ਇੱਕ ਭਗਤ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੈਰਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਭਗਤ ਅਰਘ੍ਯ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੋਠੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮুদ্রਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਅੜਚਣ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਜਾਂ ਪਾਦ੍ਯ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੁਖਵਾਸ ਅਤੇ ਅਰਘ੍ਯ ਤੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਧੀਆਂ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਮਨਮੱਤ ਕਰਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ; ਪਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਦਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਭੋਜਨ ਕੱਢ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਤ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦੋਹਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਪੂਰਨ ਕਰਕੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਧੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਮਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਰਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਤ ਕੋਠੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦੀਵਾ ਘੁੰਮਾਉਣ ਸਮੇਂ। ਪਹਿਲੀ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ, ਈਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਸਦਯੰਤ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਂਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਲਈ। ਉਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ, ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ, ਪੱਛਮੀ, ਫਿਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੋਠੀ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਅਸ੍ਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਤੱਕ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਬਾਹਰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੰਦ੍ਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਮ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਰੁਣ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੁਬੇਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਗਨੀ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਪੱਛਮੀ ਵੱਲ ਵਾਯੂ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਮਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਕੋਠੀਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੋਠੀ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਕੋਠੀ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ, ਧਿਆਨ, ਜਾਪ, ਹਵਨ, ਚਾਹੇ ਬਾਹਰੀ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ, ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਮੁੰਗ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਵਲ, ਦੂਧ, ਦਹੀਂ, ਗੁੜ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਈ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਦਹੀਂ, ਗੁੜ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਪੂਪ, ਅਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਬਹੁਤ ਠੰਢਾ, ਨਰਮ, ਇਲਾਇਚੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੁਪਰੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨਾਲ, ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਖਦੀਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ, ਸ਼ੁਭ, ਪਹਾੜੀ-ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਪਾਊਡਰ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ, ਨਾ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਪੂਰ, ਪੀਪਲ, ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਜਾਇਫਲ, ਆਦਿ, ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਘਣ, ਜੜ੍ਹ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਧੂੜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲਪਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਸਤੂਰੀ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਰਸ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਸ਼ੁੱਧ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫੁੱਲਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਸੁਗੰਧ, ਬਦਬੂਦਾਰ, ਸੜੇ-ਗਲੇ, ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਫੁੱਲ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ। ਕਪੜੇ ਨਰਮ, ਕੁਝ ਸੁਨਹਿਰੀ, ਗਹਿਣੇ ਵਿਦਿਊਤ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਪੂਰ, ਰੇਸ਼ਮ, ਅਗਰ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਵਧੀਆ-ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦੇ ਹਨ। ਧੂਪ, ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਲੱਕੜ, ਗੁਗਗਲ, ਘੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਤੋਂ ਬਣੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੀਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗੰਧਿਤ ਘੀ (ਭੂਰੇ ਗਾਂ ਦੇ) ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥ, ਮਿੱਠਾ ਦੂਧ, ਦਹੀਂ, ਅਤੇ ਘੀ, ਸਭ ਭੂਰੀ ਗਾਂ ਤੋਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਪੀਣ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਿ-ਪਦਾਰਥ ਹਨ। ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ, ਦੰਦ-ਹਾਥੀ ਦੇ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ, ਰੰਗ-ਬਰੰਗੀ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ, ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਲੰਗ, ਨਰਮ ਗੱਦੇ, ਵਧੀਆ ਕਪਾਹ ਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਚਾਈਆਂ ਦੇ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਨਦੀਆਂ ਜਾਂ ਝੀਲਾਂ ਤੋਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦਾ, ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛਾਣਿਆ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਪੀਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛਤਰੀ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਨੌ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਹੱਥੀ, ਮਨਮੋਹਕ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ, ਨਰਮ ਚਮਰੇ ਦੇ ਚਵਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ, ਰਾਜ-ਹੰਸ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਰਗੇ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥੇ ਨਾਲ, ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਇਨਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਫ, ਸ਼ੁਭ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਖ, ਡੂੰਘੀ ਧੁਨੀ ਵਾਲਾ, ਹੰਸ, ਚੰਬਾ ਜਾਂ ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਪਿੱਠ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ, ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਨਗਾਰੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੁਨੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ, ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ, ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡੰਢ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਛੋਟੀਆਂ ਝੰਕਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਟਾਹ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਨਮ੍ਰਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਹਰ ਵਿਧੀ, ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।