ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵਿਰੀਦਿ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਥਾਲੀਆਂ ਸਜਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਜੋ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਕਈ ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਨਿਵਾਸ ਸੁਤੰਤਰ ਜੰਬੂਨਦਨ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੌਂਕੜੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਖੰਭੇ ਹੋਣ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮੂੰਗੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਤੋरण ਦਿਸਣ। ਇੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੇਵ ਮਕੁਟ ਹੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਨਿਵਾਸ ਰਾਜਸੀ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਥੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਮਹਿਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਹਰ ਦਿਸਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਅਤੇ ਥਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਜੇ ਹੋਣ। ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਸ਼, ਜਿਹੜੇ ਵਾਂਸਰੀ ਅਤੇ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ। ਇਹ ਨਿਵਾਸ ਵਿਰਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਲੰਮੇ ਸਰੋਵਰ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਵੇਦ, ਵੈਦਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਸਥਿਕ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵਸਦੇ ਹੋਣ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਹੱਸਦੇ, ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੋਣ। ਇੱਥੇ ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਭਗਤ, ਅਤੇ ਆਦਰਨੀਯ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ) ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਆਪਣੇ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਨਿਵਾਸ ਪੱਥਰ, ਲੱਕੜ, ਇੱਟ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਦਰਿਆ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਅਮੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ, ਆਪਣੇ ਯੋਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਅਨਿਆਏ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਭੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਵਾਨ ਤਾਂ ਭਗਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬੱਧੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਨਾਲ, ਪਰ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਲਈ, ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਚਾਹੇ ਅਮੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ, ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਫਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਘੱਟ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਓਹ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਅਮੀਰ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਕਰੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਨਾ ਤਾਂ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ, ਨਾ ਵੱਡੇ ਯਗ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਨਗਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਭਗਤੀ ਦੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਸਵਰੂਪ ਹੈ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਗਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ, ਧਿਆਨ, ਹੋਮ, ਯਗ, ਤਪ, ਪਾਠ, ਦਾਨ, ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵਨਾ ਲਈ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਚਾਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਲਵੇ; ਪਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਕੀਤੇ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਜਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ ਵਰਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲੱਭਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਕਿਰਿਆ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਯੋਗੀ ਸਤੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ ਸਿਧੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼, ਜੋ ਤਮੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਿਕ ਲਾਭ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਤਮ, ਰਜ ਜਾਂ ਸਤੋਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਭਾਗਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਤਾਂ ਐਸੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨੌਕਾ; ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਭੀ ਗੁਣ ਦੀ ਲੋੜ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਤਿਤ, ਅਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਵੇਦ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਮਦਰਾ ਪੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਗੁਰੂ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਦੁਰਾਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ—ਜੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਪਤਿਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਭਗਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਹੋਣ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਯਗ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਲੱਖਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੁਕਤ, ਜੇ ਉਹ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਗਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੀ ਸਾਰ ਹੈ।