ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕੰਵਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਅੰਗੂਲ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਅੰਗੂਲ। ਇਸ ਕੁੰਡ ਦੀ ਉਚਾਈ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮਾਪ ਮੱਧਲੇ ਉਂਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੱਥ ਦੀ ਮਾਪ ਚੋਵੀ ਅੰਗੂਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਕੁੰਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿੰਨ, ਦੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਮੇਖਲਾ (ਕਮਰਬੰਦ) ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੰਡ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕृति ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇ। ਮੇਖਲਾ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਮੇਖਲਾ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਕੁੰਡ ਵੱਲ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਛੱਡੀ ਜਾਵੇ; ਚੌਕਠ ਦੀ ਉਚਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ—ਚਾਹੇ ਨਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰੇਤਲੀ। ਗੋਲ ਚੌਕਠ ਗੋਬਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਪਾਤਰ ਦੀ ਮਾਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ। ਅੱਗ ਦੀ ਕੁੰਡ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚੌਕਠ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਬਰ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੇਪਿਆ ਜਾਵੇ। ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗ ਦੀ ਕੁੰਡ ਤੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਇਲਾਕਾ ਛਿੜਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਗ ਲਈ ਆਸਨ darbha ਘਾਹ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹਵਨ ਲਈ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਸਮਾਨ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਛਿੜਕ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਤਨਾਂ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਅੱਗ ਲਿਆਉਣੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ, ਅੱਗ ਦੀ ਕੁੰਡ ਆਦਿ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਲਿਆਉਣ। ਅੱਗ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਯੋਨੀ ਮਾਰਗ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ। ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਐਸਾ ਰੱਖੇ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਅੱਗ ਨਿਕਲ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਬਾਹਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਚਕ੍ਰਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘਿਉ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ। ਆਪਣੇ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਪੂਜ ਕੇ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ। ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਘਿਉ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, 'ਗਾਂ' ਮੁਦਰਾ ਦਿਖਾਉਣੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੜਛੀਆਂ ਲੈਣੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਪਿੱਤਲ, ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਇਹ ਕੜਛੀਆਂ ਯਾਜ਼ਿਕ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ, ਜਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਲਾ-ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਬਣੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਟੁੱਟੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ darbha ਘਾਹ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਣਾ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ। ਅੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਅੱਠ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ—'ਭ੍ਰੁੰ', 'ਸਤੁੰ', 'ਬ੍ਰੁਸ਼੍ਰੁੰ', 'ਪੁੰਡ੍ਰੰ', 'ਦ੍ਰੰ' ਆਦਿ। ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਜੀਭਾਂ ਲਈ ਸੱਤ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ; ਵਿਚਲੀ ਜੀਭ 'ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਾ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਭਾਂ ਹਨ: ਲਾਲ (ਰਕਤਾ), ਅੱਗ ਵਾਲੀ (ਆਗਨੇਈ), ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਦੀ (ਨੈਰ੍ਰਤੀ), ਕਾਲੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ), 'ਸੁਪ੍ਰਭਾ', 'ਮਰੁਤਜਿਹਵਾ'—ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਸਵਾਹਾ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਘਿਉ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਜੀਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਜੀਭ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਭੇਟ ਕਰਨੀ। ਵਿਚਕਾਰ 'ਰੰ', 'ਵਹਨਯੇ', 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਘਿਉ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਸਭ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਦੀਵੇ ਤੱਕ ਛਿੜਕਣਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਨ ਕਰਨਾ। ਪਲਾਸ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ, ਹਵਨ ਲਈ ਚੁਣੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗੂਲ ਲੰਬੀਆਂ, ਸਿੱਧੀਆਂ, ਸੁੱਕੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਛਾਲ ਸਹੀ ਹੋਵੇ, ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਜਾਂ ਇਹ ਛੜੀਆਂ ਦਸ ਅੰਗੂਲ ਲੰਬੀਆਂ, ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਮਾਪੀਆਂ ਜਾਂ ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣਾ। ਫਿਰ, ਚਾਰ ਅੰਗੂਲ ਲੰਬਾ, ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਰਗਾ ਘਿਉ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਾਣੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਰਮੁਰਾ, ਰਾਈ, ਜੌ, ਤਿਲ, ਅਤੇ ਖਾਣ-ਚੱਟਣ ਜਾਂ ਚੂਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੇ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭੇਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੱਸ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਜਾਂ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵੀ। ਘਿਉ ਕੜਛੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਜੇ ਕੜਛੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਜਲ-ਪਾਤਰ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ। ਜੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣੀ; ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਲਈ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਹੁਤੀ ਹੋਰ ਦੇਣੀ। ਫਿਰ, ਕੜਛੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿਆਰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਰੱਖਣਾ, ਤੇ ਕੜਛੀ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਫੁੱਲ ਸਮੇਤ ਫੜਨਾ। ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਜੜ੍ਹ ਵਾਲਾ ਸਿਰਾ ਜੋੜੀ ਹੋਈਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਰੱਖਣਾ, ਤੇ ਜੌ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਰਗਾ ਪਤਲਾ ਧਾਰਾ ਕਰਕੇ 'ਵੌਸ਼ਟ' ਉਚਾਰਨਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ; ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ। ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ; ਜਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜ ਕੇ, ਫਿਰ ਲੱਕੜ ਤੇ ਘੇਰਾ ਲਗਾਉਣਾ। ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਣਾ। ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖਣਾ, ਤੇ ਘਿਉ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰਸਮ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਕੜਛੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ। ਫਿਰ, ਗਰਭਾਧਾਨ, ਪੌਣ-ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਚੂਟੀ-ਵਿਛੋੜੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਜਗਾਈ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ। ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ, ਸੱਤ ਹੱਥਾਂ, ਚਾਰ ਸਿੰਗਾਂ, ਦੋ ਸਿਰ, ਮਧੁਰ ਰੰਗ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨਣਾ।