵਾਧੇ ਲਈ, ਦੂਜਾ ਆਪਣੇ ਭੋਗ ਲਈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਆਪਣੇ ਲਈ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਇੱਛਿਤ ਕਰਮ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਧੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਧਨ ਵਧਾਏ; ਭੋਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਭ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰੇ। ਖੇਤੀ ਰਾਹੀਂ ਕਮਾਏ ਧਨ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਦਿਓ; ਬਾਕੀ ਧਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੰਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੈ; ਪਰ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਵਾਲੇ ਧਨ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਧਨ, ਭੋਗ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਸੁਖਮਈ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।