ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਤੋ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਭਗਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ, ਹਵਨ, ਯੱਗ, ਤਪ, ਪਾਠ, ਦਾਨ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਅੰਦਰਲੀ ਭਾਵਨਾ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ 'ਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਗਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਵੀ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਨਾਂ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤਾਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਰਮ ਸਤੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਯੋਗੀ ਸਤੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਸਫਲਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੁਰ ਤੇ ਰਾਖਸ਼, ਜੋ ਤਮੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲਾਭ ਲਈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਭੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਤੋਗੁਣੀ, ਰਜੋਗੁਣੀ ਜਾਂ ਤਮੋਗੁਣੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਭਗਤੀ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਇੱਕ ਐਸਾ ਨਾਵ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਰਜੋਗੁਣ ਜਾਂ ਤਮੋਗੁਣ ਹੋਣ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਅਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਪਤਿਤ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ, ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਮਾਂ-ਪਿਉਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ, ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂ ਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ—ਜੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਠੀਕ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਪਤਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਜੇ ਉਹ ਭਗਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਊਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੀਬਰ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਇਹਨਾਂ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਤਪ, ਯੱਗ, ਜਾਂ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਦਾਨ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਲੱਖਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਗਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾਂ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਛੇ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਹੈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਜੇ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਅਜੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਹੰਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਹੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ, ਦੋ ਵਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ। ਜਿਹੜੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵੀ, ਪੂਜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ, ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਵਿਰਲੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪਾ ਕੇ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਭਵਾ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਭਵਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਭੋਗਦੇ; ਸੋਹਣੇ ਘਰ, ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ, ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਧਨ—ਜੋ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਅਸੰਤੋਖ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਫਲ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੋਗਵਿਲਾਸ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਹਰੇ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ, ਤੇ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋਇਆ ਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਵੀ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬੀਮਾਰੀ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰੀਤ, ਪਰਦਾ ਤੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹਵਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਖੁਦ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਦਾਸ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵਾਜੇ-ਗਿੱਧੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਸ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਭੇਂਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਵੇਦਿਕ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਚੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਚੰਡਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।