ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਾਵਪੂਰਕ ਉਪਾਸਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭਜਨ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠ ਵਾਰੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਸੰਤ ਸਮੂਹ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਸਭ ਆਵਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਡਲ ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਭ ਉਪਕਰਨ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਹੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਢੰਗ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ, ਸਤ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਆਵਰਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਰੀਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਹੋਮ ਜਾਂ ਯੱਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਜ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ—ਚਾਹੇ ਸੰਸਾਰੀ ਫਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਰਲੌਕਿਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ; ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਪਰਮ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵਿਅਖਿਆ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਸ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਲਾਭ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਘੱਟ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਛੋਟਾ, ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਸਭ ਕਾਰਜ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਸੰਭਵ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇ, ਦਿੱਖ ਜਾਂ ਅਦਿੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਜਿਵੇਂ ਤੀਬਰ ਵਾਸਨਾ, ਡਰ, ਅਕਾਲ ਆਦਿ—ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਇਹ ਰੀਤਿ ਅਡੋਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ, ਇਹ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸ਼ੈਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਭਜਨ ਦਾ ਹੀ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਵਸਤੂ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ, ਅਠਵੀਂ ਜਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤੀਥ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਅੱਧਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਭਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹ ਭਜਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪੰਜ ਆਵਰਨਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਹ ਵਾਹ! ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਕਮਾਤ੍ਰ ਨਾਥ ਸ਼ੰਭੂ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਮੋਹਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੇਤਨ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਲੀਆਂ ਸੰਸਾਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਨੰਦਮਈ ਹੈ, ਕਰਮ ਸੋਹਣੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਜੋ ਅਨੰਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੁੱਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਨਿਰਮਲ, ਆਧਾਰ ਰਹਿਤ, ਅਕਾਰਣ ਉਤਪੰਨ, ਅਟੁੱਟ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਜੋ ਪਰਮ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਪਰਮ ਦਇਆ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਹਨ, ਪੂਰਨ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੁੱਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਘੇਰ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਹਨ, ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ, ਅਟੁੱਟ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਮਾਪ, ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਭਾਵ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨਿਰਮਲ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਮਹੱਤਵ ਰੂਪ, ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ, ਮਹਾਨ ਮਾਇਆ, ਮਹਾਨ ਰਸ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਥ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ਦੇਵ, ਪਰਮ ਕਾਰਣ, ਮੰਗਲ ਰੂਪ, ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਮੰਗਲਮਈ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਕੌਣ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਆਸਰੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪਾਏ। ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਾਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਜਯੋਗ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਅਤੁੱਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬੋਲ ਅਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ, ਵਿਸ਼ਵਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਹੋ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੋ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਗ ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਲ ਦੀ ਜੋਤ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਲਣ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਆਪ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਰੋਕ ਲਵੋ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਇਸ ਭਗਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ—ਇਹ ਪੰਜ-ਮੁਖ, ਦਸ-ਭੁਜਾ, ਸਫੈਦ ਸਫਟਿਕ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਭਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।