ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਹਿਮਾਂਦ ਤੇ ਸ਼ਰਤ ਰਾਤ ਦੇ ਚਾਂਦ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ, ਸਦਾ ਭਦਰਕਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰਦੇ ਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹੀ ਵੀਰਭਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਮੂਹ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪੇਂਦਰ, ਯਮ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੇਵਕ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਕ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਰਮਣੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਮਹਾਮੋਤੀ, ਜੋ ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੁੱਤਰੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਾ ਨਿਦਰਾ, ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੀ ਵਧਕ ਹੈ—ਜੋ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਦੀ ਨਾਸਕ, ਮਧ, ਮਾਸ ਤੇ ਮਦਿਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ—ਮੈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰਣੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਦਾ ਮੁਕਤ, ਅਦੁਤ, ਦਵੈਤ ਤੇ ਵਿਘਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ, ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ, ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਚਿਨ੍ਹਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਨਰਮ, ਉਗਰ ਤੇ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ, ਅਦਵੈਤ ਰੂਪ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਮੈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀਆਂ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਗੁਣਾਂ ਦੇ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ, ਮੂਲ, ਅਦਵਿਤੀਏ, ਤੇ ਆਮ ਬਦਲਾਵ ਤੋਂ ਅਪਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਕਰਤੀਆਂ—ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨ ਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ—ਤਿੰਨ, ਚਾਰ ਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਰਮਣੀ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ, ਛੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਗ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ: ਆਦਿਤਿਆ, ਭਾਸਕਰ, ਭਾਨੁ, ਰਵੀ, ਅਰਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਵਿਸ਼ਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀਆਂ: ਉਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਭਾ, ਪ੍ਰਾਜ਼ਨਾ, ਤੇ ਸੰਧਿਆ। ਗ੍ਰਹਿ, ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਕੇਤੂ ਤਕ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਠੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ। ਫਿਰ, ਬਾਰਹ ਆਦਿਤਿਆ, ਬਾਰਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸ੍ਰਪਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਖ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਅਸੁਰ, ਇਹ ਸੱਤ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ, ਤੇ ਸੱਤ ਛੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਵਾਲਾਖਿਲਿਆ ਤੇ ਦਯਾ—ਸਭ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ—ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਚੌਂਸਠ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬੁੱਧਿ ਦੇ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾ ਗੁਣਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਕਰਤੀਆਂ—ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨ, ਨਾਸ—ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ, ਚਾਰ, ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਰਮਣੀ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ, ਹੀਰਣਯਗਰਭ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਰਾਟ, ਕਾਲ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ। ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਸਨਕ, ਸਨੰਦਾ, ਸਨਾਤਨ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਧਰਮ, ਸੰਕਲਪ—all ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਉਹ ਚਾਰ ਵੇਦ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਜੋ ਵੇਦਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਰ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਪੂਰਵਕ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਆਵੇ। ਫਿਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾ ਦੇਵ, ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੁਰਸ਼ ਸਤਤਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਾਣ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਗੁਣਾਂ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤਵ, ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਟੱਲ, ਫਿਰ ਸਮਾਨ ਅਟੱਲ। ਉਹ ਦੀਆਂ ਕਰਤੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਹਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ; ਉਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪਿਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਆਪ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਗਣ, ਰੁਦ੍ਰਣੀਆਂ, ਤੇ ਮਹਾ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ।