ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠ (੧,੦੦੮) ਵਾਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਖ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਜਾਪ ਕਰੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵ ਰੀਤੀਆਂ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ (ਭਗਵਾਨ ਦੀ) ਧਿਆਨ ਧਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦਾ ਵੀ। ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਤ ਰੀਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ (ਮੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ) ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਹ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਰੋਕ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਦਾ ਆਸਨ, ਰੂਪ, ਰਿਸ਼ੀ, ਛੰਦ, ਦੇਵਤਾ, ਬੀਜ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨ-ਮਨ ਜਾਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਪ ਮੱਧਮ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਪ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮਨ-ਮਨ ਜਾਪ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਪ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਜਾਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ। ਜਦੋਂ ਮੰਤਰ ਉੱਚੀ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਸਾਫ ਜਾਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਜਾਪ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੀਭ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਪ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਅੰਦਰ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ, ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ, ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਨ-ਮਨ ਜਾਪ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਜਾਪ ਇੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਪ ਸੌ, ਤੇ ਮਨ-ਮਨ ਜਾਪ ਹਜ਼ਾਰ, ਜਾਪ ਰੋਕ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 'ਸਹਿਤ ਰੋਕ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ 'ਰੋਕ' ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਚਾਲੀ ਵਾਰੀ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਮੰਤਰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮੰਤਰ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੰਜ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਰੋਕ ਕੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਰੋਕੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਰੋਕ ਕੇ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜਾਪ ਜੇ ਰੋਕ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਰਥ ਹੋ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਪ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਣਾ, ਹਥੇਲੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਠ ਗੁਣਾ, ਪੁਤਰਜੀਵਾ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਦਸ ਗੁਣਾ, ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੌ, ਮੂੰਗੇ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਖ, ਕਮਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਦਸ ਲੱਖ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਕਰੋੜ, ਕੁਸ਼ ਦੇ ਗੰਠਾਂ ਜਾਂ ਰੁਦਰਾਖਸ਼ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਹ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਤਾਈ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਪਚੀ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮੁਕਤੀ, ਪੰਦਰਾਂ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਤੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਗੂਠਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਰਜਨੀ ਵੈਰੀ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ, ਮੱਧਮਾ ਧਨ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਸ਼ਾਂਤੀ। ੧੦੮ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ੧੦੦ ਚੰਗੀ, ੫੦ ਮੱਧਮ, ੫੪ ਹਿਰਦੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ 'ਕਸ਼ਰੀਣੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਪ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਅੰਗੂਠੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਾਪ ਨਿਰਫਲ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਗਉਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੌ ਗੁਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਲੱਖ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਹੀ ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਗੁਰੂ, ਚੰਦ, ਦੀਵੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਲਈ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਧਨ ਲਈ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਤੇ ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਪੱਗ, ਚਾਦਰ, ਝੁਕ ਕੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲ, ਜਾਂ ਗਲ ਢੱਕ ਕੇ ਜਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਸ਼ੁਧ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਅਸ਼ੁਧ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ, ਨਸ਼ੇ, ਛੀਂਕਣ, ਥੂਕਣ ਜਾਂ ਉਬਾਸੀ ਲੈਂਦਿਆਂ ਵੀ ਜਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਾਪ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਚੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖੋ; ਜੇ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰ ਲਵੋ ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ। ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਬੈਠੇ, ਲੇਟੇ, ਤੁਰਦੇ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਉਠੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜਾਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਗਲੀ, ਅਸ਼ੁਧ ਥਾਂ ਜਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਪੈਰ ਫੈਲਾ ਕੇ ਜਾਂ ਮੁਰਗੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਚਾਹੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ—ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋ ਤਾਂ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਨਾ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਆਚਾਰ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਆਚਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ, ਆਚਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ, ਤੇ ਆਚਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਆਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਆਚਾਰ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।