ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਇੰਦ੍ਰਿਅ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਰੋਤ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਾਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤਿਆਤੀਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਤੱਤ ਹਨ। ਉਹ ਕਲਾਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ-ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ, ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਲਾਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਕਲਾਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਏ। ਫਿਰ, ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਧਾਗਾ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਰੇ। ਸ਼ਾਂਤਿਆਤੀਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਿਆਂ ਧਾਗਾ ਲਿਖੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿਆਤੀਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਤਿੰਨ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਗੁਰੂ, ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬਿਠਾਏ, ਅਤੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਘਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਾਰੁ (ਹਵਨ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ) ਦੇਵੇ। ਸ਼ਿਸ਼ਯ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਚਾਰੁ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾਏ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਮੂੰਹ ਧੋਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਜਪੇ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਪੰਜਗਵ੍ਯ ਵੀ ਦੇਵੇ। ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਮੂੰਹ ਧੋਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ। ਤੀਜੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਦੇਵੇ। ਉਸ ਮੰਜਨ ਦੀ ਨੋਕ ਨਰਮ ਹੋਵੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਬੈਠ ਕੇ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰੇ। ਮੰਜਨ ਫੈਂਕ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ। ਜੇਕਰ ਗੁਰੂ ਵੇਖੇ ਕਿ ਮੰਜਨ ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਜੇਕਰ ਮੰਜਨ ਅਸ਼ੁਭ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਉਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੌ, ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਅੱਧ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬਿਠਾਏ। ਦਰਭਾ ਘਾਸ਼ ਦੀ ਸੁੱਚੀ, ਨਵੀਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਖੱਟ ਤੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਲੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਧਾਗਾ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਦੀ ਜਟਾ ਵਿੱਚ ਬਾਂਧੇ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗੰਢੇ, ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਕਪੜਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਓੜ੍ਹਾ ਦੇਵੇ। ਖੱਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਭਸਮ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਰਾਈ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਣ; ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਮ ਕਰੇ। ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਵੀ ਨੇੜੇ ਲੇਟੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਜਾਗੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਦੱਸੇ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਡਲ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਵਾਂਗ, ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੰਡਲ ਵਿਖਾਏ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਫੁੱਲ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਗੁਰੂ ਉਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਨਾਮ ਦੱਸੇ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਬਚੀ ਹੋਈਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ। ਜੇਕਰ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੇ ਮਾੜਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅਸਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੌ, ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਅੱਧ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਧਾਗਾ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧੀ ਕਰੇ। ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਵਾਗੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਜੋ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਬੱਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਲਈ ਧਾਗਾ-ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਨ, ਛਿੜਕਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲੈ ਕੇ, ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਭਾਗ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ, ਮੂਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਦਰਾ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਜੋੜੇ। ਇੱਥੇ ਅੱਠ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪੰਜ ਪਸ਼ੂ, ਇੱਕ ਜਨਮ, ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗਰਭ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਦਾ ਆਤਮ-ਸਥਾਪਨ ਕਰੇ। ਗਰਭ-ਸਿਧੀ ਲਈ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ, ਨਮਨ, ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਫਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਪਾ ਲਈ, ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ, ਉਤਪੱਤੀ, ਸੱਚਾਈ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ, ਜਨਮ, ਆਯੁ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰੂ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਦੀ ਤਿੰਨ ਗੰਢਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੇਦ ਨਾਲ, ਜੋ ਗੰਢਾਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਮੰਨੇ। ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕਤ ਕਰੇ; ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ। ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਵਾਗੀਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਛੋੜਾ ਕਰੇ; ਫਿਰ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੋੜਨ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ।